|
Nobel, proteine 'ölüm öpücüğü'nü bulan kimyacıların | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Temel bilim dallarında, yılın en prestijli ödülü kabul edeilen Nobel'i kimya alanında İsrailli Aaron Ciechanover ile Avram Hershko ve Amerikalı Irwin Rose paylaştı.
Ciechanover, Hershko ve Rose Nobel kimya ödülünü, proteinlerin çözülmesi süreciyle ilgili çalışmaları dolayısıyla kazandılar. Üç araştırmacının, 1980'li yılların başında yaptıkları çalışmalarda bir döngü olarak gerçekleşen protein yıkımlarını incelemişlerdi. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, bilim dünyasının, bu zamana dek daha çok proteinlerin nasıl oluştuğuyla ilgilendiğini, bu bilim adamlarının ise proteinlerin nasıl ve ne zaman parçalandığını yani 'yıkıldığını' incelediğini belirtti. Akademi, bilimadamlarının çalışmalarının hücrelerin molekül düzeyinde bazı proteinleri neden parçalayıp bazılarını parçalayamadığını anlamayı sağladığını vurguladı. Buna göre, ayrım gütmeden yıkıma gitmek yerine, her proteine ne zaman parçalanacaklarını belirten bir yafta iliştiriliyor. Bu işaret zamanı geldiğinde proteine 'ölüm öpücüğü' verilmesi anlamına geliyor. Bu seçici uygulama hücre bölünmesi, DNA'ların onarımı ve bağışıklık sistemi unsurları gibi işlevlerin nasıl kontrol edildiğini de açıklayabiliyor. Bu işlemin gerektiği şekilde yapılmaması halinde ise rahim kanseri, kistik fibroz gibi hastalıklar ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle sürecin anlaşılması bu hastalıklara karşı ilaç geliştirilmesinde de fayda sağlıyor. 10 milyon İsveç Kronu (1 milyon 360 bin dolar) tutarındaki ödül üç bilimadamı arasında eşit olarak paylaşılacak. Bilimadamı Alfred Nobel anısına verilen Nobel ödülleri 1901'den bu yana her yıl, fizik, kimya, tıp, edebiyat bilimlerine ve dünya barışına katkıları dolayısıyla belirlenen isimlere veriliyor. Ekonomi dalındaki ödülün tarihi ise 1968'e dayanıyor. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||