Prag'da CIA'in terör zanlılarını taşıdığı sanılan bir uçak

Kararda bazı ülkelerin, topraklarındaki terör zanlılarının Amerikalı ajanlar tarafından götürülmesine izin verdiği belirtiliyor.

Ayrıca bu kişileri ABD ya da üçüncü ülkelere nakleden uçakların, pekçok ülkede mola verdiği kaydediliyor.

Bu ülkeler, konu hakkında ciddi bir soruşturma yapmamakla suçlanıyor.

Şimdi Avrupa Konseyi'nin Türkiye dahil 46 üyesi, bu karara yanıt vermekle yükümlü.

Konsey kararında tek tek ülke ismi anılmıyor; sadece "Bazı üye ülkeler bu yasadışı operasyonlar için ABD'yle bilerek işbirliği yapmıştır" deniliyor.

Ancak karara dayanak olan raporda, 14 Avrupa ülkesinin adı geçiyor.

Bunlardan Almanya, Türkiye, İspanya ve Kıbrıs'taki havaalanlarının sık sık kullanıldığı belirtiyor.

Türkiye'de İncirlik üssünün kullanıldığı belirtilen raporda, Bosna'dan kaçırılarak İncirlik üzerinden Guantanamo'ya götürüldüğü söylenen altı Cezayirli hakkında ayrıntılı bilgi veriliyor.

Bu kişilerin maruz kaldığı insan hakları ihlallerinden Türkiye'nin sorumlu tutulabileceği belirtiliyor.

Avrupa Konseyi'nin kararı, İsviçreli Senatör Dick Marty tarafından yedi aylık bir çalışma sonucunda hazırlanan rapora dayanıyor.

Marty bu amaçla hava trafiği kayıtları ve uydu görüntülerini inceledi, kaçırıldıklarını söyleyen kişiler ya da onların avukatlarıyla görüştü.

Video tanıklıklarını okumak için tıklayın

Avrupa Konseyi'nde raporun onaylanması öncesinde yapılan tartışmaya davet edilen Avrupa Komisyonu'nun adaletten sorumlu yetkilisi Franco Frattini, ülkelere bu konuda kendi soruşturmalarını açma çağrısı yaptı.

Frattini, "Raporda yer alan ilk bulgular ışığında devletlerin kendi topraklarındaki durumu açıklığa kavuşturmaları çok önemli" diye konuştu.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis de üye ülkelerin artık "Kesinlikle işbirliği yapmadık" türünden genelgeçer açıklamalarla yetinemeyeceğini belirtti.

Davis kendi araştırmalarının da, nakil kurbanlarını koruyacak yasal düzenlemelerin hiçbir Avrupa Konseyi üyesinde varolmadığını gösterdiğini söyledi.

Amerikalı yetkililer bu tür operasyonlar yapıldığını inkar etmiyor.

Ancak hiçbir zanlıyı işkence göreceği bir yere götürmediklerini vurguluyorlar.

Marty'nin raporunu eleştiren çevreler, raporda hiçbir yeni bulgu olmadığını, insan hakları ihlalleri yaşandığına dair somut kanıtlar yerine dolaylı bulgular sunduğunu belirtiyor.

Raporda, Polonya ve Romanya'da gizli CIA cezaevleri kurulduğu kanısına varmak için ciddi sebepler olduğu belirtiliyor.

Her iki ülke de bunu şiddetle reddediyor.

Dick Marty'nin araştırmalarını şimdi Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi'nin bir alt komitesi sürdürecek.

Avrupa Parlamentosu'nda sürdürülen benzer bir soruşturmanın da en az altı ay devam etmesi bekleniyor.