İran'ın mali desteğiyle 1980'lerin başında kurulan ve çoğunluğunu Şiilerin oluşturduğu örgüt, kuruluşun hemen ardından İsrail'i Lübnan'dan çekilmeye zorlamak için mücadele etti.

Örgüt, özellikle askeri kanadı İslami Direniş sayesinde Mayıs 2000'de bu hedefine ulaştı.

Bu tarihe kadar örgütün ana eksenini İsrail düşmanlığı oluşturuyordu.

Hizbullah'ın popülaritesi 2000'li yıllarda en yüksek seviyelerine ulaştı.

Ancak 2006 yılında iki İsrail askerinin rehin alınmasıyla başlayan 34 günlük savaş nedeniyle Batı yanlısı Lübnanlılar nezdinde desteğini büyük oranda kaybetti.

Kendi taraftarları ve Arap dünyasındaysa, İsrail'in muazzam askeri gücüne başarıyla direndiği için desteği arttı.

Bölünmeler

Hizbullah, Lübnan'daki Suriye yanlısı muhalefet bloğunun en güçlü üyesi durumunda.

Blok, 2005 yılında iktidara gelen Batı yanlısı Fuad Sinyora hükümetine sert şekilde muhalefet ediyor.

Hizbullah Kasım 2006'ya dek Lübnan'daki ulusal birlik hükümetinin ortaklarından biriydi, ancak veto yetkilerinden ötürü çıkan bir anlaşmazlığın ardından hükümetten çekildi.

Örgüt ve müttefikleri, 2005 seçimlerinde 128 sandalyeli Lübnan meclisine 35 milletvekili soktu.

Ancak İsrail'le savaşında başarılı olduktan sonra desteğinin arttığını savunarak, kabinede daha fazla bakanlık talep etti.

Bu isteği reddedilince mecliste cumhurbaşkanının seçileceği oturumları boykot ederek, yeni cumhurbaşkanının seçilmesini engelledi.

Washington, Hizbullah'ı terör örgütü olarak nitelendiriyor ve Lübnan'ın istikrarını bozmaya çalışmakla suçluyor.

Washington Avrupa Birliğinin de Hizbullah'ı terör örgütü ilan etmesini istiyor.

Ama bir çok Avrupalı diplomat, Hizbullah'ın Lübnan meclisinde temsil edilen bir siyasi güç olduğuna dikkat çekerek, bu öneriye kuşkuyla yaklaşıyor.

Örgüt, uzun yıllar komşu Suriye'nin desteğinden faydalandı, Suriye'nin Lübnan'daki çıkarlarını korudu.

Şam'ın İsrail'le Golan Tepeleri üzerindeki anlaşmazlıkları için de Suriye'nin elindeki bir koz olarak görüldü.

Hizbullah liderleri Suriye'ye desteklerini gizlemezken, Batı'nın Lübnan'a müdahalesine karşı çıktı.

Hizbullah siyasi bir güç olmasının yanısıra, sosyal ve sağlık hizmetleri de sunması sayesinde geniş desteğe sahip oldu.

Örgüt, ayrıca oldukça etkin bir televizyon kanalı olan El Manar'ın da sahibi.

Hizbullah'ın en büyük sınavı 2006 yazında, militanlarının iki İsrail askerini sınır ötesi bir çarpışmada rehin almalarıyla başlamıştı.

Olay İsrail'le bir ay kadar süren şiddetli bir savaşa yol açmış, Lüban'ın güneyini ve başkent Beyrut'un bazı kesimlerini yerle bir eden savaş ateşkesle sona ermişti.

Hizbullah İsrail'e karşı zafer ilan etti, böylece Arap dünyasındaki itibarını da arttırmış oldu.

Ancak örgütü İsrail'i savaşa ittiği suçlamasıyla eleştirenler de oldu.

Lübnan'daki milisleri silahlarını bırakmaya çağıran iki BM kararına karşın (2004'te kabul edilen 1559 sayılı karar ve savaşı sona erdiren 1701 sayılı karar), Hizbullah silahlı gücünü koruyor.

Bekaa Vadisi

Hizbullah, İsrail'in Lübnan'ı işgali ardından 1982 yılında bir grup Müslüman din adamı tarafından kuruldu.

Bekaa Vadisi'nde konuşlanan Hizbullah'ın askeri kanadı İranlı Devrim Muhafızları'ndan gelen yaklaşık 2.000 kişiden oluşuyordu.

Devrim Muhafızları, Tahran yönetimi tarafından İsrail'e karşı direnişe yardımcı olmak amacıyla gönderilmişti.

Hizbullah'ın bir diğer amacı da, Lübnan'da İran tarzı bir İslam toplumu yaratmaktı. Ancak daha sonra bu hedefinden vazgeçti.

Partinin söylemlerinde İsrail'in yıkılması hedefine sık sık vurgu yapılıyor. Örgüt, Filistin'in işgal altında bir Müslüman toprağı olduğunu, İsrail'in varolma hakkı bulunmadığını savunuyor.

Hizbullah özellikle kuruluşunun hemen ardından, 1980'li yılların ilk yarısında Batılılara karşı rehin alma eylemlerini bir taktik olarak uyguladı.

1983 yılında Beyrut'ta Amerikan ordusunun karargâhına düzenlenen bombalı saldırıda 241 deniz piyadesi ölmüştü.

Saldırı ardından Amerikalılar Beyrut'tan çekildi.

Hizbullah, kuruluşundan bu yana İslami hayat tarzının daha fazla benimsenmesi için çaba gösterdi.

İlk yıllarında örgütün liderleri ülkenin güneyindeki köy ve kasabalarda İslami giyim kurallarını dayatıyordu.

Ancak bu, bölge halkından büyük destek görmedi.

Hizbullah, İslami vizyonunun Lübnan'da bir İslam toplumu yaratmaya çalışma niyetleri olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiğini söylüyor.