Jonathan Beale BBC Washington Muhabiri

Andican'daki olaylar nedeniyle iki ülke ilişkileri gerilmişti

Zira Washington, Mayıs ayında Andican kentindeki yüzlerce protestocunun öldürülmesi sonrasında Özbekistan yönetiminin uluslararası soruşturma çağrılarına direnmesinden rahatsız.

Bu konuda Birleşmiş Milletler tarafından dün yayımlanan bir rapor, Özbek ordusunun gösterilere müdahale ederken insan haklarını ciddi şekilde ihlal ettiğini, protestocuların üzerine atış açılarak kitlesel cinayet işlendiğini söylüyor.

ABD bugüne kadar, komşu Afganistan'daki harekatı için Özbekistan'dan büyük destek alıyordu.

Ancak iki ülke arasındaki ilişkiler giderek bozuluyor.

ABD, Özbek Cumhurbaşkanı İslam Kerimov'un insan hakları ihlalleri nedeniyle bu ülkeye yönelik 8 milyon dolarlık yardımını zaten askıya almıştı.

Ancak buradaki askeri üssünü Afganistan'daki harekatlarda kullanmaya devam etmek için, ilişkilerini sağlam tutmaya özen gösteriyordu.

Ancak Bush yönetimi, Andican'da gerçekleşen olaylardan bu yana, Özbekistan üzerindeki baskısını artırıyor.

Bu yıl için planlanan 22 milyonluk yardımın verilip verilmeyeceğine henüz karar verilmiş değil.

Bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisine göre söz konusu yardım, Özbekistan'ın Andican olaylarıyla ilgili uluslararası soruşturmaya ikna olmasına bağlı.

İslam Kerimov ise bu çağrılara şimdiye kadar direndi.

Taşkent ile Washington arasındaki ilişkiler gerilirken, İslam Kerimov yüzünü soğuk savaş dönemindeki müttefiklerine dönüyor şimdi.

Bu konuda güç birliği yapan Rusya ve Çin de bir yandan, Özbekistan'daki asker ve savaş uçaklarını çekmesi konusunda ABD üzerinde baskı kurmaya çalışıyor.