Negroponte Washington'un kaygılarını yineledi

Amerika Birleşik Devletleri Ulusal İstihbarat Direktörü John Negroponte, BBC'ye yaptığı açıklamada, İran'ın önümüzdeki 10 yıl içinde nükleer silaha sahip olabileceğine inandığını dile getirdi.

Amerikan istihbaratının en tepesindeki isim olan Negroponte, teşkilatının topladığı verilere göre, İran'ın nükleer silaha sahip olabilmek için yoğun çaba sarf ettiğini söyledi.

Irak'ın nükleer kapasitesinin değerlendirilmesi konusunda hatalar yapıldığını da kabul eden Negroponte, ancak geçmişten ders çıkarıldığını ve gerekli tedbirlerin alındığını vurguladı.

Negroponte ayrıca İran'ı, teröre destek veren bir numaralı devlet olarak niteledi.

Amerikalı yetkili "İran'ın tavrı sadece Lübnan ve İsrail ile Filistin topraklarında değil Irak'ta da endişe kaynağı" diye konuştu.

Avrupalılar umutlu

	Bakanlar önerilerin İran'ı ikna etmesini umuyor

Negroponte'nin değerlendirmelerine rağmen, önde gelen dünya güçleri, nükleer program konusunda uzlaşmaya varılması yolunda iyimser konuşuyorlar.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ise sonucun olumlu yönde çıkmasınnı umduklarını belirterek, önlem paketinin, askeri güç kullanımını içermediğini söyledi.

Türkiye'yi ziyaret eden Almanya Dışişleri Bakanı Walter Steinmeier de Viyana'da varılan anlaşmanın başarıya ulaşması yolundaki sinyallerin çok güçlü olduğunu belirtti.

Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ile ortak bir basın toplantısı düzenleyen Steinmeier İran tarafının önerileri sorumlu ve titiz şekilde incelemesini ve olumlu yaklaşmasını umduğunu kaydetti.

Viyana'da varılan anlaşmanın başarıya ulaşması yolundaki sinyaller çok güçlü. Walter Steinmeier, Almanya Dışişleri Bakanı

Gül de İran Dışişleri Bakanı Menuçehr Muttaki ile telefonda ayrıntılı şekilde görüştüğünü ve "pakete tepkilerinin hemen ret olmaması" umudunu ilettiğini söyledi.

Dün Viyana'da düzenlenen toplantıda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ve Almanya'nın dışişleri bakanları Viyana'da İran'a sunulacak öneriler konusunda anlaşmıştı.

Teşvik ve caydırıcı unsurlar içeren paketin bütün ayrıntıları henüz bilinmiyor.

Ancak, İran'a uranyum zenginleştirme faaliyetinden vazgeçmesi karşılığında yakıt için alternatif formüller, Dünya Ticaret Örgütü'ne üyelik gibi ticaret ayrıcalıkları ve güvenlik teminatları önerilmesi öngörülüyor.

Öneriler önümüzdeki günlerde Tahran yönetimine resmen sunulacak.

Amerikan Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, paketi kabul etmek için İran'a aylarca değil, birkaç hafta süre verileceğini dile getirdi.

ABD uranyum zenginleştirme faaliyetinin askıya alınması halinde, İran ile yürütülen üçlü müzakerelere katılacağını ilan etmişti.

İran paketi kabul ederse, Güvenlik Konseyi'ndeki karar süreci de duracak. Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu, İran'ı yükümlülüklerine uymadığı gerekçesiyle Konsey'e sevketmişti.

ADIM ADIM NÜKLEER KRİZ 2002 Eylül: Buşehr'de nükleer reaktör inşası başladı 2002 Aralık: İran UAEK'nin denetimlerini kabul etti 2003 Ekim: Tahran zenginleştirilmiş uranyum faaliyetini askıya aldı 2004 Mart: İran'a programının tüm ayrıntılarını açıklaması için 1 Haziran'a dek süre verildi 2005 Ağustos: İran nükleer faaliyetlerine yeniden başladı 2005 Eylül: UAEK İran'ın BM'ye sevki için ilk kararı aldı 2006 Nisan: İran uranyum zenginleştirdiğini ilan etti

Ancak daimi üyeler Rusya ve Çin'in yaptırımlara direnişi dolayısıyla şimdiye kadar somut bir karar alamadı.

İran paket konusunda resmi bir tepki vermedi.

Ancak Tahran daha paket üzerinde nihai anlaşma sağlanmadan, ABD'den gelen önerileri cazip bulmadığını belli etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki, "Müzakereye hazırız, ama uranyum zenginleştirme hakkımızdan vazgeçmeyiz." diye konuştu.

Muttaki, ayrıca uranyum zenginleştirmenin ülkesinin doğal hakkı olduğunu ve bu konuda müzakere etmeyeceklerini, ancak karşılıklı kaygılar konusunda görüşmelere hazır olduklarını da söylemişti.

Uranyum zenginleştirme faaliyeti nükleer yakıtın yanı sıra, silah üretiminde de kullanılabildiği için şüphe çekiyor.