Macaristan AB üyeliğinden sonra ilk kez kez sandık başında

Sandıklarda Başbakan Ferenc Gyurcsany liderliğindeki Sosyalistlerin en güçlü rakibi, sağcı muhafazakar Fidesz partisi.

Kampanya süresince bu rekabet özellikle sosyalist Başbakan Ferenc Gyurcsany ile eski başbakanlardan Viktor Orban'ın zıt kişilikleri üzerinde odaklandı.

Başbakan Gyurcsany, Komünist Gençlik Birliği'nin eski bir üyesiyken, daha sonra milyoner bir işadamı olan bir siyasetçi.

Macar Yurttaş Birliği'nin kısa adı olan Fidesz partisinin lideri Orban ise eski bir öğrenci lideri, ve merkez sağın büyük bölümünü arkasında toplamış durumda.

İki turlu seçim sistemi

Sekiz milyon seçmenin bulunduğu Macaristan'ın dar bölge ve nisbi temsil sistemlerinin bileşimi olan karmaşık bir oy verme sistemi var.

386 sandalyeli Macaristan parlamentosunda 176 milletvekilliği en çok oy alan adayın kazandığı dar bölge sistemine göre belirleniyor.

Dar bölge seçiminde, ilk turda oyların en az yüzde 50'sini kazanan aday milletvekili oluyor.

Hiçbir aday yüzde 50'ye ulaşamazsa, bu dar bölgelerde ikinci tur seçim yapılıyor. İkinci turda ise, en çok oy alan adayın seçilebilmesi için oyların en az yüzde 25'ini alması yeterli oluyor.

Parlamentonun 210 sandalyesi ise nıspi temsil sisteminin uygulandığı, bölgesel ve ulusal listelere göre belirleniyor.

152 milletvekili partilerin bölgesel listelerinden, 58 milletvekili ise ulusal listelerden seçiliyor.

Şimdi, sahibi belirlenemeyen sandalyeler için 23 Nisan tarihinde seçimin ikinci turu düzenlenecek.

İkinci tur koalisyonun rengini belirleyecek

Macaristan parlamentosunda sandalye dağılımı küçük partilerin yüzde beşlik seçim barajını aşıp aşamamasından büyük oranda etkileniyor.

Seçimlerin ilk turunda, liberal Hür Demokratlar ile muhafazakar Demokratik Forum partileri de yüzde 5 barajını aştı.

İkinci turun ardından hükümet kurma pazarlıklarında bu iki partinin de kilit öneme sahip olacağını bildiriyor.

Yorumcular, üçüncü parti konumundaki Hür Demokratlar ile Sosyalistler arasında bir koalisyonu olası görüyor.

Son 16 yılın 8'inde Macaristan'ı birlikte yöneten Sosyalistler ile Hür Demokratlar arasında rahat birlikte çalışma ilişkileri var ve bu iki partinin seçimlerin ikinci turunda kaynaklarını birleştirerek ortak mücadele etmeleri bekleniyor.

Fidesz ile sağ kanattaki daha küçük parti Macaristan Demokratik Forumu arasında bir koalisyon ise kağıt üzerinde kolay görünse de pratikte zorluklar çıkarabilir.

Demokratik Forum'un sürpriz olarak nitelenen yüzde 5 barajını aşması, merkez sağın iktidar olma umutlarını canlı tuttu.

Fakat, geçmişte ülkenin ana muhafazakar partisi olan Forum ile şimdi onun yerini alan Fidesz arasındaki ilişkiler çok sorunlu.

Demokratik Forum lideri Ibolya David, seçimin birinci turu ardından yaqtığı ilk açıklamada, iktidara gelmeleri için ne Sosyalistlere, ne de Fidesz'e yardımcı olacağını söyledi.

Yine de, Demokratik Forum seçmenlerinin ikinci turda oylarını Fidesz'e kaydırmaları beklenebilir.

Yeni hükümeti bekleyen sorunlar

Avrupa Birliği'nin 10 yeni üyesinden Macaristan'da yeni hükümeti işsizliğin azaltılması, euro'ya katılıma zemin hazırlayacak yapısal reformların yapılması, sağlık ve eğitim sistemlerinin yenilenmesi gibi görevler bekliyor.

	Başbakan Gyurcsany ve Fidesz lideri Viktor Orban

Macaristan'ın bütçe açığı, gayrı safi milli hasılanın yüzde 6'sının üstünde. bu, Avrupa Birliği içindeki en büyük oran.

Macaristan 2010 yılında tek Avrupa para birimi sistemine geçmeyi planlıyor. Bunun gerçekleşebilmesi için, şu andaki bütçe açığının yarı yarıya düşmesi gerekiyor.

Gözlemciler, yeni hükümetin bunu başarabilmesi için, ya vergileri arttırması, ya da kamu harcamalarında büyük bir kesintiye gitmesi gerektiğine işaret ediyorlar.

Başbakan Ferenc Gyurcsany liderliğindeki Sosyalistler, serbest piyasa ve özelleştirmelerden yana olan politikalarını güçlü bir sosyal güvenlik sistemi ile dengeleme çabası içinde.

Muhfazakar Fidesz'in lideri ve eski başbakan Viktor Orban ise, Macar girişimcileri savunan daha korumacı politikalara sahip.