Bu hedefe ancak 13 Aralık 2003'te ulaşılabildi. Saddam Hüseyin memleketi Tikrit yakınlarında yakalandı.

Saddam Hüseyin yakalandıktan sonra yorgun ve sarsılmış görünüyordu

Irak liderinin ele geçirilmesi için düzenlenen operasyona 600 Amerikan askeri katıldı.

Bir ihbar üzerine bir çiftlik evine baskın yapan askerler, devrik Irak liderini bir çukurda buldular.

Korumalarıyla birlikte buradaki kulübede yaşayan Saddam Hüseyin, gerekli gördüğünde, kamufle edilen bu derme çatma toprak sığınakta gizleniyordu.

Saraylarının altındaki konforlu sığınakların aksine, Saddam Hüseyin'in bu sığınağı basit bir havalandırma sistemi yerleştirilmiş, 2 metreye 2,5 metre boyutlarındaki bir çukurdan ibaretti.

Saddam Hüseyin'in yanında 750 bin dolar para ve AK-47 tipi iki tüfek bulundu.

Beraberinde önemli belgeler ele geçirldiği belirtilen devrik Irak lideri, halen bilinmeyen bir yerde sorgulanıyor. Sorgulamayı Amerikan Merkezi Haber Alma Teşkilatı CIA uzmanları yapıyor.

Devrik Irak liderinin hala Irak'ta olduğu ya da ülke dışına çıkarıldığı yolunda söylentiler muhtelif.

Amerikalı yetkililer Saddam Hüseyin'in ABD öncülüğündeki kuvvetlere karşı yürütülen direniş ile bir ilgisi olup olmadığı ve savaşa girilmesine gerekçe olarak gösterilen kitle imha silahları konusunda sorgulandığını söylüyorlar.

Ele geçirilen belgelerin direnişin takibi alanında şimdiden faydalı olduğu, tutuklamalar yapıldığı belirtiliyor.

ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'e göre eski Irak liderinin tavrı da 'itaatkar' ancak Saddam Hüseyin istenen bilgileri sağlam konusunda fazla işbirliği göstermiyor.

Saddam Hüseyin'e düşman savaş esiri statüsü

ABD yakalanmasından bir ay kadar sonra, devrik lidere 'düşman savaş esiri' statüsü verildiğini duyurdu. Bu karara gerekçe olarak 'eski rejimin silahlı kuvvetler komutanı olması' gösterildi.

Bu açıklama üzerine Kızılhaç derhal Saddam Hüseyin ile görüşme talebinde bulundu.

Saddam Hüseyin'e savaş esiri statüsü verilmesi ile yararlanabileceği haklardan bir kaçı şöyle:

• Şiddet, sindirme, hakaret ve kamunun merakından korunma,
• Sorgulama sırasında herhangi bir baksıya maruz kalmama güvencesi
• Geçerli kimlik belgelerinin sağlanması
• Esirin sağlık durumunu korumasını sağlayacak gıda ve içecek sağlanması
• Yeterli giyecek ve temizlik imkanları sağlanması
• Yeterli tıbbi bakım sağlanması

Yargı tartışmaları

Saddam Hüseyin'in yakalanması ardından gözler nasıl ve ne koşullarda yargılanacağına döndü.

Saddam Hüseyin'in büyük olasılıkla savaş suçları işlediği gerekçesiyle Irak'ta yargılanacağı düşünülüyor.

Saddam Hüseyin'in nerede tutulduğu belli değil

ABD tarafından atanmış olan Irak Yönetim Konseyi, 2003 yılı sonlarında Baas Rejimi mensuplarının yargılanması amacıyla Iraklı yargıçlardan oluşan bir mahkeme kurmuştu.

Konsey, Saddam Hüseyin'in de burada yargılanmasını savunuyor.

Bazı yorumcular ise Irak'taki hukuki ve siyasi altyapının buna uygun olmadığını savunarak uluslararası bir mahkeme oluşturulmasını istiyorlar.

Dile getirilen kaygıların başında, yargıçların ve tanıkların da eski rejimin mağdurları olmasının adaleti saptırabileceği kaygıları var.

Ayrıca Saddam Hüseyin'e ölüm cezası verilmesi çağrıları karşısında da henüz net bir açıklama yapılmış değil.

Saddam Hüseyin'in Irak'ta iktidarda olduğu 1968 - 2003 yılları arasındaki döneme ait pek çok suçlama doğrultusunda yargılanması bekleniyor.

Saddam Hüseyin'e İran Irak savaşı sırasındaki olaylardan, 1988'deki Halepçe katliamına, işkence ve kayıp dosyalarından ve BM kararlarının ihlaline kadar pek çok farklı konuda yargılanması bekleniyor.

Saddam Hüseyin'in yakalanması saldırıları dindirir mi?

Saddam Hüseyin yakalanmış, yerini almaya aday iki oğlu öldürülmüş olsa da Amerikalılara karşı direniş hareketinin, Saddam Hüseyin'in yandaşları liderliğinde yürütüldüğü ya da Baas yönetimini geri getirmek gibi bir amacı olduğu yolundaki söylemler varsayımdan ibaret.

Saldırıların gerekçesi sadece Irak'taki Amerikan işgaline son vermek de olabilir.

Bazı yorumcular da Saddam Hüseyin'in yakalandığında içinde bulunduğu koşullar göz önüne alınırsa, zaten bu saldırıların idaresinde önemli bir rol oynamış olmasının fazla mümkün görünmediğini söylüyor.

Saddam Hüseyin'in yakalanmasından bu yana da Bağdat başta olmak üzere pek çok kent ve kasabada Amerikalıları hedef alan saldırılar sürüyor.

Ancak yine de Saddam hüseyin'in yakalanması koalisyon güçleri ve Amerikan ve İngiliz hükümetlerinin moralini yükselten önemli bir faktör.