Murat Nişancıoğlu BBC Türkçe Servisi, Brüksel

	ETA, Mart ayında ateşkes ilan etmişti

Sosyalist grubun sunduğu karar tasarısı, parlamentodaki Hristiyan Demokrat ve muhafazakârların, ETA'nın barış görüşmelerinin başlaması için gereken ön koşulları yerine getirmediği gerekçesiyle karşı çıkmasına rağmen az bir oy farkıyla kabul edildi.

Avrupa parlamentosunda İspanya’daki barış süreci hakkındaki oylama, bu sürecin desteklenmesini savunan Sosyalist, Liberal, Yeşiller ve Sol Birlik grupları ve İspanya’daki sosyalist hükümete göre, şiddete karşı Avrupa’nın dayanışmasını yansıtıyordu.

Fakat parlamentodaki tartışmalar, Bask bölgesindeki gerginliğin sona erdirilmesi konusunda, İspanya’daki iktidar ve muhalefet partileri arasındaki derin görüş farklılığını da bir kez daha gündeme getirdi.

Bask bölgesinin İspanya’dan bağımsızlığı talebiyle silahlı mücadele yürüten ETA 22 Mart’ta süresiz ateşkes ilan etmiş, Başbakan Luis Rodriguez Zapatero da 29 Haziran’da İspanya parlamentosunda yaptığı açıklamada, hükümetin ETA ile diyalog başlatmaya hazır olduğunu bildirmişti. Fakat ateşkes, Bask bölgesindeki, haraç toplama, rehin alma ve diğer şiddet olaylarının sonunu getirmedi. Daha geçtiğimiz Salı günü, Fransa’da bir savcı, ülkenin güneyinde 300’den fazla tabancanın çalınmasından ETA’yı sorumlu gösterdi.

İspanya’da ana muhalefetteki Halk Partisi’nin de parçası olduğu, Hristiyan demokrat ve muhafazakar partilerden oluşan Avrupa Halk Partileri Grubu, ETA ile bu örgütün siyasi kanadı olarak kabul edilen Batasuna partisinin hala Avrupa Birliği’nin terörist örgüt listesinde olduğuna ve silahlarını hala bırakmadığına dikkat çekti. Grubun parlamentodaki lideri Hans-Gert Pöttering ETA’nın herşeyden önce, bugüne kadarki şiddet eylemlerinden pişmanlık duyduğunu dile getirmesi gerektiğini söyledi.

ETA ve Batasuna, öldürdükleri 800 kişinin ailelerine bir kelime ile bile pişmanlık ve üzüntülerini ifade etmemişken ve özür dilemeyi reddederken onlara nasıl güvenebiliriz” diyen Pöttering, “bu gerçekleşmediği sürece, amaçlarına müzakereler yoluyla ulaşamadıkları takdirde yeniden şiddete başvuracaklarını varsaymak durumundayız” şeklinde konuştu.

İspanya’da da birçok kişi ETA’nın süresiz ateşkesine kuşkuyla yaklaşıyor. Yüzlerce kişi dün Avrupa Birliği’nin Madrid’teki bürosu önünde bir protesto gösterisi düzenleyerek, İspanya hükümetinin ETA ile diyaloğa girmesine karşı çıktı. Gösteri, Terörizm Kurbanları Derneği ile ana muhalefetteki Halk Partisi tarafından düzenlenmişti.

Avrupa parlamentosundaki sosyalistlerin lideri Martin Shulz ise, Bask bölgesinde barışın sağlanması için çaba harcayan İspanya hükümetine destek vermenin önemli olduğunu vurguladı. Zapatero hükümetinin ETA ile müzakere masasına oturmak konusundaki cesaretini kutlayan Martin Shulz, ETA şiddetinden etkilenen birçok kişinin de aynı cesareti gösterdiğini ve barış sürecini desteklediğini söyledi.

	ETA'nın ateşkes ilan etmesi öncesinde, örgüt karşıtı büyük gösteriler düzenlenmişti

Bugün burada Bask bölgesinden, terjrizmin kurbanı olan birzok kişi bu tartışmayı izliyor. Ya yakınlarını kaybetmiş, ya da şiddetten kendileri etkilenmiş kişiler bullar” diyen Martin Shulz, “onlar da ETA ile diyaloğun başlamasına evet diyor diye devam etti. Shulz şiddet sarmalına son verecek çözümün diyalog yoluna girmekten geçtiğini vurguladı. Avrupa komisyonu da, sosyalistlerin İspanya’daki barış sürecini destekleyen karar tasarısına onay verdi. Komisyonun Adalet ve Güvenlikten sorumlu üyesi Franco Frattini ETA’nın ateşkes ilanını ve İspanya hükümetinin diyalog çağırısını hatırlatarak, barışın sağlanması umudunu dile getirdi.

“Avrupa Komisyonu bu açıklamaların, terörist grubun tümüyle silahsızlanması ve dağılmasıyla sonuçlanmasını umut ediyor” diyen Frattini sözlerini şöyle sürdürdü:

“Aynı zamanda Komisyon bu girişimin ne kadar karmaşık ve hassas olduğunun da farkında. Fakat İspanya’nın tüm demokratik kurumları aracılığıyla, ETA terörizmini sona erdireceğine ve demokrasi ilkeleriyle hukukun üstünlüğüne saygı temelinde barışı sağlayacağına inanıyoruz.”

Avrupa parlamentosundaki hararetli tartışmalar ardından, İspanya Başbakanı Luis Rodriguez Zapatero’nun Bask bölgesindeki barış girişimini destekleyen Sosyalistlerin karar tasarısı 311’e karşı 321 oyla kabul edildi. İspanya’nın terörle mücadele politikalarını değiştirmek için koşulların henüz olgunlaşmadığını savunan Hristiyan Demokrat ve muhafazakârların karşı karar tasarısı ise 302’ye karşı 322 oyla reddedildi.

Bu arada, Mart ayında süresiz ateşkes ilan etesine rağmen, ETA barış bürecinin tıkandığından şikayet etmekte. Örgüt, İspanya hükümetinin, siyasi kanadı olarak görülen Batasuna partisinin de barış müzekerelerine dahil edileceği vaadinden geri döndüğünü ileri sürüyor. İspanya hükümeti ise görüşmeler için böyle bir önkoşulu reddediyor.

Bask Yurdu ve Özgürlüğü anlamına gelen ETA, Bask bölgesinin İspanya’dan bağımsızlığı talebiyle 1959 yılında kuruldu. 1968 yılından bu yana da silahlı mücadele sürdürüyor. Örgüt bu süre içinde 800’den fazla kişinin öldürülmesinden sorumlu tutuluyor.