Hanya'nın yeni bir hükümet kurması gerekiyor

Taraflar Suudi Arabistan'ın aracılığıyla Mekke'de bir araya gelmişti.

Filistin Özerk Yönetimi Başkanı ve El Fetih lideri Mahmud Abbas ve Hamas'ın siyasi lideri Halid Meşal, anlaşmayı geç saatlerde düzenlenen bir törenle imzaladı.

Aylardır süren müzakereler, her seferinde, hükümetin İsrail'i açıkça tanıyıp tanımayacağı konusuna düğümlenmişti.

Bu konunun yeni hükümetin programında nasıl çözümlendiği henüz tam olarak netleşmiş değil.

Ancak El Fetih yetkilisi Nebil Amr tarafından okunan anlaşmada, İsrail'le daha önce yapılan anlaşmalara "saygı" gösterilmesinin taahhüt edildiği, ayrıca yeni hükümetteki bakanlıkların dağılımının yer aldığı kaydedildi.

Filistin Özerk Yönetimi Başkanı, El Fetih'in ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nün lideri Mahmud Abbas, hükümeti kurması için şimdiki Başbakan İsmail Hanya'yı görevlendirdi.

Yasalar uyarınca Hanya'nın yeni hükümeti beş hafta içinde oluşturması gerekiyor.

Hükümetin oluşturulmasından sonra da listenin Abbas'a ve ardından güvenoyu için Filistin Yasama Konseyi'ne sunulması gerekiyor.

Anlaşmaya bir türlü varılamaması taraflar arasındaki iktidar mücadelesini tırmandırmıştı.

Hamas ve El Fetih yandaşları arasındaki çatışmalarda Aralık ayından bu yana ölenlerin sayısı 80'i geçti.

Dokuz aydır süren arayış

Hamas'ın geçen yılki seçimlerde El Fetih'in yıllar süren iktidarına son vermesinden sonra taraflar arasında çetin bir iktidar mücadelesi başlamıştı.

Taraflar ulusal birlik hükümetiyle geçen Ocak ayında, Hamas'ın genel seçim zaferi ardından İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nin getirdiği mali boykotu kırmayı umuyor.

KRİZDEN ÇIKIŞ ARAYIŞI 2006 Ocak- Hamas'ın seçim zaferi 2006 Mart- Hamas resmen iktidarda 2006 Mayıs- Mahkumlar Belgesi 2006 Mayıs- Abbas'tan referandum çağrısı 2006 Aralık- Abbas'tan erken seçim çağrısı

Hamas'ı terör örgütü kabul eden bu ülkeler, hükümeti muhatap kabul etmiyor ve yardımlarının örgütün eline geçmesini engelleme gerekçesiyle, yıllardır Filistin yönetimine aktarılagelmiş mali kaynakları alıkoyuyorlardı.

Hamas, yardımların yeniden başlaması için İsrail'i tanıma ve şiddeti açıkça reddetme taleplerine şimdiye dek yanaşmamıştı.

Geçen yılın Mayıs ayında, tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir siyasi zemin olması için İsrail cezaevlerinde bulunan önde gelen Filistinli siyasetçiler, "mahkumlar belgesi" olarak anılan bir bildirge hazırlamıştı.

Direnişin 1967'de işgal edilen topraklarla sınırlı tutulmasını ve İsrail'in üstü kapalı olarak tanınmasını öngören bildirgenin başta yarattığı heyecana rağmen, bu belge de anlaşmazlıkları gidermeye yetmedi.

Hamas'ın belgenin bazı noktaları üzerindeki itirazları karşısında Filistin lideri Mahmud Abbas, konuyu referanduma götüreceğini ilan etti.

Bu amaçla Hamas'a tanınan süreler tekrar tekrar uzatıldı, referandum kozu yerini erken genel seçime gitme tehdidine bıraktı, ancak Abbas bu adımları hayata geçirme aşamasına gelmedi.

Şiddet olaylarının yoğunlaşması ise bölge ülkelerini de gitgide kaygılandırdı.

Mısır uzun süre taraflar arasında aktif olarak arabuluculuk yaptı. İlan edilen ateşkesler genellikle bir kaç gün, ya da en fazla bir kaç hafta içinde bozuldu.

Ürdün Kralı Abdullah, Irak ve Lübnan'daki sorunlara da işaret ederek, bölgenin üç iç savaşla birden karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Abbas ve Meşal arasında Occak ayında Suriye'de yapılan görüşmeler de açmazın aşılmasına yetmedi.

Suudi Arabistan Kralı Abdullah, çatışmaların Filistin davasına zarar verdiğini belirterek, 28 Ocak'ta Hamas ve El Fetih'i Mekke'ye davet etti.

Taraflar 7 Şubat'ta Mescid-i Aksa yakınlarında bir sarayda buluşarak iki gün süren yoğun görüşmelere başladılar.

Denellikle kapalı kapılar ardında diplomasiyi tercih eden Suudi Arabistan'ın böyle iddialı bir zirve düzenlemesi, kendi prestijini de riske atması olarak yorumlanıyor.

Bazı yorumcular Mekke anlaşmasının başarısız olması durumunda, çatışmaların çok daha tehlikeli bir boyuta taşınabileceğini söylüyorlar.