Ürdün Vadisi, Batı Şeria'nın en verimli bölgesi

Peki bu nihaî sınırlar, nasıl belirlenecek?

Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, İsrailli liderleri daha önce bu konuda uyarmış ve sınırların 'tek yanlı adımlarla' değil, Filistinliler'le yapılacak 'pazarlıklarla' belirlenmesini istemişti.

Filistinliler'se, İsrail'in planını çoktan yaptığını ve geçen Ağustos'tan beri tek başına aldığı kararlarla, adım adım sınırlarını çizdiğini söylüyor.

Bunlardan sonuncusu, İsrailli bir insan hakları örgütünün uyarısıyla ortaya çıktı.

B'Tselem, İsrail hükümetinin geçen yıldan beri uyguladığı bir dizi adımla, Ürdün Vadisi'ni fiilen topraklarına kattığını söylüyor.

Ürdün Vadisi, çorak Batı Şeria'nın hem en verimli, hem de en stratejik bölümü. Ürdün sınırı boyunca uzanan bu ince uzun şerit olmazsa, bölgenin Batı Şeria'nın komşu Arap devleti Ürdün'e çıkış kapısı kalmıyor.

Dahası, Doğu Kudüs civarına gelindiğinde iyice genişleyen vadi, küçük bir koridor eklemesiyle Batı Şeria'nın kuzeyini güneyinden ve Doğu Kudüs'ü de bu bölgeden koparacak bir duruma geliyor.

Bu durumda gelecekteki bir Filistin devletinin, iki bölgeli bir Batı Şeria, Doğu Kudüs ve Gazze Şeridi diye dörde bölünmesi gündeme gelebiliyor.

İsrailli insan hakları örgütü B'Tselem'in araştırması, Ürdün Vadisi'nde yaşamayan Filistinliler'in bölgeye giriş çıkışlarını İsrail ordusunun büyük ölçüde engellediğini gösteriyor.

Örgüte göre bölge dışında yaşayan çiftçiler, tarlalarına ulaşamıyor. Tarlalara işçi olarak gelip giden Filistinliler de geçim kaynaklarını kaybetti. Ayrıca son zamanlarda mal giriş çıkışlarına da büyük engeller getirildi.

B'Tselem raporunda, geçen yıldan beri adım adım geliştiği söylenen bu yasaklar, 'ciddi bir insan hakları ihlali' olarak değerlendiriyor.

BBC'nin görüşlerine başvurduğu bölgedeki BM kaynakları da gelişmeleri kaygıyla izlediklerini söylüyor. BM yetkilileri bu engellemeleri, İsrail'in barış anlaşması imzalamadan sınır çizme çabası olarak görüyor.

İsrail ordusu adına yayımlanan açıklamada ise sözkonusu önlemlerin, Ürdün Vadisi'nde yaşayan Yahudi yerleşimcileri terör eylemlerinden korumak amacıyla alındığı bildirildi.

Ordunun açıklamasında, çalışma izni olan Filistinliler'in giriş çıkışına izin verildiği, bazı sınır kontrol noktalarının da geçtiğimiz günlerde kaldırıldığı belirtiliyor.

İsrail Başbakan Vekili Ehud Olmert, geçenlerde yaptığı bir konuşmada "Batı Şeria'nın diğer bölgelerinden çekilseler de Ürdün Vadisi'ni Filistinliler'e vermeyi düşünmediklerini" söylemişti. Filistin Planlama Bakanı Hasan Hatip ise İsrail'in, bundan önce de Doğu Kudüs'te uyguladığı bir stratejiyi kullanarak, Filistin topraklarına el koymaya çalıştığını belirtti.