Örgüte göre insan hakları önünde yeni zoruluklar var

Örgüt, işkenceye başvurulması ve tutsaklara muamele konusundaki yaklaşımın, insan hakları konusunda temel hakları zedelediğini belirtti.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) insan hakları önünde yeni sorunlar olduğunu belirtiyor ve bir kez daha, yaşanan sıkıntılarda sorumluluğun büyük oranda Bush yönetimine ait olduğunu belirtiyor.

Örgütün genel sekreteri Irene Khan, yönetimin işkenceye getirilen yasağı zayıflatma çabası içinde bulunduğuna dikkat çekerek bunun temel haklara yönelik açık bir saldırı olduğunu ifade ediyor.

Raporda Washington'un uluslararası hukukun bazı unsurlarını gözardı ettiği, ilkelerin "seçici"şekilde uygulandığı belirtiliyor.

Örgüte göre, bu yaklaşımın ve tutsaklara muamelenin, dünyanın diğer bölgelerinde de bazı hükümetleri insan haklarını ihlale teşvik ettiği ya da ihlalleri yoğunlaştırdığı yolunda kanıtlar var.

Darfur'a müdahale edilemedi

Dünya geneline bakıldığında ise, 300 sayfayı aşkın raporda Af Örgütü, 11 Eylül'den sonra dünyayı daha güvenli bir yer haline getirme sözlerinin "içi boş vaatler" halinde kaldığını belirtiyor.

Raporda ayrıca, kadınlara yönelik şiddete daha fazla eğilme ihtiyacı vurgulanıyor.

Uluslararası toplumun insan hakları krizlerine müdahalede yetersiz kaldığı da raporun hükümleri arasında.

Bunların başında Sudan'ın batısındaki Darfur bölgesinde yaşananlar sayılıyor.

Uluslararası toplum, Darfur'daki krize etkin bir yanıt verememekle suçlanıyor.

Yaklaşık iki yıldır, hükümet tarafından desteklendiği iddia edilen Arap milislerin köylülere yönelik saldırıları sonucu 180 bin kişi hayatını kaybetmiş, yüzbinlerce kişi mülteci durumuna düşmüştü.

Rus kuvvetlerinin Çeçenistan'daki faaliyetleri, Haiti ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki ihlaller, kaygı yaratan diğer başlıklar olarak gösteriliyor.

Örgüte göre, Irak gibi ülkelerde silahlı gruplar da daha önce görülmemiş bir düzeyde vahşete başvuruyor.

Filistin topraklarındaki İsrail askerleri, savaş suçu işlemekle suçlanıyor. Askerlerin yargısız infaza, işkenceye, mülklerin yıkımına, tıbbi yardımın engellenmesine başvurduğu belirtiliyor.

Bununla birlikte örgüt, Filistinli militanların İsrailli sivilleri hedef almasını da insanlığa karşı bir suç olarak ifade ediyor.

Asya'ya kırık not

Raporda Asya genelindeki ülkeler de ayrıntılı ve geniş yer buluyor.

Çin, Kuzey Kore, Laos ve Myanmar'da siyasi muhalefetin bastırıldığı kaydedilirken Çin ve Vietnam dini azınlıkların baskı altında tutulduğu yerler olarak gösteriliyor

Örgütün raporunda ayrıca, geçen yıl Asya'da, Afganistan'dan Doğu Timor'a kadar birçok ülkede insan haklarının, hükümetler ve silahlı isyancı gruplarca çiğnendiği belirtiliyor.

Örgüt Asya'da insan haklarını korumak için varolan yasal çerçeveyi "zayıf" diye niteliyor, etkin olmayan yargı sistemlerinin zor durumdakileri korumakta faydası olmadığı belirtiliyor.

Rapor kadınların durumuna ise özellikle vurgu yapıyor. Asya'da hemen hemen her ülkede kadınlar kötü muameleye maruz kalıyor.

Afganistan'da silahlı gruplarca kaçırılma korkusu kadınların ev dışına çıkmasını engellerken, aile içinde şiddet sürüyor.

Rapora göre Herat bölgesinde ev içi şiddetten ya da zorla evlendirilmekten kurtulmak isteyen yüzlerce kadın kendini yaktı. Ama tecavüz, zorla evlendirme uygulamaları hala suç olarak görülmüyor.

Teröre karşı savaş kapsamında Afganistan'da oluşturulan gözaltı merkezleri de eleştirilere hedef oldu. Bu merkezlerde Taleban veya El Kaide yandaşı olmakla suçlananların hiç bir hukuki koruma olmaksızın alıkonduğu hatırlatılıyor.

Bölgede bulunan milyonlarca mültecinin de haklarından olduğuna, tsunami mağdurlarına yönelen ilgiye rağmen Afganistan'dan, Nepal'den, Myanmar'dan ve Sri Lanka'dan kaçanlara bu ilginin gösterilmediğine dikkat çekiliyor.