Andrew Walker BBC Ekonomi muhabiri

İki şirket arasında ciddi bir rekabet var

Karşısında rakibi, Avrupa Birliği...

Anlaşmazlık konusu ise, milyarlarca doların döndüğü uçak sanayii.

Amerika'nın Boeing şirketi ile Avrupa Birliği'nin Airbus'ı, havayollarının uçak pazarında daha büyük bir pay kazanmak için kıyasıya yarışıyor.

Peki bu yarış, ne kadar adil?

Her iki taraf da diğerini, ticaret kurallarına aykırı devlet teşvikleri kullanmakla suçluyor.

Öyle ki, bu kavgayı Dünya Ticaret Örgütü'nün kapısına kadar götürdüler.

Şayet Amerikalı ve Avrupalı yetkililer son dakikada kendi aralarında bir anlaşmaya vardıklarını açıklamazlarsa, Dünya Ticaret Örgütü'nün her iki tarafın da şikayetleri hakkında bugün resmen soruşturma başlatması bekleniyor.

Büyük uçak pazarında dünya piyasasına hakim iki şirket var: Boeing ve Airbus.

Washington-Brüksel hattında, bu iki şirketin devlet eliyle ne kadar beslendiği tartışması, uzun süredir devam ediyordu.

Amerikalılar, Airbus şirketinin son model uçağı için dört Avrupa Birliği hükümetinin -İngiltere, Almanya, Fransa ve İspanya'nın- normalde ticari bir sözleşmede yer almayacak kolaylıkta kredi açtığını söylüyor.

ABD teşvikleri fazla buluyor

Washington'un Dünya Ticaret Örgütü'ne ilettiği şikayete göre, Airbus şirketine hem çok düşük faizli kredi verildi; hem de, yeni model uçağın kar etmemesi durumunda, kredi borcunun silineceği söylendi.

Amerikalı yetkililer, devlet teşviklerini belirleyen uluslararası ticaret kuralları ile Avrupa Birliği'nin Airbus şirketine gösterdiği kolaylıkların çakıştığını savunuyor.

Fakat Avrupa Birliği ise, asıl Boeing şirketine verilen desteğin usülsüz olduğunu söylüyor.

Brüksel'in iddiasına göre Boeing, Amerika Birleşik Devletleri'nde hem yerel yönetimlerin vergi kolaylıklarından faydalanıyor; hem de Amerikan Savunma Bakanlığı'nın ya da Uzay ve Havacılık Dairesi Nasa'nın ihalelerini alarak 'dolaylı' teşviklerden fazlasıyla nasiplenmiş oluyor.

Eğer iki taraf bir uzlaşmaya varamazsa, Dünya Ticaret Örgütü şikayetleri incelemek üzere konunun uzmanlarından oluşan iki ayrı panel oluşturacak. Bir sonuca varmaları ise aylarca zaman alan bir süreç.