|
İran'da aday çekişmesi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
İran'da 17 Haziran'da düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde kimlerin aday olabileceği konusu, yine tartışma yaratıyor.
Ülkede herhangi bir seçime girmek isteyen herkesin adaylıklarının önce muhafazakarlar denetimindeki Anayasayı Koruyucular Konseyi'nden onay alması gerekiyor. Konsey geçen hafta, bini aşkın başvuru içinden sadece altısının adaylığına onay vermişti. Bunlar arasında reformcu kanattan bir tek kişi bile yer almıyordu. Konsey, bugün ise daha önce reddettiği iki reformcu adayın daha seçime katılacağını ilan etti. Konsey'in fikir değişikliği Anayasayı Koruyucular Konseyi'nin bu konudaki kararlarından geri adım atması fazla olağan bir durum değil. Geçen yıl düzenlenen genel seçimler sırasında da 2500 kadar refomcunun adaylığı reddedilmişti. Boykot tehdtilerine ve eylemlere rağmen, düzenlenen genel seçim sonunda muhafazakarlar, reformcuların meclisteki çoğunluğuna son vermişti.
Ancak anlaşılan bu kez hem iç, hem de dış baskılar, İran'da yönetimi elinde tutan kesimi bazı tavizler vermeye zorladı. Reformcu adayların en önde geleni olan Mustafa Moin'in adaylığının reddi, taraftarlarını öfkelendirmişti. Refomcu Partilerin en büyüğü olan İran İslami Katılım Cephesi seçimin boykot edilmesi çağrısında bulunmuş, bazı öğrenci örgütleri de protesto eylemleri düzenlemeye başlamıştı. Moin'in taraftarlarının Tahran'da toplanmayı planladıkları da gelen haberler arasındaydı. Önde gelen muhafazakarlar bu gibi eylemlerin, büyük bir güç gösterisine dönmesinden endişeliydi. Adil seçim kaygısı mı? Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği'nden gelen sert tepkilerin de bu kararda etkili olduğu düşünülüyor. İran'ın dini lideri Ayetullah Hamaney, iki adayın durumunun yeniden gözden geçirilmesini isterken, muhtemelen, nükleer programı nedeniyle ağır baskıya hedef olan ülkesinin bir de adil ve serbest seçimler yapılmadığı eleştirisine uğramasının hiç iyi olmayacağını düşünüyordu.
Bu karar açıklanırken, Cenevre'de İranlı ve Avrupalı yetkililer Tahran'ı uranyum zenginleştirmeden vazgeçmeye ikna için son bir hamle başlatıyorlardı. Reformcu aday Mustafa Muin aynı zamanda Avrupalılarla uzlaşmayı ve uranyum zenginleştirmeye son verilmesini savunan yegane adaydı. Reformcu adayların yarışa girişine son anda izin verilmesi İran kamuoyuna verilmiş olumlu bir sinyal. Ama tüm kadın adaylar ve başta gelen liberal aday adayı İbrahim Yezdi'nin adaylıkları hala reddedilmiş durumda. Şu andaki haliyle aday listesinde eski cumhurbaşkanlarından Haşimi Rafsancani en şanslı isim. Eski emniyet müdürü Muhammed Bakır Galibaf, eski radyo televizyon kurumu başkanı Ali Laricani, Tahran Belediya Başkanı Mahmud Ahmedinicad, Devrim Muhafızları'nın eski komutanı Muhsin Rızai ve eski meclis başkanı Mehdi Kerrubi de diğer adaylar. Galibaf, Rızai, Laricani ve Ahmedinicad, dini lider Hamaney'e çok yakın isimler olarak görülüyor. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||