Taraflar anlaşmadan masadan kalkmayacaklarını söylemişti

Filistin Özerk Yönetimi Başkanı ve El fetih lideri Mahmud Abbas ve Hamas'ın siyasi lideri Halid Meşal, anlaşmayı akşam geç saatlerde düzenlenen bir törenle imzaladı.

Taraflar görüşmelerinin ikinci gününde, hükümet üyeliklerinin dağılımını ele almıştı.

Gün içinde bazı bakanlıkların kimlere gideceği konusunda anlaşma sağlandığı, bazı kilit görevlere bağımsız isimlerin getirileceği açıklandı.

Hamas ve El Fetih liderleri, aylardır çözümlenemeyen ulusal birlik hükümeti müzakerelerini neticelendirmek ve Gazze Şeridi'nde yandaşları arasındaki çatışmaları dindirmek için dünden bu yana Mekke'de yoğun görüşmeler yapıyordu.

Hamas ve El Fetih kaynakları son olarak geçen yılın Eylül ayında bir çözüme yaklaşmış, bakanlıkların dağılımı konusunda anlaşmaya varıldığı haberleri sızmış, nihai bir resmi açıklama beklenirken görüşmeler çökmüştü.

Aylardır süren müzakereler, her seferinde, hükümetin İsrail'i açıkça tanıyıp tanımayacağı konusuna düğümlenmişti.

Bu konunun yeni hükümetin programında nasıl çözümlendiği henüz netleşmiş değil. Hükümetin işleyebilmesi için her iki tarafın da yapılacak düzenlemeleri benimseyebilmesi gerekiyor.

Filistin Özerk Yönetimi Başkanı, El Fetih'in ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nün lideri Mahmud Abbas, kurulacak yeni bir yönetimin İsrail'i tanıması ve önceki barış anlaşmalarına uyması gerektiğini söylüyor.

Hamas'ın siyasi lideri Halid Meşal ise daha önceki açıklamalarında, uluslararası topluma yaptığı çağrıda görüşmelerden çıkacak karar ne olursa olsun, ciddiye almalarını istemişti.

Abbas ile Meşal liderliğindeki heyetler, görüşmelerine dün başlamıştı.

Bakanlıklar

Yetkililer, maliye ve dışişleri bakanlığının kimlere gideceğinin netleştiğinden söz ediyor.

	Kral Abdullah dün Filistinli liderlerle ayrı ayrı görüştü

Sızan bilgilere göre, El Fetih iktidarının eski kültür bakanlarından Ziad Ebu Amr, dışişleri bakanlığı için düşünülüyor.

Maliye Bakanlığı'nın da bu görevi geçmişte de yapmış olan Selim Feyyad'a gitmesi bekleniyor.

En tartışmalı konulardan birisi ise güvenlik teşkilatlarını denetleyen içişleri bakanının kim olacağı.

Tarafların bu göreve dışarıdan, bağımsız bir ismin getirilmesi konusunda uzlaştığı haber veriliyor.

Başbakanlık için ise yine Hamas lideri İsmail Hanya'nın adı geçiyor.

Bunun dışında, El Fetih'in kabinede beş koltuk alacağı, ekonomi, adalet ve çalışma bakanlıkları gibi bazı kilit görevleri de içeren sekiz koltuğun ise Hamas'ın olacağı belirtiliyor.

Bu formülün ve henüz ayrıntıları netleşmeyen hükümet programının batılı ülkelerle İsrail ve ABD'yi tatmin edip etmeyeceği henüz belirsiz.

Mahmud Abbas, 19 Şubat'ta Orta Doğu barış sürecini yeniden canlandırmak üzere İsrail Başbakanı Ehud Olmert ve ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile bir araya gelecek.

Bu tarihten önce bir anlaşmaya varılması görüşmeler öncesinde Filistinlilerin durumunu güçlendirecektir.

Hamas ve El Fetih liderleri, bir anlaşmaya varıncaya kadar Mekke'de kalacaklarını söylemişlerdi.

Bazı gözlemciler, Mekke'deki görüşmeleri, Filistin topraklarında iç savaşın önlenmesi ve ulusal birlik hükümeti kurulması yolunda son fırsatlardan biri olarak değerlendiriyordu.

Anlaşmaya bir türlü varılamaması taraflar arasındaki iktidar mücadelesini de tırmandırdı.

Geçen hafta Hamas ve El Fetih arasındaki çatışmalarda 20 kişi hayatını kaybetmişti. Aralık ayından bu yana ölenlerin sayısı ise 80'i geçti.

Dokuz aydır süren arayış

Hamas'ın geçen yılki seçimlerde El Fetih'in yıllar süren iktidarına son vermesinden sonra taraflar arasında çetin bir iktidar mücadelesi başlamıştı.

Taraflar bir ulusal birlik hükümeti kurarak, geçen Ocak ayında, Hamas'ın genel seçim zaferi ardından İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nin getirdiği mali boykotu kırmayı umuyor.

KRİZDEN ÇIKIŞ ARAYIŞI 2006 Ocak- Hamas'ın seçim zaferi 2006 Mart- Hamas resmen iktidarda 2006 Mayıs- Mahkumlar Belgesi 2006 Mayıs- Abbas'tan referandum çağrısı 2006 Aralık- Abbas'tan erken seçim çağrısı

Hamas'ı terör örgütü kabul eden bu ülkeler, hükümeti muhatap kabul etmiyor ve yardımlarının örgütün eline geçmesini engelleme gerekçesiyle, yıllardır Filistin yönetimine aktarılagelmiş mali kaynakları alıkoyuyorlardı.

Hamas, yardımların yeniden başlaması için İsrail'i tanıma ve şiddeti açıkça reddetme taleplerine şimdiye dek yanaşmamıştı.

Geçen yılın Mayıs ayında, tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir siyasi zemin olması için İsrail cezaevlerinde bulunan önde gelen Filistinli siyasetçiler, "mahkumlar belgesi" olarak anılan bir bildirge hazırlamıştı.

Direnişin 1967'de işgal edilen topraklarla sınırlı tutulmasını ve İsrail'in üstü kapalı olarak tanınmasını öngören bildirgenin başta yarattığı heyecana rağmen, bu belge de anlaşmazlıkları gidermeye yetmedi.

Hamas'ın belgenin bazı noktaları üzerindeki itirazları karşısında Filistin lideri Mahmud Abbas, konuyu referanduma götüreceğini ilan etti.

Bu amaçla Hamas'a tanınan süreler tekrar tekrar uzatıldı, referandum kozu yerini erken genel seçime gitme tehdidine bıraktı, ancak Abbas bu adımları hayata geçirme aşamasına gelmedi.

Şiddet olaylarının yoğunlaşması ise bölge ülkelerini de gitgide kaygılandırdı.

Mısır uzun süre taraflar arasında aktif olarak arabuluculuk yaptı. İlan edilen ateşkesler genellikle bir kaç gün, ya da en fazla bir kaç hafta içinde bozuldu.

Ürdün Kralı Abdullah, Irak ve Lübnan'daki sorunlara da işaret ederek, bölgenin üç iç savaşla birden karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunmuştu.

Son olarak Suudi Arabistan Kralı Abdullah, çatışmaların Filistin davasına zarar verdiğini belirterek, 28 Ocak'ta Hamas ve El Fetih'i Mekke'ye davet etti.