|
Gürcistan'ın sorunlu bölgeleri | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Gürcistan'ın üç sorunlu bölgesi ile yaşadığı gerginlikler, geçmişte de zaman zaman sıcak çatışmalara dönüştü.
Bunlardan Güney Osetya ve Abhazya, 90'lı yıllardan beri fiilen bağımsız yaşıyor ve bu durumu devam ettirmeye de kararlı. Fakat bağımsızlıkları, yoğun destek aldıkları Rusya dahil, uluslararası kamuoyunca tanınmış değil. Türkiye sınırındaki Müslüman nüfuslu Acaristan ise son dört yılda büyük ölçüde merkezi hükümetin denetimine girdi. Gürcistan'da 2004'te iktidara gelen Mihail Saakaşvili, Abhazya ve Güney Osetya'yı da topraklarına katarak ülkeyi birleştirmeyi birinci önceliği ilan etmişti. Bu çabalara karşı çıkan Abhazlar ve Güney Osetyalılar ise, özellikle Kosova'nın bu yılki bağımsızlık ilanı ardından, kendi bağımsızlıklarının da tanınması çağrılarını yoğunlaştırdı. Ayrıca NATO'nun geçen Nisan'da Gürcistan'ın gelecekte ittifaka katılabileceğini söylemesi Moskova'yı öfkelendirdi. Güney Osetya Bölgenin 70 bin kişilik nüfusunun üçte ikiden fazlası Gürcü kökenli olmayan Osetlerden, kalanı ise Gürcülerden oluşuyor. Farsça'yla uzaktan akrabalığı olan bir dil konuşan Osetlerin, Rusya sınırları içinde kalan özerk Kuzey Osetya Cumhuriyeti'yle etnik bağları var.
Bu bölge ile yeniden birleşmek ve Rusya'nın yönetimine girmek isteyen Osetler, 1989'dan beri Gürcistan'dan ayrılmak için savaşıyor. 1992 yazında bir ateşkes anlaşmasına varılana dek zaman zaman alevlenerek süren bu çatışmalarda, yüzlerce kişi yaşamını yitirmişti. Ateşkes anlaşması bölgeye Gürcü, Osetyalı ve Rus barış gücü askerlerinin yerleştirilmesini öngörüyordu. Bu tarihten sonra fiilen bağımsız olan bölgede Moskova'nın nüfuzu giderek arttı. Gürcistan bu dönemde Güney Osetya halkının çoğuna Rus pasaportları verildiğini söylüyor. Saakaşvili'nin merkezi denetime dönme çağrılarını kulak ardı eden bölgede, Kasım 2006'da yapılan referandumda çoğunluk bağımsızlık yönünde oy kullandı. Gürcistan, izinsiz yapılan bu oylamayı tanımadığını ilan etti ve Rus barış gücü askerlerinin yerini uluslararası bir gücün almasını talep etti. Bölgenin lideri, izinsiz yapılan 2001 ve 2006 seçimlerini kazanan eski bir güreşçi olan Eduard Kokoity. Abhazya Abhazya Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz kıyısında yer alan yaklaşık 200 bin nüfuslu bir bölge. Sovyetler Birliği döneminde Rus elitlerin tatil mekanıydı.
SSCB yıkıldıktan sonra, Güney Osetya gibi bu bölge de Gürcistan'ın otoritesini tanımayı reddederek silahlı direnişe başvurdu. 1992-1993 yıllarında yapılan savaşta yaklaşık 10 bin kişi öldü; 250 bin kişi de evlerini terk etmek zorunda kaldı. Ancak Gürcistan askerlerinin uzaklaştırılmasıyla bölge fiilen bağımsız oldu. 1999'da resmen bağımsızlık ilan eden bölgenin kendine ait bayrağı, pulları ve dışişleri bakanlığı olsa da, Abhazya uluslararası toplum tarafından tanınmıyor. Rusya ile yoğun ticaret yapan bölgede çoğunluk Rus pasaportu taşıyor; Gürcistan yönetimi bu pasaportların çoğunun son 10 yılda verildiğini söylüyor. Ayrıca bölgede yüzlerce Rus barış gücü askeri de var. Kosova'nın bağımsız olmasından sonra harekete geçen Rusya Mart ayında, Abhazya ile arasındaki ticaret sınırlamalarını kaldırdı. Birçok uzmana göre bu, Kosova'nın tek taraflı bağımsızlık ilanına karşı olduğu bilinen Rusya'nın misillemesiydi. Tiflis ise Moskova'yı, ayrılıkçılığı özendirmekle suçladı. Buna karşılık 16 Nisan'da Vladimir Putin, hükümete Abhazya ve Güney Osetya ile resmi ilişki kurma talimatı verdi. Abhazya'nın lideri, Ocak 2005'te seçilen Sergey Bağapş. Acaristan Türkiye sınırındaki Acaristan da yıllarca merkezi yönetimden kopuk yaşadı ancak Saakaşvili döneminde merkeze bağlandı. Zaten bu üç sorunlu bölge arasında, ayrılma girişiminde bulunmayan tek bölge Acaristan'dı.
Güney Osetya ve Abhazya'da nüfus, Gürcü değil. Acaristan'da ise nüfus Gürcülerden oluşuyor. Acaristan, Gürcistan Sovyetler Birliği'ne dahilken de ayrı bir statüdeydi. Çünkü burada nüfus Müslüman. Gürcistan'da ise halkın çoğu Hıristiyan. Eski Acaristan lideri Aslan Abaşidze, eski Gürcistan lideri Eduard Şevardnadze'yle, Acaristan'ı kendi derebeyliği gibi yönetebilmesini sağlayan bir anlaşmaya varmıştı. Rusya ile yakın ilişkileri olan Abaşidze, Gürcistan'da 2004'te iktidara gelen Mihail Saakaşvili'nin ise muhalifiydi. Aslan Abaşidze yönetimi, Mihail Saakaşvili'yi Gürcistan Cumhurbaşkanı olarak tanımamakta direndi. Bunun üzerine çıkan gerginlik, Batum sokaklarında düzenlenen Abaşidze karşıtı gösteriler ve Abaşidze'nin istifasıyla sona erdi. Abaşidze'nin istifasından sonra düzenlenen seçimlerde Saakaşvili yanlısı güçler yerel mecliste çoğluğu ele geçirdi. Rusya, Acaristan'daki askeri üssünü geçen yıl tamamen kapattığını açıkladı. | İlgili haberler Ülke rehberi: Gürcistan 27 Ocak, 2004 | Özel Dosyalar Gürcistan'ın 'Gül Devrimi'27 Ocak, 2004 | Haberler Portre: Mihail Saakaşvili27 Ocak, 2004 | Haberler | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||