Hükümet Andican olaylarında 187 kişinin öldüğünü söylüyor

Zanlılar terör eylemlerine girişmek, rehinelere ateş açmak ve İslami örgüt üyesi olmak gibi suçlamalardan yargılanıyor.

Yoğun güvenlik önlemleri altında başlayan davada, gazeteciler ve yabancı diplomatların duruşmaya alınmasına izin verildi.

İnsan hakları örgütleri, Andican olaylarında yüzlerce kişinin öldüğünü savunuyor ve şiddet olaylarından Özbek birliklerini sorumlu tutuyor.

İslamcı ayaklanma girişimi sırasında çıkan olaylarda 187 kişinin öldüğünü söyleyen Taşkent hükümetiyse, bağımsız uluslararası soruşturma yapılması taleplerini reddetmiş ve bu nedenle eleştirilmişti.

BBC muhabiri Ian MacWilliam, bağımsız yerel gazetecilerin ve insan hakları görevlilerinin çoğunun güvenlik kuvvetleri tarafından sindirildiğini ya da ülke dışına sürüldüğünü, dolayısıyla Andican'da gerçekten ne olduğunu bilen çok az kişinin olduğunu söylüyor.

Binlerce gözaltı iddiası

Duruşma öncesinde bir açıklama yapan Uluslararası Af Örgütü Amnesty International, gerçeğin gizlenmesi amacıyla görgü tanıklarına eziyet edildiğini savundu ve durumu kınadı.

Yayımlanan yeni bir raporda, Andican olaylarından bu yana binlerce kişinin gözaltına alındığı savunuldu.

Uluslararası Af Örgütü'nün Özbekistan uzmanı Maisy Weicherding, "Gerçek kuşatma altında. Hükümet, Andican'da tam olarak neler yaşandığı hakkındaki gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek istiyor" diye konuştu.

Weicherding, "Gözaltındaki insanlar işkence ve kötü muameleye maruz kalma tehdidi altında. Bazıları ciddi suçlamalarla karşı karşıya. Adil olmayan bir yargılamayla idama mahkum edilmeleri riski büyük" dedi.

Andican olayları, 12 Mayıs'ta aşırı İslamcı olmakla suçlanan 23 yerel iş adamını destekleyen kişilerin, kent hapishanesini basmaları ve bu kişileri serbest bırakmalarıyla patlak vermişti.

Silahlı kişiler daha sonra kent meydanını işgal etmiş ve hükümet karşıtı büyük bir protesto başlamıştı.

Mahkemeye çıkacak olan kişilerden üçü, protestolar öncesinde serbest kalan ancak sonra yeniden ele geçirilen işadamları.

Kırgızistan vatandaşı üç kişi de yargılanan isimler arasında.

Özbek savcılar, Andican ayaklanmasına katılan kişilerin hükümeti devirmeyi ve İslami bir devlet kurmayı planladıklarını savunuyor.

Savcılar, protesto gösterisini düzenleyenlerin Kırgızistan'da eğitildiklerini ve yurtdışından maddi destek aldıklarını, ayrıca Türkistan İslami Hareketi ve radikal Hizb-ut Tahrir örgütünün bir koluyla ilişkili olduklarını iddia ediyor.

Özbek hükümeti, Andican olaylarında 187 kişinin öldüğünü söylüyor.

İnsan hakları gruplarına göre, bu sayı 500'den fazla.