|
Discovery'de başka onarım yok | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Amerikan uzay ve havacılık idaresi NASA, Discovery uzay mekiğindeki astronotların kokpit penceresi altında hasar gören bir termal tabakayı onarmaları gerekmediğine karar verdi.
NASA uzmanları, onarım için bir uzay yürüyüşü daha yapılması fikri üzerinde duruyorlardı. Ancak yetkililer Discovery'nin bu onarım yapılmasa da pazartesi günü Dünya'ya güvenli şekilde dönebileceğine hükmettiler. Uzmanların bu kez dikkatlerini çevirdikleri kesim, kokpit pencerelerinin hemen altında bulunan koruyucu örtülerdi. Termal battaniye adı verilen bu örtüler, fayanslar gibi, mekiği yüksek ısıya karşı koruyor. Video görüntülerini inceleyen uzmanlar bu battaniyelerden birinin, yerinden oynamış olabileceğinden kuşkulanmışlardı. Görüntüler incelendikten sonra, termal battaniyenin yerinden oynamadığı, sadece bir kenarının hasar gördüğü anlaşıldı. Uzmanlar, hasarın sorun yaratacak kadar büyük olmadığına ve battaniyenin yerinden kopmayacak kadar sağlam olduğuna inanıyorlar. Bu olay, NASA'nın 2,5 yıl önceki Columbia faciasından bu yana gerçekleştirdiği ilk insanlı uçuşta karşılaşılan bir dizi sorunun son halkasıydı. Çarşamba günü bir astronot, daha önce denenmemiş bir uzay yürüyüşüyle aracın altına inmiş ve yalıtkan fayanslar arasından sarkan dolgu maddelerini sökmüştü. Uzmanlar, fayansların arasını doldurmakta kullanılan seramik kaplı kumaştan yapılma dolgu malzemesinin sarkık bırakılması halinde atmosfere girerken kolayca alev alabileceğini ve iki yıl önceki uzay seferinde yaşanan gibi bir felakate yol açabileceğinden endişe ettikleri için bu onarımın yapılmasını istediler.
Battaniyeler ve fayanslar uzay mekiğinin ısı kalkanını oluşturuyorlar. İlk inşa edilen uzay mekiklerinin dış yüzeyleri 30 bin adet fayansla kaplıydı. Mühendisler daha sonra yapılan mekiklerde bu sayıyı 25 bine düşürdüler ve dış yüzeyin bazı bölümlerinde de yüksek ısıya dayanıklı battaniyeler kullanmaya başladılar. Termal battaniyeler, kokpit pencerelerinin hemen dışında ve mekiğin burun kısmında kullanılıyor. Mekik yeryüzüne geri dönerken atmosfere girişte sürtünmeden dolayı dış yüzeylerinde büyük ısılar meydana geliyor. Isı, uzay aracının karnında 1100 dereceye (santigrat), burun kısmında ise 1600 dereceye çıkabiliyor. 10 santimetre kalınlığında tuğlayı andıran seramik fayanslar bu ısılara dayanıklı ama bir başka özellikleri de görece kolay kırılmaları. İki yıl önce meydana gelen mekik faciasına kırık fayansların yol açtığı düşünülüyor. O zaman da kalkış sırasında dış yakıt tankından kopan parçalar düşerken, seramik fayanslara çarpıp bazılarınin kırılmasına yol açmıştı. Columbia adlı mekikte hasarı inceleme olanakları sınırlıydı, onarma imkanı ise yoktu. Uzmanlar, kanada yakın bir bölgede sadece birkaç fayans kırılmış olmasına rağmen zayıflamış olan o noktanın derhal alev aldığına ve birkaç saniye içinde aracın içine sızarak patlamaya yol açtığına inanıyorlar. |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||