Çernavoda'daki tesisin gelecek yıl tamamlanması bekleniyor

Araştırmaya göre, geçen sene, çok az farkla da olsa, hava sıcaklığı kayıtlara geçirilmeye başlandığından beri tanık olunan en sıcak seneydi.

İklim değişikliğinde fosil yakıtların atmosfere bıraktığı karbon dioksitin etkisi artık geniş çevrelerce kabul görür ve petrol fiyatları da rekor düzeylere çıkarken İngiltere de dahil bir çok Avrupa ülkesi, nükleer enerjiye yatırım yapıp yapmamayı değerlendiriyor.

Fakat, şu an için yapımı süren sadece iki yeni nükleer reaktör var. Biri Finlandiya'da diğeri ise Romanya'da.

Avrupa muhabirimiz Tim Franks yakıtlara alternatif arayışlarını izlemek üzere Romanya'daydı.

Bükreş dişlerinizi takırdatacak kadar soğuk. Son günlerde ısı eksi yirmi santigradın altına düştü. Çişmecu parkında buz pateni yapanlar havanın soğuğun tadını çıkarıyor. Ama bazıları için hayat daha zor.

Maria Batrina seksen yaşında. Faturalarını zamanında ödeyen biri. Ama geçen ay doğalgazı iki gün boyunca kesilmiş.

"Öyle soğuktu ki" diyor, pencerelerde buzdan motifler oluşmuştu. Karton kutuları parçalayıp soğuk girmesin diye camlara yapıştırmış.

Doğal gazın kesilişi, Rusya ile Ukrayna arasında yaşanan fiyat anlaşmazlığıyla ilgiliymiş. Maria, "Enerji nereden gelirse gelsin. Bir bardak çay içecek sıcak suyum olsun, gerisi beni ilgilendirmez" diyor.

Bükreş'e arabayla iki saat mesafede, Romanya hükümetinin, enerji konusundaki umutları yatıyor.

Bu kapalı, dondurucu kış gününde, Çernavoda'ya gidiyoruz. Burada, Avrupa'da yapımı süren iki nükleer reaktörden biri var. Çernavoda'daki ilk reaktörün inşaatına 1980'lerde Komünist yönetim zamanında başlanmıştı.

Çernavoda'daki ikinci tesisin gelecek yıl tamamlanması bekleniyor.

Yapımı süren tesise ulaştığımızda bir tatbikat yapıldığını görüyoruz.

Tatbikatı, nükleer tesisin yöneticisi İonel Bucur yönetiyor.

Bucur, Çernavoda'dan gururlu. Birinci tesisin yapımına başlanan 1980'lerden beri bu işin içindeymiş.

İkinci reaktör Avrupa Birliği'nden gelen iki yüz milyon Euro'luk bir fonun da yardımıyla inşa ediliyor ve gelecek yıl üretime girecek.

Tesis, yalnızca elektrik üretmeyecek. Aynı zamanda, yakın bölgelerdeki halkın çok ucuz bir şekilde ısınmasını da sağlayacak.

Çernavoda tesisinin yöneticisi İonel Bucur'un bütün Avrupa'ya, özellikle de İngiltere gibi nükleer enerji seçeneğini ciddi şekilde değerlendiren ülkelere bir mesajı var.

"İngilizlere, nükleer enerjinin ilk ortaya çıktığı dönemlerdeki yaklaşımlarına dönmelerini tavsiye ediyorum" diyen Bucur sözlerini "Enerjiye ihtiyacımız var. Bunu unutmamalıyız. Enerji olmazsa dünyada hiç bir şey çalışmaz. Onun için nükleer enerjiden korkmanın ya da endişelenmenin anlamı yok" diye sürdürüyor.

Fakat, Bükreş'teki bir çevreci örgüt, bu görüşe katılmıyor. Onlara göre, kaygılanacak çok şey var.

Garip ama, nükleer tesisin mali kaynağını sağlayan Avrupa Birliği, ona karşı çıkan çevre kuruluşunun mali kaynaklarını da temin ediyor.

Fakat, çevrecilerin çabaları Romanyalılar'ı ikna etmeye yeterli olmamış. Kamuoyunun önemli bir kısmı nükleer enerjiye karşı değil. Çevre grubunun sözcüsü İonet Apostul, bunu, temelde ülkenin uzun süre tek parti rejimiyle yönetilmiş olmasına bağlıyor.

"İnsanlara yıllarca nükleer enerjinin çok iyi bir şey olduğu, ucuz, güvenli ve temiz bir enerji türü olduğu anlatıldı. İşte bu yüzden şimdi, yeni nükleer tesislerin yapımı konusunda kamuoyunda hiç bir tartışma yaşanmıyor" diyen Apostul, ayrıca, Avrupa çapında nükleer enerji lobisinin çok güçlü olduğunu ve Romanya gibi bir ülkede çok etkili olabildiğini belirtiyor.

Romanya hükümetinden bakanlar, beklenebileceği gibi, bu iddiaları kesinlikle reddediyorlar ve nükleer enerji tercihini, bu kıştan iki örnek vererek savunuyorlar. Biri doğal gaz konusunda fiyat anlaşmazlığından kaynaklanan kesintiler, ikincisi de ülkeyi etkisi altına alan şiddetli kış koşulları.

Güvenilir ve bağımsız bir enerji kaynağına ihtiyaç olduğunu söyleyerek nükleer enerjiyi savunanların gösterdiği bir örnek de Konstanta.

Burası Çernavoda'ya bir saat mesafede, sahilde bir kasaba.

Karadeniz burada buz tutmuş durumda. Buralılar, "Sibirya Romanya'ya geldi" diyorlar.

Hava bu kadar soğuk olunca enerji, özellikle de ülke dışından gelen enerjinin fiyatı giderek yükseliyor ve ne kadar güvenilir olduğu da bilinmiyor.

Kısacası, Romanya'da, enerji sorununa yanıtın, nükleer reaktörlerde olduğu konusunda fikir birliği oluşmuş gibi.