Federallik tanımının gelecek hafta netleşmesi hedefleniyor

Bu amaçla Kürt ve Şii partilerin sunduğu alternatif taslaklar milletvekillerine sunuldu.

Kürtlerin Kuzey Irak'taki özerk bölgenin sınırlarını çizen haritası milletvekilleri arasında yer yer öfkeli tartışmalara yol açtı.

Haritada, çeşitli etnik grupların bir arada yaşadığı, petrol zengini Kerkük kenti, Kürt bölgesine dahil edilmiş görünüyor. Haritaya özellikle Sünniler sert tepki gösterdiler.

Erbil'deki Kürt Parlamentosu da dün aynı çizgideki bir anayasa taslağını görüşmeye başlamıştı.

Bu taslağın 1 Aralık'ta bölge parlamentosunda oylanması hedefleniyor.

Yoğun tepkiler karşısında düzeni sağlamakta güçlük çeken Meclis Başkanı Mahmud el Meşhadani "bu sadece bir taslak, parlamento çatısı altında kimse kimseye görüşlerini dayatamaz. Bağıracaksanız bir uydu televizyonu kanalına çıkın" dedi.

Tartışmaların sürmesi üzerine gazeteciler salondan çıkarıldı, canlı televizyon yayınları da durduruldu.

Şiilerin taslağına ilk onay

Oturumun ilerleyen bölümlerinde Kürtlerin sunduğu taslağın reddedildiği, Şiilerin sunduğu taslağın ise ilk görüşme sonunda onay aldığı bildiriliyor.

Taslağı sunan Şii gruplar, ülkenin güneyinde de kuzeyde olduğu gibi özerk bir bölge oluşturulmasını istiyor.

Meclisin Pazar günü bu taslağı ikinci kez görüşüp oylaması, metni yasalaştıracak son oylamanın ise gelecek hafta içinde yapılması bekleniyor.

Taraflar yasanın 18 ay sonra yürürlüğe girmesini öngörüyor.

Yasa bu haliyle geçerse 18 vilayette diğer vilayetlerle birleşme imkanı veren referandumlara gidilmesinin önü açılıyor. Bu şekilde geniş yetkileri olan süper-bölgeler oluşacağı belirtiliyor.

Sünnilerse bu girişimleri ülkenin bölünmesine yönelik adımlar olarak değerlendirerek itiraz ediyor. Böylesi bir bölünme, Sünni kesimini petrol gelirlerinden ve Basra Körfezi'nde çıkıştan mahrum bırakabilir.

Geçen yıl onaylanan Irak anayasası federal bir yapı öngörüyor. Ancak federallik tanımının içinin doldurulması daha geniş şekilde tartışılmak üzere bu yıla bırakılmıştı.

Anayasa komisyonu belirlendi

Milletvekilleri oturumda ayrıca anayasada yapılacak değişiklikleri görüşmek üzere kurulacak komisyonun üyelerini de seçti.

Ancak 27 üyeli komisyonun 24 üyesi belirlendi. Bunlardan 12'si Şii, beşi Kürt, dördü de Sünni. Komisyon başkanı ise henüz tespit edilmedi.

Değişikliklerin tartışılması Sünnilerin geçen yıl anayasanın kabul sürecinde boykota gitmemek için öne sürdükleri başlıca koşuldu.

Ancak mecliste Şii ve Kürtlerin çoğunluğu olduğu düşünüldüğünde, Sünnilerin talep ettiği değişiklilerin onay alması aritmetik olarak güç görülüyor.

Başta başkent Bağdat olmak üzere mezhep ve etnik köken farklılıklarına dayanan şiddet olayları Birleşmiş Milletler rakamlarına göre son iki ayda altı bini aşkın kişinin ölümüne yol açtı.

Bugün de Meclis oturumu sürerken, Şii milislerin bir Sünni mahallesine düzenlediği silahlı saldırı sonucu en az üç kişi öldü, 10 kişi yaralandı.

Dört bombalı saldırı sonucu ise en az yedi kişinin öldüğü 40 kadar yaralı olduğu bilidiriliyor.