Lamy "ya anlaşırsınız ya da Doha'yı askıya alırım" diyor Ergin Yıldızoğlu'nun değerlendirmesini dinlemek için tıklayın

G6 ya da Altılar Grubu diye anılan dünya ticaretinin önde gelen ülkeleri arasında yapılan Cenevre'deki görüşmelerin ABD ile AB arasındaki anlaşmazlıklar yüzünden tıkandığı anlaşılıyor.

ABD ticaret görüşmecisi Susan Schwab'ın tarım ürünleri ticaretine verilen sübvansiyonların azaltılması konusunda uzlaşmaya yanaşmadığı ve AB ülkeleri, Japonya ve Hindistan'ı bu konuda yeterince adım atmamakla suçladığı haber veriliyor.

AB'nin ticaret görüşmecisi Peter Mendelson ise ABD'yi diğer ülkelerin gösterdiği esnekliği göstermemekle suçladı.

Dünya Ticaret Örgütü'nün bir temsilcisi "görüşmeler çöktü" ifadesini kullandı.

Bir başka diplomat da Reuters haber ajansına "G6 görüşmeleri tıkandı. Doha turu diye bilinen görüşmelerin askıya alınması dışında bir seçenek olup olmadığı henüz belli değil" diye konuştu.

Hindistan Ticaret Bakanı Kemal Nath da görüşmelerin askıya alındığını doğruladı ve görüşmelere yeniden başlanmasının aylar, belki de yıllar alabileceğini söyledi.

Altılar Grubu diye anılan AB, ABD, Brezilya, Avustrulya, Hindistan ve Japonya dünyadaki sanayi ve tarım ticaret hacmini artırmaya yönelik görüşmeler yapıyorlardı.

Dünya Ticaret Örgütü Başkanı Pascal Lamy'nin görüşmelere katılan ülkeleri, bir anlaşmaya varmazlar ise, Dünya Ticaret Görüşmeleri'nin Doha turunu askıya almakla tehdit ettiği söyleniyor.

Olmazsa ne olur?

Görüşmeler başarıya ulaşamazsa, Dünya Ticaret Örgütü üyeleri, ticaretin serbestleştirilmesine yönelik anlaşmanın koşullarını yıl sonuna kadar verilen süre içinde belirleyememiş olacaklar.

Anlaşmazlık esasen tarıma verilen sübvansiyonlardan kaynaklanıyor.

Görüşmeler aslında 28 ve 29 Temmuz tarihlerinde de devam ediyorama görüşmeciler şu anda yaşanan tıkanıklık aşılamazsa, yeniden biraraya gelmenin çok anlamlı olmayacağını söylüyorlar.

Doha turunu bir anlaşmaya bağlamaya yönelik görüşmeler daha önce de ABD ve AB ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları nedeniyle tıkanmıştı..

Gelişmekte olan ülkeler, AB ülkeleri ile ABD'nin kendi tarım sektörlerine verdikleri desteği ve başka ülkelerin ürünlerine uyguladıkları gümrük vergilerini azaltmalarını talep ediyorlar.

Washington ve Brüksel'in beklentisi ise diğer ülkelerin mamül ürün piyasalarına daha serbest girebilmek.

Cenevre'deki görüşmeler, Doha turunu bir ticaret anlaşmasıyla noktalamak için uzun süredir harcanan çabaların sonuncusuydu.

Söylentiler

Bu ayın başlarında da Cenevre'de aynı amaçla görüşmeler yapılmış ancak yine sonuçsuz kalmıştı.

DTÖ Başkanı Pascal Lamy o görüşmelerden sonra yine kriz uyarısı yapmıştı.

Ancak, daha sonra sanayileşmiş ülkeler liderlerini biraraya getiren G8 grubunun Rusya'da yaptığı görüşmelerde, tarım ve sanayi alanlarındaki temel anlaşmazlıklara Ağustos ayı ortalarına kadar bir çözüm bulunması hedefi belirlenmişti.

Takvim, bu görüşmelerde çok büyük önem taşıyor. Bu anlaşmanın aslında 2004 yılında imzalanması hedeflenirken, hali hazırda iki yıl gecikmiş durumda.

Eğer 2007 yılına kadar bir anlaşma sağlanamaz ise, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı George Bush'a, Amerikan Kongresi tarafından verilen görüşme yetkisinin süresi doluyor.

Bu tarihten sonra Bush'un Kongre'den yeni bir yetki alması zor olabilir. Bu durumda da ABD ticaret görüşmecileri varılan anlaşmaları uygulama gücüne sahip olmazsa, diğer ülkeler de, anlaşmaya varılsa dahi hayata geçirmekte isteksiz olacaktır.