Nick Childs BBC Diplomasi muhabiri

Üs, Afganistan operasyonları için kullanılıyor

Amerikalı yetkililer, Özebeklerin talebini ve seçeneklerini değerlendirmeye devam ettiklerini söylüyor.

İki ülke arasında imzalanan üs antlaşması, iki tarafa da kararların hayata geçirilmesi için altı ay esneklik tanıyor.

Amerikan yönetimi aslında Özbeklerin fikrini değiştirmesi beklentisi içinde.

Ama iki ülke ilişkilerindeki gerilim gözönüne alınınca Washington'un bu beklentisinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belli değil.

Özbekistan'daki Harşi-Hanabad ya da Amerikalıların taktığı adla K2 üssü, Afganistan'daki operasyonları için ABD'ye büyük kolaylık sağlıyor.

Köprübaşı işlevi gören üsten Afganistan'a askeri mühimmat ve insani yardım malzemesi sevkıyatı yapılıyor.

Buna rağmen Amerikalı yetkililer, Özbekistan'daki üssü boşaltmak zorunda kalmaları halinde hala seçeneklerinin olduğunu, ancak operasyonların Kırgızistan'daki üsse kaydırılması durumunda hem maliyet hem de süre açısından zorluklar yaşayacaklarını belirtiyor.

ABD'nin Orta Asya'daki askeri varlığı bölgenin stratejik konumuna yeni bir boyut kazandırmıştı.

Özbek yönetimi, bu yılın başlarında Andican'daki ayaklanmayı, güç kullanarak bastırmıştı.

Uluslararası toplum, Özbekistan'ı kınarken, Washington'dan da benzer açıklamalar gelmişti.

Bu olay Amerika Birleşik Devletleri bölge stratejisini değiştirmeye zorladı.

Zira, ABD, güvenlik öncelikleriyle bölgedeki insan hakları ihlalleri konusunda daha sert bir tutum takınması yolundaki baskılar arasında bir denge kurmak zorunda kalmıştı.

Denklemin Özbekistan açısından da farklı parametreleri var.

Özbekistan Hükümeti, içeridekine ek olarak, Orta Asya'yı stratejik arka bahçesi olarak gören iki büyük komşusu Rusya ve Çin'in de baskısı altında.

Pekin ve Moskova, ABD'nin bu ülkedeki askeri varlığından tahatsızlık duyuyor.

Buna rağmen Özbekistan'la ABD arasındaki ilişkiler, sadece bu üsle sınırlı değil. Özbekistan, ordusunun modernizasyonu için ABD'den para alıyor ve bunu tehlikeye atmak istemiyor.