Muttaki öneriyi doğrudan reddetmedi

İngiltere Büyükelçiliği'nde düzenlenen toplantıda, uranyum zenginleştirme programını askıya alması karşılığında Tahran'a verilecek teşvikleri içeren bir pakete son şekli verilecek.

Toplantıya Avrupa Birliği'nin dış ilişkiler sorumlusu Javier Solana da katılıyor.

Pakette, İran'a yakıt için alternatif formüller önerilmesi, bunun Dünya Ticaret Örgütü'ne üyelik gibi ticaret ayrıcalıkları ve güvenlik teminatlarıyla pekiştirilmesi düşünülüyor.

Ancak pakette Tahran yönetiminin uranyum zenginleştirmeden vazgeçmemesi halinde gündeme gelecek olası cezai önlemlerden de söz ediliyor.

Rusya ve Çin, şimdiye dek Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nden yaptırıma yönelik bir karar çıkarılmasına yanaşmadı.

Bu görüşme öncesinde Amerika Birleşik Devletleri dün, İran ile yürütülen üçlü müzakerelere uranyum zenginleştirme faaliyetinin askıya alınması şartıyla katılabileceğini ilan etmişti.

'Tahran'dan ABD'ye yanıt'

Ancak Tahran öneriyi cazip bulmadı.

İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki, "Müzakereye hazırız, ama uranyum zenginleştirme hakkımızdan vazgeçmeyiz." dedi.

Muttaki, uranyum zenginleştirmenin ülkesinin doğal hakkı olduğunu ve bu konuda müzakere etmeyeceklerini, ancak karşılıklı kaygılar konusunda görüşmelere hazır olduklarını bildirdi.

ADIM ADIM NÜKLEER KRİZ 2002 Eylül: Buşehr'de nükleer reaktör inşası başladı 2002 Aralık: İran UAEK'nin denetimlerini kabul etti 2003 Ekim: Tahran zenginleştirilmiş uranyum faaliyetini askıya aldı 2004 Mart: İran'a programının tüm ayrıntılarını açıklaması için 1 Haziran'a dek süre verildi 2005 Ağustos: İran nükleer faaliyetlerine yeniden başladı 2005 Eylül: UAEK İran'ın BM'ye sevki için ilk kararı aldı 2006 Nisan: İran uranyum zenginleştirdiğini ilan etti

İran'ın, herhangi bir ayrımcılık olmadan adil müzakereleri desteklediğini dile getiren Muttaki, "Ancak İran ile yeni ilişkiler kurmak istiyorsa, ABD tavrını değiştirmelidir" dedi.

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada ise bu yanıta rağmen İran'dan hemen karar vermemesi ve öneriyi birkaç gün değerlendirmesi istendi.

Rice, bu önerinin diplomatik çözüm konusunda ne kadar ciddi olduklarının göstergesi olduğunu ifade etti.

Zira iki taraf arasında 26 yıldan bu yana doğrudan temas bulunmuyordu.

Rice'a göre öneriye verilecek yanıt "İran'ın müzakereler konusunda ciddi olup olmadığını gösterecek".

Tahran ile müzakereleri yürüten İngiltere, Fransa ve Almanya da, İran'ın, Amerikan politikasındaki değişimin ciddiyetini anlamaya ve olumlu yanıt vermeye çağırdı.

Gerek İran gerekse BM Genel Sekreteri Kofi Annan daha önce Washington ile konunun doğrudan görüşülmesini gündeme getirmiş, ancak olumlu yanıt alamamıştı.

Kilit: Zenginleştirilmiş uranyum

İran'a sunulan tüm önerilerde, konu uranyum zenginleştirme faaliyetinde düğümleniyor. Bu faaliyet nükleer yakıtın yanı sıra, silah üretiminde de kullanılabildiği için şüphe çekiyor.

İran'ın Avrupa ülkeleriyle görüşmeleri, geçen yıl Ağustos ayında Tahran yönetiminin, uranyum zenginleştirme programından vazgeçmeyi reddetmesi nedeniyle başarısızlıkla sonuçlanmıştı.

Aradan geçen sürede İran'ın durumu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne sevkedildi.

Burada İran'a yaptırım olasılığı tartışılırken, AB ülkelerini temsil eden üçlü ise İran'ı ikna etmek üzere yeni bir öneriler paketi hazırladı.

Ancak İran uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeye yanaşmıyor. İran, nükleer teknoloji geliştirme hakkı bulunduğunu vurguluyor.