Trident nükleer denizaltı

Tony Blair hükümeti, nükleer silah geliştirmek çok uzun zaman aldığı için, ülkenin bu konudaki geleceğinin şimdiden belirlenmesi gerektiğini söylüyor.

Halihazırda İngiltere'nin dört nükleer denizaltısı var. Bunlardan her biri İngiliz yapımı savaş başlıkları taşıyan ve sayıları 16'ya dek varan Amerikan Trident balistik füzeleriyle donatılmış bulunuyor.

Muhabirler, İngiltere'nin şu anki nükleer silah programını değiştirip değiştirmeyeceği tartışmasının hararetli geçmesini bekliyor.

İktidardaki İşçi Partisi içinde, geçmişteki kararların gizlice alınmış olmasından şikayet eden ve bu sefer tartışmanın mümkün olduğunca kamuya açık biçimde gerçekleşmesini isteyen çok sayıda milletvekili var.

Kimi gözlemciler, İngiltere'nin sahip olduğu nükleer silahları haklı gösterecek bir tehdit ortamınn artık varolmadığını söyleyerek nükleer programdan vazgeçilmesini savunuyor.

'Yanlış mesaj veriyoruz'

Nükleer Silahsızlanma Kampanyası adlı örgütten Kate Hudson, İngiltere'nin nükleer silahlarıyla uluslararası kamuoyuna yanlış bir mesaj verdiğini söylüyor:

''Bu korkunç silahların yayılmasını engellemek istiyorsak, şu an bunun tam tersi bir mesaj veriyoruz. Bu deliliğe bir son vermek gerek. Silahsızlanma konusunun derhal ele alınması lazım.''

Savunma çevrelerinde bile nükleer silah programının günümüzde ne kadar makul bir seçim olduğunu sorgulayanlar var. Ama onlar konuya maliyet açısından bakıyor.

Trident sisteminin yenilenmesinin bütçeye 20 milyar doları aşkın bir maliyet bindireceğini söyleyen bu çevreler, günümüzün güvenlik kaygılarının bu paranın konvansiyonel silahlara aktarımını daha mantıklı kıldığını belirtiyor.

Hükümet, nükleer silahların yenilenmesi konusunda siyasi kararın aslında çoktan olumlu yönde alındığı iddialarını reddetti.

Ancak hem İşçi Partisi hükümeti hem de ana muhalefetteki Muhafazakarlar İngiltere'nin caydırıcı güç olarak bir şekilde nükleer silah programına sahip olmaya devam etmesi gerektiğinde hemfikir görünüyor.

Muhafazakar Parti'nin savunma konularında sözcüsü Neil Lewis, ''2050 yılına kadar ne gibi güvenlik tehditleriyle karşı karşıya geleceğimizi bilemediğimiz için ileride bir nükleer gücün tehditi altında kalıp buna karşı gelebilecek durumda olmamak çok ciddi bir tehlike oluşturur.'' diyor.

Bazı uzmanlara göre halihazırdaki İngiltere hükümeti, Avrupa topraklarındaki tek nükleer güç ünvanını Fransa'ya bırakma fikrinden özellikle rahatsızlık duyuyor.

Fakat nükleer silahların yaygınlaşması kaygıları bilhassa İran ve Kuzey Kore bağlamında sık sık dile getirilirken İngiltere, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerin kendi cephaneliklerini modernleştirme gayretleri iki yüzlüce bulunuyor.

Londra, Paris ve Washington hükümetleri ise kendi nükleer silah programlarında büyük kesintiler yaptıklarını söyleyerek, bulundurdukları nükleer silahların istikrar amaçlı olduğunu savunuyorlar.