İran, zenginleştirilen uranyumun elektrik enerjisi üretmek için kullanılacağını söylüyor

Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan bir sözcü, Tahran'ın tüm zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını istedi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, sert ifadelere başvurduğu açıklamada, Tahran'ın uranyum zenginleştirdiği yolundaki sözlerini, ilk kez 'yanlış bir adım' diye niteledi.

Rusya'nın açıklamasına İran'ın yanıtı gecikmedi. Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, bir kez daha nükleer enerjisi tamamıyla barışçıl amaçlarla kullanmak istediklerini belirten bir açıklama yayınladı.

Washington ise dün yaptığı ve İran'ın nükleer silah geliştirmesinin önlenmesi yolundaki sözlerini yineledi.

Bu arada İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, BM Güvenlik Konseyi'nin İran taleplerine uyduğu takdirde, daha ileri diplomatik temasa geçebileceğini belirtti.

Fakat Tahran'dan üst düzey bir yetkili, İran'ın nükleer enerji santrali kurmaya yetecek yakıtı üretmek için çalışmalarını hızlandırmayı planladığını söyledi.

Bu arada İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad da, İran'ın nükleer faaliyetlerini ertelemesine neden olanların, Tahran'dan özür dilemeleri gerektiğini belirtti.

BBC'nin Tahran muhabiri Ahmedinecad'ın bu sözleriyle Avrupalı müzakerecileri kastettiğini söyledi.

Rusya'nın tavrı

Rusya başından beri İran'ın nükleer faaliyetlerini desteklemiş ve sorunu çözme yolundaki diplomatik girişimlerde önemli rol oynamıştı.

Bu nedenle, ABD ile benzer ifadeler kullanması önem taşıyor.

Rusya bir yandan, İran'a nükleer faaliyetlerini durdurması yolundaki uluslararası çağrılara destek verirken, bir yandan da Birleşmiş Milletler yaptırımlarının uygulanmasını getirecek bir karar konusunda ağırdan alıyor, bunun, İran'la ticari ilişkilerine zarar vermesinden endişe ediyordu.

Hatta Rusya, diplomasinin gereğinden bahsederek, İran'a daha fazla zaman verilmesi ya da İran'ın elektrik üretmek için ihtiyacı olan uranyumu da Rus topraklarında üretmesini dahi önermişti.

İran'ın kendi topraklarında uranyum zenginleştirdiği yolundaki bu son açıklaması ise Moskova'yı öfkelendirdi.

Moskova muhabirimiz Steve Rosenberg, Moskova'nın İran konusunda bugüne dek hem uluslararası toplumu hem de Tahran'ı memnun etme politikası izlediğini, ancak bunun giderek zorlaştığı yorumunu yapıyor.

Bu arada Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun Başkanı Muhammed el Baradey, bugün İran'la nükleer faaliyetleri üzerine yapılacak yeni görüşmeleri değerlendirmek üzere İran'a gidecek.

ABD'den kınama

Amerika Birleşik Devletleri hükümeti, dün İran'ın nükleer silah geliştirmesine izin verilmemesi yolundaki görüşünü tekrarladı ve Tahran'ın yanlış yolda olduğunu savundu.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcülerinden Sean McCormack, "Bir kez daha işbirliği yerine meydan okuma yolunu seçtiler. İran rejimini, uluslararası toplumun; BM Güvenlik Konseyi'nin, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun çağrılarına uyup, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya almaya ve uluslararası anlaşmalara bağlı kalmaya davet ediyoruz."

"İran bu yolda devam ederse, üzerindeki baskı daha da artacak. İranlılar, dünyanın geri kalan bölümünden tecrit edilmek istemiyor. Ama gidişat bu yönde." diye konuştu.

İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedicad, televizyonda yayınlanan konuşmasında bu gelişmeyle nükleer teknolojiye sahip ülkeler arasına katıldıklarını söylemişti.

Ahmedinecad, bu aşamadan sonra nükleer programlarına hız vererek büyük miktarlarda uranyum üretimine başlamaları gerektiğini belirtmişti.

'Zamanlama önemli'

BBC muhabiri Pam O'Toole, Tahran'ın bu açıklamasının zamanlamasının dikkat çekici olduğunu söylüyor.

Muhabirimize göre, birçok uzman, İran'dan her an böyle bir açıklama bekliyordu.

Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu ve BM Güvenlik Konseyi'nin uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması yolundaki çağrılarını reddeden İran, geçen yazdan beri nükleer faaliyetlerine devam ediyordu.

Açıklama, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed el Baradey'in Tahran ziyaretinin hemen öncesinde yapıldı.

Baradey, İran'ın Konsey'in çağrısına uyup uymadığı konusunda bir rapor hazırlayacak.

Geçen hafta Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu yetkilileri, Baradey'in Tahran ziyaretinde krizin çözümü yolunda ilerleme kaydedilebileceği umudunu dile getirmişlerdi.

Ancak Baradey'in Tahran ziyaretinde, karşısında topraklarında uranyum zenginleştirmeyi bir hak olarak gören ve ödüne yanaşmayan İranlı yetkilileri bulacağı anlaşılıyor.

Gözlemciler, İranlı yetkililerin, uranyum zenginleştirmeyi, ilerideki müzakerelerde ellerini güçlendirecek bir koz olarak kullanmayı düşünüyor olabileceğini belirtiyor.

Ancak bu durumun İran üzerindeki baskıları artırması da olası.

İran'ın nükleer faaliyetlerinden kuşku duyan ülkelerin, Güvenlik Konseyi'nden Tahran'a karşı daha sert bir tutum takınmasını isteyebilecekleri öne sürülüyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, nükleer faaliyetlerini askıya alıp müzakerelere dönmesi için Tahran'a bu ay sonuna kadar süre tanımıştı.