|
Anayasada anlaşmazlık konuları | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Irak'ta Şii, Sünni ve Kürt temsilcilerin anayasa taslağı üzerindeki anlaşmazlıkları dört temel konuda odaklanıyor.
Bunlar, federalizm, İslam'ın rolü, petrol gelirlerinin paylaşımı ve kadın hakları. FEDERALİZM En önemli anlaşmazlık konusu Irak'ın federal bir yapısı olup olmayacağı. Sünni Araplar "Federal Irak" tanımlamasına karşı çıkıyor. Önde gelen Şii siyasetçi Abdülaziz el Hakim'in zengin petrol yataklarının bulunduğu güneyde özerk bir bölge oluşturulması önerisi Sünnileri kızdırdı. Öte yandan Sünni ve Şii Araplar, Kürtlerin kuzeydeki özerkliğine onay veriyorlar. Ancak Kürt federalizminin nasıl tanımlanacağı konusunda henüz anlaşma sağlanabilmiş değil. Kürtler, kendi bölgelerinin sınırlarının işaretlenmesini ve bu sınırların Kürt savunma güçlerince korunmasını istiyorlar. Kürtler, ayrıca kendi bölgelerinde ele edilecek gelirde mutlak söz sahibi olmayı talep ediyorlar. Bazı Kürtler ise bağımsızlık için çaba harcıyor. İSLAM'IN ROLÜ Irak'ta dinin devlet yönetiminde ne kadar ağırlığı olacağı da önemli tartışma konularından biri olarak öne çıktı. Komisyondaki delegeler, devletin dininin İslam olması konusunda uzlaştı. Fakat anayasada dinin rolünün nasıl tanımlanacağı konusunda henüz anlaşma sağlanamadı. Meclis'te en fazla üyesi bulunan grup olan Şii Birleşik Irak İttifakı, İslam'ın "yasaların tek kaynağı" olmasını istiyor. Diğer gruplar ise İslam'ın "yasaların kaynaklarından biri" olmasını talep ediyor. Şiilerin medeni hukukta şeriat kurallarının geçerli olması talebi de ayrı bir anlaşmazlık konusu. DOĞAL KAYNAKLAR Irak dünyanın en fazla petrol rezervine sahip üçüncü ülkesi. Petrol gelirlerinin nasıl paylaşılacağı konusundaki görüş ayrılıkları anayasa görüşmelerini kilitleyen başlıca konular arasında yer alıyor. Sünni Araplar, petrol ve diğer doğal kaynaklardan sağlanacak gelirlerin merkezi hükümet tarafından paylaştırılmasını istiyor. Kürtler, zengin petrol yataklarının bulunduğu Kerkük'ü özerk Kürt bölgesinin sınırlarına dahil etme ve petrol gelirlerinde doğrudan pay sahibi olma arzusunda. Şii Iraklılar da güneydeki petroller üzerinde benzer şekilde hak iddia ediyor. Irak Petrol Bakanı, yeni anayasanın petrol gelirlerinin adil paylaşımını güvenceye alacağı konusunda taahhütte bulundu. KADIN HAKLARI Iraklı kadın hakları savunucuları, Şiilerin İslam'ın Irak yasalarında ağırlıklı bir yere sahip olması konusundaki taleplerinden kaygılı. Kadınlar, yeni düzenlemelerle Saddam Hüseyin döneminde elde ettikleri hakları kaybetmekten kaygı duyuyor. Şeriat kuralları uyarınca kadınlar mirastan eşit şekilde faydalanamayabileceklerini ve boşanma davaları açma haklarını yitireceklerini düşünüyor. Aynı şekilde şeriat kurallarının geçerli olması halinde kadınların mahkemelerde şahitliği, erkeklerin şahitliğinin yarısına eşit olacak. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||