|
ABD başkanlık seçimlerinde kilit eyaletler | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ABD'de yapılan kamuoyu yoklamaları, Başkan George Bush ile Demokrat rakibi John Kerry arasındaki yarışın başabaş gittiğini gösteriyor.
Ancak ulusal kamuoyu yoklamaları, Seçiciler Kurulu yüzünden yarışın asıl doğasını yansıtmıyor. Bir avuç dolusu kilit eyalet, seçimlerin sonucunda belirleyici olabilir. Peki, seçimin sonucu neden bu eyaletlerden çıkacak sonuçta saklı? ABD Başkanı doğrudan seçilmiyor, kimin başkan olacağına dolaylı yoldan, Seçiciler Kurulu vasıtasıyla karar veriliyor. Eyaletlere ve Columbia bölgesine (Washington) dağılmış 538 seçiciler kurulu üyesi var. Maine, Nebraska ve bu seçimlerden sonra büyük ihtimalle Colorado dışında tüm eyaletlerde, Seçiciler Kurulu için oy hakkı, "kazanan herşeyi alır" ilkesine göre belirleniyor.
Yani bir eyalette en çok oyu alan aday, o eyaleti temsil edecek Seçiciler Kurulu üyelerinin tamamını kazanmış oluyor. Bir adayın seçilebilmesi için 270 oy alması gerekiyor. Amerika Birleşik Devletleri'nde oylar, kabaca yarısı Kerry'e yarısı da Bush'a olmak üzere, ikiye bölünmüş durumda. Bu güçlü şekilde kendilerine bağlı eyaletlere rağmen, adayların herhangi birisi henüz kazanmasına yeterli olacak 270 oya sahip değil. Bu yüzden, hala rekabet ortamının olduğu bir avuç kilit eyalet, yarışın kızıştığı yerler olarak karşımıza çıkıyor. Peki bu durum kamuoyu yoklamalarının gerçekleri yansıtmadığı anlamına mı geliyor? Evet, yani yarışın asıl durumunu, ülke genelindeki oylar değil, daha çok eyalet bazındaki sonuçların Seçiciler Kurulu'na etkisi gösteriyor. Ulusal tablo başkanlık yarışının kıyasıya geçtiğini açık biçimde ortaya koyuyor ama, Seçiciler Kurulu bazında kimin kazanacağını yansıtması şart değil. Hangi eyaletlerde hala rekabet yaşanıyor? Başkanlık yarışı dokuz eyalete kadar inmiş durumda: New Mexico, Florida, Ohio, Pennsylvania, Wisconsin, Iowa, Minnesota, Nevada ve New Hampshire. Adaylar, kampanya boyunca kaynaklarının çoğunu bu eyaletlere aktardılar. Hem adaylar hem de yardımcıları, kararsızları son dakikada yanlarına çekebilmek için ülkenin farklı köşelerindeki bu eyaletleri baştan başa katetti. Bazı yorumcular, alaycı bir tavırla Başkan Bush'un asıl Pennsylvania Valiliği için yarışabileceğini söylüyordu. Ne de olsa Bush, bu eyalette tam 43 miting düzenledi. Hukuk savaşı gündemde Dünyadaki tüm seçim sistemlerinde belli bir miktarda sahte oy kullanıldığı ya da oy pusulaları üzerinde oynandığı kabul ediliyor. Ancak Amerikan seçim sistemindeki zaaflar bu durumun ciddiyetini artırıyor. Çünkü taraflardan birinin zaferi elde etmesi, bazı kilit eyaletlerdeki birkaç yüz oya bağlı olabiliyor. Geçen seçimlerde Bush'un, Demokrat rakibi Gore karşısındaki zaferi buna en iyi örnek. ABD, bu sorunları 2000 seçimlerinden sonra düzeltmeye çalıştı. Çıkarılan bir yasa ile seçimlerde kullanılan delikli kart sisteminin değiştirilebilmesi için mali yardım toplanmaya çalışıldı, ancak Ohio gibi kilit önemdeki bir eyalette hala eski sistem kullanılıyor. Yasa, ayrıca seçmen kaydı teyit edilmemiş seçmenlerin, geçici pusula kullanarak oyunu vermesini sağlıyor. Pek çok kişi, bu geçici pusulaların yasal mücadeleye imkan verebileceği endişesinde. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||