Kosova'yı altı yıldır BM yönetiyor

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Kosova'nın nihai statüsünü belirleyecek müzakerelere başlanmasına karar verdi.

Bir yıl sürmesi hedeflenen görüşmelerde Kosovalılarla, Belgrad yönetiminin bağdaşmaz görünen gelecek vizyonları arasında bir orta nokta bulunması umuluyor.

Kosova, Sırplar ve Arnavutlar arasındaki kanlı savaştan sonra 1999'da NATO ordularının bölgede denetimi ele alışından bu yana çözüm bekliyor.

Hukuken hala Sırbistan-Karadağ'a bağlı. Sınırlı yetkileri olan ve Arnavutların hakim olduğu bir yönetimi var. Ama idare ve son söz resmen Birleşmiş Milletler yetkililerine ait.

Uluslararası toplum, Kosova'nın bu belirsizliği giderecek nihai statüsü üzerinde müzakerelere başlayabilmesi için bazı şartları yerine getirmesini şart koşmuştu.

Bunların başında, demokrasi ve devlet kurumlarının sağlıklı bir işleyişe kavuşturulması ve Sırp azınlığın haklarının korunması geliyordu.

Arnavut yetkililer bu şartları tam olarak yerine getiremedi.

Ama belirsizliğin daha tehlikeli olduğu kanısında birleşen Birleşmiş Milletler yetkilileri müzakereler için düğmeye bastı.

Sırbistan-Karadağ ise gelişmelerden rahatsız.

Güvenlik Konseyi'nde bir konuşma yapan Sırbistan-Karadağ Başbakanı Voyislav Koştunitsa; ülkenin, bölgenin ve Avrupa'nın geleceğinin adil bir çözüme bağlı olduğunu söyledi.

Koştunitsa'ya göre, Kosova'ya bağımsızlık verilmesi, hukukun üstünlüğünün 'tahayyül edilemeyecek' şekilde ihlali olur.

Belgrad yönetimi bölgeye en fazla 'geniş bir özerklik' verilebileceğini söylüyor. Arnavutlar ise kendi kendilerini yönetmeye alıştıktan sonra bağımsızlıktan azıyla yetinmek istemiyor.

Kosova'daki en üst düzey Birleşmiş Milletler yetkilisi olan Soren Jessen Petersen, bu nedenle tarafların önce kendi halklarını bir uzlaşmaya hazırlamaları gerektiği kanısında.

"İki tarafın görüşlerinin taban tabana zıt olduğunu göz önüne alırsak, Priştina ve Belgrad'a 'Masaya oturun ve sorunu çözün' demenin bir anlamı olmadığı da ortaya çıkar" diyen Petersen arabulucuya büyük rol düşeceğini vurguluyor.

Şimdilik bu kişinin, bölgede 1999'daki ateşkesi sağlamış olan eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Marti Ahtisaari olması düşünülüyor.

Petersen, sağlanabilecek çözümün çerçevesini şöyle çiziyor: Kosova'nın parçalanmaması, bölgedeki Sırpların belli bir oranda özerklik elde etmesi, can güvenliklerinin garanti altına alınması ve NATO barış gücünün süresiz olarak bölgede kalması.

Sonuçta formül, bir iki hafta içinde başlaması beklenen görüşmelerle ortaya çıkacak.

Priştina ve Belgrad arasında mekik diplomasisiyle başlayacak sürecin bir yıl kadar devam etmesi hedefleniyor.