Annan, yolsuzluklara göz yumulduğunu söyledi

Gıda karşılığı petrol programı, Irak halkının Saddam Hüseyin rejimine koyulan ambargolar nedeniyle çektikleri sıkıntıların hafifletilmesi amacıyla 1996 yılında kurulmuştu.

ABD Senatosu'ndaki soruşturmalara göre, Iraklı yetkililer programa dahil olan petrol şirketleri aracılığıyla yaklaşık dört milyon dolar gelir sağladı.

Ancak, Türkiye ve Ürdün gibi komşu ülkelere kaçak yollarla satılan petrolden elde edilen gelir ise 14 milyon dolar.

Kofi Annan'a göre, İngiliz ve ABD'li yetkililer yolsuzlukların farkındaydı ancak bu ülkeler müttefikleri olduğu için olanlara gözlerini yumdular.

Annan, "Yasaklamayı koyanlar bu ülkelerdi, büyük ihtimalle orada ne döndüğünü de biliyorlardı. Ancak Türkiye ve Ürdün'deki kaçakçılığa göz yumdular çünkü bu ülkeler onların müttefikleriydi" diye konuştu.

ABD ve İngiltere'den yanıt

ABD ve İngiltere, BM Genel Sekreteri Annan'ın suçlamalarını yalanladı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw, İngiltere'nin ambargoların uygulanmasını sürekli desteklediğini belirterek, Annan'ın iddialarının doğruyu yansıtmadığını iddia etti.

ABD'nin BM temsilciliğinden bir sözcü de, gıda karşılığı petrol programında yaşanan hiçbir yolsuzluk ya da kaçakçılığın Washington'un bilgisi dahilinde gerçekleşmediğini savundu.

Annan'ın açıklaması, Teksas'ta petrol zengini bir iş adamının adının bir Bulgar ve bir İngilizle birlikte Birleşmiş Milletler'in artık yürürlükte olmayan gıda karşılığı petrol programına karışmasının ardından geldi.

Amerikalı federal savcıların söylediğine göre, söz konusu kişiler, Saddam Hüseyin rejiminden yetkililere rüşvet vermekle suçlanıyorlar.

Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı Bay Oil adlı Teksas merkezli petrol şirketinin sahibi David Chalmers hakkında dava açtı.

Davanın diğer sanıkları ise Houston'da yaşayan bir Bulgar vatandaşı ile Londra'da çalışmalarını yürüten İngiliz bir petrol tüccarı.

Üçü de Birleşmiş Milletler'in 60 milyar dolarlık gıda karşılığı petrol programında dolandırıcılık yapmakla ve Bay Oil'in programa dahil edilmesi için milyonlarca dolar rüşvet vermek suçuyla karşı karşıya.

Amerikan Adalet Bakanı David Kelly'e göre, bu kişiler ayrıca verdikleri rüşvetleri saklamak için petrolün satış fiyatını da düşük tuttular. Bu durum, Iraklılara yapılan insani yardımları dahi etkiledi.

Suçlu bulunurlarsa, 60 yıldan daha fazla hapis cezasıyla karşılaşabilirler.

Söz konusu skandalla ilgili olarak bir kaç soruşturma daha yürütülüyor.

Birleşmiş Milletler üç kişilik bağımsız bir jüri oluşturdu, ancak soruşturmanın bu yılın ortasına kadar sonuçlanması beklenmiyor.