Bolivya'daki çatışmanın kökeninde ne var?

Öğrenciler başkentteki eylemlerin başını çekiyor

Ülke siyasi kimlik ve yönelimler üzerinde çok ciddi bir hesaplaşma içinde.

Bu hesaplaşmanın ilk kıvılcımı 2003 yılında parlamış ve gösteriler ardından zamanın cumhurbaşkanı istifa etmek zorunda kalmıştı.

Son protesto dalgası ise 16 Mayıs'ta, Kongre'nin ülkenin doğalgaz zengini güney doğusunda faaliyet gösteren çokuluslu şirketlerden alınan vergiyi kısmen artırma kararını onaylaması ardından, yükseldi.

Protestocular ülkenin enerji rezervlerinin tamamen millileştirilmesini istiyor.

Diğer bir talep de, anayasanın, yerli kökenli halkın haklarını artıracak, refahı daha adil dağıtacak ve doğal kaynaklar üzerinde devlet kontrolünü tesis edecek şekilde, yeniden yazılması.

Soruna çözüm bulunması olasılığı ne kadar yüksek?

Şu anda pek de yüksek değil.

Protestocuların tam millileştirme talebi parlamentoda karşılığını bulmuyor.

Eylemler şiddete dönüşüyor

Son protestolar ardından istifasını sunan Cumhurbaşkanı Mesa, doğalgazı işleten çokuluslu şirketlerden alınan vergiyi artırdı, ancak maliyeti nedeniyle millileştirmenin akılcı olmadığını ileri sürüyor.

Diğer taraftan doğalgaz şirketleri de öfkeli.

Bunlardan biri olan İspanyol Repsol, petrol ve doğalgaz üretimi için ödedikleri yüzde 18'lik işletme payına ek olarak, yeni çıkan yüzde 32'lik vergi alma kararını mahkemeye götüreceklerini söylüyor.

Gösteriler yüzünden başkent La Paz'da günlük hayat nerdeyse durmuş halde.

Protestoları hangi gruplar yönlendiriyor?

Zamanın cumhurbaşkanının 2003 yılında devrilmesinden bu yana çok çeşitli grup ortaya çıktı.

Bunlar arasında Bolivya yerlilerini temsil edenler, köylüler, madenciler, öğrenciler, gecekondulular ve çeşitli sol fraksiyonlar var.

İki grup göstericinin talepleri taban tabana zıt

Bu gruplar, zaman zaman birbiriyle çatışan, farklı taleplerle ortaya çıkıyorlar. Ancak hepsi Bolivya'da siyasi modelin iflas ettiği görüşünde birleşiyor.

Yirmi yıllık serbest piyasa reformları ülkede bir avuç seçkini iyice zenginleştirirken, ülkenin çoğu yerli kökenli fakir kesimleri kendilerine sunulan vaadlerin boş çıktığını gördüler.

Bolivya Latin Amerika'nın, Venezüela ardından, en büyük ikinci doğalgaz kaynaklarına sahip.

Ülkenin fakir kesimleri işte bu kaynakların getirisinden yoksun bırakıldıklarını ve ülkenin 16. yüzyıldaki İspanyol işgaline benzer bir talanla karşı karşıya olduğunu söylüyor.

Ülkenin güney-doğusundaki sorun nedir?

Başkent La Paz'dan çok uzaklardaki Santa Cruz'da bambaşka bir kazan kaynıyor.

Ülkenin güney doğusundaki bu bölge doğalgaz yataklarının bulunduğu kesim.

Çoğu Avrupa kökenli olan, iş dünyasının önde gelen isimleri bu bölgenin özerkliğinin artırılmasını ve doğal kaynakların getirisinden kendilerine daha çok pay ayrılmasını istiyor.

Bu hem ülkenin diğer kesimlerindeki protestocular hem de bölgenin yerli halkı tarafından reddedilen bir talep.

Ancak bölgenin seçkinleri, merkezi hükümetin de onayı olmadan, 12 Ağustos'ta özerklik konulu halkoylaması yapılacağını ilan etti. Bu da gelecekte derinleşen bir çatışmanın filizi olabilir.