Liderler görüşmelerine akşam yemeği ile başladı

Kıbrıs'a limanların açılmaması konusuna düğümlenen Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri konusunda, dışişleri bakanları hafta başında bazı müzakere başlıklarının askıya alınmasını kararlaştırmıştı.

Bu nedenle liderlere en azından Türkiye konusunda, alınan kararları onaylamak dışında tartışacak pek bir şey kalmadı.

Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, Türkiye ile müzakerelerin yavaşlatılması yönündeki kararın, 25 lider tarafından desteklendiğini belirtti.

Dönem Başkanı Finlandiya Başbakanı Matti Vanhanen, Türkiye'nin gündemlerinde olmamasından memnuniyetini, ''şimdi genişleme konusunda Türkiye sorunu olmadan genel tartışmalar yapabiliriz'' diye ifade etti.

Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm bulunması amacıyla Birleşmiş Milletler nezdindeki müzakerelerin yeniden açılması yönündeki bir çağrının ise, Finlandiya adına yapılacak bir başkanlık deklarasyonuyla dile getirilmesi bekleniyor.

Liderlerin gündeminde, birliğin genişlemesi, Orta Doğu Barış Süreci'nin canlandırılması, yasadışı göçle mücadele, Darfur'da yaşanan insani kriz, iklim değişikliği ve terörle mücadele öne çıkan başlıklar olarak dikkat çekiyor.

Bu konuların derin görüş ayrılıkları yaratması beklenmiyor.

Liderler akşam yemeği sırasında özellikle Bulgaristan ve Romanya'nın da 1 Ocak 2007'de birlik üyesi olması sonrasına dair vizyonlarını tartışıyor.

Beklentiler şu anki adaylara yönelik taahhütler yinelenirken, gelecekte adaylara üyelik için daha sıkı koşullar getirileceği şeklinde.

Bazı ülkeler, birliğin işleyişini düzenleyecek anayasa konusu çözüme kavuşturulmadan genişleme sürecinde başka bir adım atılmamasını istiyorlar.

Vetoya düzenlemeler

Ancak adli konularında üyelerin veto yetkisinin kaldırılması önerisi tartışmalara neden oldu.

	İki günlük zirvede genişlemenin geleceği tartışılıyor

Avrupa Komisyonu, suç ve terörizmle mücadelede çok daha yakın işbirliği yapılması gerektiğini ısrarla vurgulayageldi.

Komisyona göre, bu yakın işbirliğini sağlayabilmenin en ideal yolu da, özellikle hükümetlerin, beğenmedikleri fikirlere veto uygulama hakkından vazgeçmeleri olacak.

Yani, öneriye göre; adalet ve içişleri alanlarında kararlar oy çokluğuyla alınabilecek. Halihazırda, Avrupa Komisyonu'nun bir karar alabilmesi için 25 üyenin onayı gerekiyor.

Ama Avrupa Birliği'nin gücünün artırılmasına karşı çıkanlar veto yetkisinin zayıflatılmasına karşı.

Ama bu muhalif tutumlarını güçlendiren ise, zayıflatılmış veto yetkisi teklifinin iki yıl önce Fransa ve Hollanda referandumlarıyla reddedilen Avrupa Anayasası'nın da içeriğinde yer almış olması.

Öneri geçen aylarda Avrupa Birliği içişleri bakanlarının toplantısında gündeme gelmiş, ancak rafa kaldırılmıştı.

Ancak anlaşılan Finlandiya bu öneriyi bu kez liderlerin gündemine getirmeye hazırlanıyor.

Helsinki yönetimi, devlet ve hükümet başkanlarının anayasada veto yetkisinin daraltılmasına ilişkin önerilerin birliği ileri taşımanın en uygun yolu olduğuna ilişkin ortak açıklamaya imza koymalarını istiyor.

İngiltere Başbakanı Tony Blair, Hollanda ve Almanya liderleriyle birlikte bu önerinin kabul edilmemesi için mücadele edecek.

Ama bu girişim başarılı olamazsa, o zaman anayasa reddedildikten sonra, anayasanın bazı hükümlerinin dolaylı yollarla yeniden gündeme getirileceğini söyleyenler, iddialarının doğrulandığını savunacak.

Türkiye ile müzakere başlıkları

Zirvenin resmi gündeminde, Türkiye hakkında çözümlenmesi gereken bir tartışma unsuru kalmamış görünse de zirve kulislerinde Türkiye'ye dair tartışmalar devam ediyor.

Bir süredir, Türkiye’nin teknik hazırlıkları tamamlanmış olan dört müzakere başlığından birinin Finlandiya dönem başkanlığı sona ermeden açılmasından söz ediliyordu.

Ancak Finlandiya Başbakanı Matti Vanhanen, BBC Türkçe Bölümü'nün sorularını yanıtlarken, dönem başkanlıkları sona ermeden bu konunun gündeme alınmasına yeterli zaman olmadığını söyledi.

Vanhanen, "Dolayısıyla yeni bir fasıl Almanya dönem başkanlığı sırasında açılabilir diye düşünüyorum." dedi.

Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen de, Türkiye konusunda alınan karar için "sanırım doğru dengeyi kurduk." dedi.

Rasmussen, "Türkiye'nin yakın gelecekte tüm fasıllarda müzakereleri başlatmayı mümkün kılmasını umuyorum." dedi ve ekledi:

"Kuzey Kıbrıs konusunda da, yardım paketini uygulamak ve Kuzey Kıbrıs'ta ekonomik gelişimi teşvik etmek istiyoruz. Ama iki konuyu birbirinden ayırmamız lazım. Kuzey Kıbrıs hakkındaki karar da bu nedenle Ocak'ta alınacak."