BBCTurkish.com
NEWS
SPORT
WEATHER
Son güncelleme: 30 Mayıs, 2006 - TSİ 19:37
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
AIDS'ten 25 yılda 25 milyon ölüm
Birleşmiş Milletler AIDS ve HIV'in yayılması konusunda şu ana kadarki en kapsamlı raporunu hazırladı.

AIDS hastası Rus çocuklar
Hastalık anneden çocuklara da geçiyor

126 ülkenin AIDS ile mücadele yöntemlerinin incelendiği rapora göre hastalığın yayılma hızı sabitlenmiş görünüyor.

Yani bazı ülkelerde virüsün yayılma hızı hala yüksek olsa da dünya genelinde son 25 yıldır ilk kez, artış hızlanan bir grafik çizmiyor.

Yetkililer bunu yürütülen kampanyaların başarısına bağlıyorlar.

Tüm çabalara rağmen hastalığın hala en fazla etkilediği bölgelerse hala Orta ve Güney Afrika.

Amerika Birleşik Devletleri'nde ilk AIDS vakalarının ortaya çıkması üzerinden 25 yıl geçti.

Günümüzde 38 milyon 600 bin kişi hastalığa yol açan HIV virüsü ile yaşıyor. Bu sayının yarısı kadınlardan oluşuyor.

2005 yılı içinde virüs 4 milyonu aşkın kişiye daha bulaştı. AIDS ve AIDS ile bağlantılı hastalıklar ise aynı sürede 2 milyon 800 bin kişinin ölümüne yol açtı.

Hindistan'da hızlı artış

Dünya genelinde HIV virüsü taşıyanların üçte ikisi Afrikalı. Güney Afrika hala HIV taşıyan nüfusun oranca en yüksek olduğu ülke. Zimbabve ve Kenya ise etkin tedavi programlarıyla en fazla ilerleme sağlayan ülkeler olarak gösteriliyor.

HIV pozitif bir Hintli kadın
Dünyada en çok HIV vakası artık Hindistan'da

HIV özellikle Hindistan'da hızlı yayılıyor. Asya kıtası genelindeki HIV vakalarının üçte ikisi bu ülkede.

Hindistan ilk kez sayısal olarak en fazla HIV vakası listesinde Güney Afrika'yı geride bıraktı. Ancak nüfusa oranlandığında Afrika ülkeleri hala açık farkla ileride.

Başta Rusya olmak üzere eski Sovyet cumhuriyetlerinde de HIV taşıyanların sayısının 10 yıldan az sürede 20 kat arttığına dikkat çekiliyor.

Belarus ve Ukrayna durumuna dikkat çekilen diğer bölge ülkeleri.

Artış çocuklarda hız kazanıyor

Hastalığın yayılmasını önlemede karşılaşılan en büyük sorunlardan biri ise yaklaşımlar.

Rapor, gençlerin ve çocukların hastalıktan etkilenme oranının hızla arttığı, ancak bu kesimi korumaya yönelik faaliyetlerin ihtiyacı karşılamadığı uyarısına yer veriyor.

Raporda incelenen 126 ülkeden yarısında eşcinselliğin yasadışı kabul edildiğine veya mahkumların prezervatif kullanmasına izin verilmediğine dikkat çekiliyor.

Cezaevleri son yıllarda Birleşmiş Milletler AIDS'le mücadele biriminin raporlarında, tekrar tekrar yayılmanın en hızlı olduğu noktalar arasında gösteriliyor.

Pek çok ülkede bu tür uygulamalar virüs taşıyanların toplumdan dışlanma korkusunu da beraberinde getiriyor.

Genellikle kan yoluyla ve cinsel ilişkiyle geçen virüs, yıllar boyunca görünür bulgulara yol açmayabiliyor. Kimileri ise sadece taşıyıcı olarak virüsü yayıyor.

Yetkililer milyonlarca kişinin HIV virüsü taşıdığından haberdar olmadığına dikkat çekiyorlar.

Virüs bireyin bünye yapısına bağlı olarak belirli bir süre sonra etkin hale geçiyor.

Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalık, vücudun başka hastalıklarla mücadele etme imkanını ortadan kaldırdığı için ölüme yol açabiliyor.

Ancak son yıllarda hızla gelişen ve anti-retroviral olarak adlandırılan ilaçlar hastalığın bu olumsuz etkilerini büyük oranda engelliyor.

Sorun, tedavinin oldukça pahalı olması. Bu nedenle çabalar ilaçların özellikle yoksul ülkelerde ucuzlatılmasına yönelik.

Raporda tedaviyi 2005'e dek üç milyon kişiye yayma hedefinin tutturulamadığı, ancak ilerleme sağlandığı kaydediliyor.

Son dört yılda gelişmekte olan ülkelerde tedaviden faydalananların sayısı 240 binden 1 milyon 300 bine yükseldi.

Rapor yarın siyasetçileri bir araya getirecek bir toplantıya da hazırlık niteliği taşıyor.

Birleşmiş Milletler yarın da New York'ta düzenlenecek bir toplantıda şu ana kadar hastalıkla mücadele için yapılanları ve yapılması gerekenleri ele alacak.

Katılımcılar Cuma gününe kadar AIDS ile mücadele konusunda daha evvel verdikleri sözleri nasıl yerine getireceklerini tartışacaklar.

UNAIDS, 2008 yılından itibaren yılda 20 milyar doların mücadeleye ayrılması gerekeceğini kaydediyor.

2005 yılı içinde bu rakam 8 milyar 300 milyon dolardı.

BM yetkilileri, özellikle gençler arasında bilinçlendirme kampanyalarını yaygınlaştırmak için de hala yapılması gereken çok şey olduğunu vurguluyor.

HIV/AIDSAIDS'in Öyküsü
AIDS'in yayılması ve izlediği seyirle ilgili özel programlarımız için tıklayın
AIDS/HIVKüresel görünüş
Dünyada AIDS'in yayılışı ve 2010 yılı için tahminler
Seks ve BilinçSeks ve Bilinç
BBC Türkçe Servisi'nin hazırladığı 10 bölümlük programın sayfaları için tıklayın
İlgili haberler
Dünya Bankası'ndan nüfus uyarısı
26 Mayıs, 2006 | Haberler
AIDS'li mahkumlar açlık grevinde
27 Mart, 2006 | Haberler
'Sözünüzü tutun, AIDS'i durdurun'
01 Aralık, 2005 | Haberler
Yoksul Aids'lilere özür
28 Kasım, 2005 | Haberler
Çin'den AIDS'lilere özel cezaevi
14 Kasım, 2005 | Haberler
114 ülke HIV/AIDS'i tartışıyor
25 Temmuz, 2005 | Haberler
AIDS, Orta Asya'da tırmanışta
25 Temmuz, 2005 | Haberler
HIV'le savaşan genler belirlendi
09 Aralık, 2004 | Haberler
BAŞLICA HABERLER
Bu sayfayı arkadaşıma gönderYazıcı için
Programlarımız|Frekanslarımız|Türkçe Bölümü hakkında|İşbirliği|Bize ulaşın
BBC Copyright Logo^^ Başa dön
Haberler | Basın Özeti | Dünyaya Açılan Pencere | Özel Dosyalar | Haberlerle İngilizce
BBC News >> | BBC Sport >> | BBC Weather >> | BBC World Service >> | BBC Languages >>
Yardım|Görüşleriniz|Gizlilik