Nick Assinder BBC News, Siyaset muhabiri

Blair AB'de yeni bir zemin yaratmak istiyor

Bu nedenle tam da altı aylık dönem başkanlığını devralırken AB içindeki bu krizin bir fırsat sunduğuna inanması pek de şaşırtıcı değil.

Bugünden noele dek uzanan süreyi son zirvede ciddi şekilde yara alan itttifakları yeniden kurmak üzere kullanmak ve AB bağlarının çözülmesini önlemeye çalışmakla yetinmek yerine, Blair, bu dönemin AB'yi baştan aşağı yeniden şekillendirme ve kendi istediği yönde ilerletmek için büyük bir şans verdiğine inanıyor.

Onu eleştirenler ise iyimserliği sınırlarına taşıdığını, önümüzdeki altı ayda birliği çekip çevrimek bir yana AB'yi bir arada tutmanın bile başından aşkın bir iş haline geleceğini söylüyorlar.

Blair, uzun süredir Avrupa'nın küreselleşme karışısında yön değiştirmesi ve kendisinin İngiltere'de savunduğu liberal ekonomi ilkelerini benimsemesi gerektiğini belirtiyor.

Özetle, İngiltere'yi AB Komisyonu'nda temsil eden Peter Mandelson'ın ifadesiyle, "AB'yi daha Yeni İşçi Partisi" hale getirmek istiyor.

Blair serbest piyasa ekonomisinin sosyal adaletle kolkola gelişeceği etkili bir Avrupa'dan söz ederken, son zamanlarda AB'ye katılan nispeten daha yoksul doğu Avrupa ülkelerinin de desteğini yanına aldığına inanıyor.

Ama muahliflerine sorarsanız, pek çok açıdan çözümleri yanlış yerde arıyor.

Blair'e itirazlar

Blair pek çok yönden eleştiri altında

Onlara göre AB'nin krize düşmesinin nedeni zaten tam da İngiltere'nin desteklediği modeli seçmenlerin reddetmiş olması.

Buna örnek olarak da İngiltere'nin çalışanları korumak için getirilen haftada 48 saatlik mesai sınırlaması dışında kalan tek ülke olmasını gösteriyorlar.

İkinci olarak bütçe konusundaki tartışmaların tam bir krize dönüşmesine de, Tony Blair'in Thatcher-vari bir tavırla İnglitere'nin katkı iadelerini müzakereye açmayı reddetmesinin neden olduğunu savunuyorlar.

Başbakan Blair ilk itiraza yanıt olarak piyasa koşullarında bir Avrupa'ya kavuşulursa sosyal bir Avrupa'ya kavuşulamayacağı savının saçma olduğunu vurguluyor.

Bu konuda İngiltere'nin asgari ücret uzatılmış annelik ve babalık izinlerini örnek gösterecek.

İkinci itiraza karşılık olaraksa, Blair Ortak Tarım Politikası (CAP) da tartışmaya açılırsa, katkı iadelerinde değişikliği memnuniyetle kabul edebileceğinde ısrarlı.

Ancak Avam Kamarası milletvekillerine de daha önce ifade ettiği gibi, bu kendi dönem başkanlığında değil, ancak bir sonraki mali yılda söz konusu olabilir.

Chirac'ın intikamı mı?

Bu konudaki tartışmalar şimdiden Londra bürokrasisi kulislerinde pek çoklarını öfkelendirmiş durumda.

İngiliz yetkililer, katkı iadeleri tartışmasının tamamen yapay olduğunu ve Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın bu konuyu anayasa referandumunda "evet" oyunu sağlayamadığı ve bu şekilde anayasayı öldürdüğü gerçeğinden dikkatleri kaydırmak için gündeme getirdiğine inanıyorlar.

Katkı iadeleri konusundaki tartışmalar hep işe yarar. Çünkü Blair'in eyni müttefikleri olarak gördüğü yeni üyeler de dahil olmak üzere pek çok AB üyesi, İngiltere'ye katkı iadeleri konusunu yeniden müzakereye açma zamanının gelip de geçmiş olduğuna inanıyorlar.

Blair, bununla birlikte bütçe reformlarının dasha fazla vakit alacağını çünkü bu konuda "sabaha karşı varılan bildik parça pürçük uzlaşmalar"la sorunun çözülemeyeceğini belirtiyor.

Bu ifade Başbakan'ın sonunda AB'nin nasıl işlediğini itiraf ettiğini savunan muhalefet saflarından nidalarla karşılandı.

Bu ifadeler İngiltere Fransa ve diğer üyeler arasındaki gerginliği gidermeye de pek fayda sağlamayabilir.

Başbakanın geri adım atmaması konusunda hala içten içe köpüren Chirac'ın Blair evsahipliğindeki G-8 zirvesi sırasında da ilerlemeyi engelleyerek intikam alması ihtimali var.

Pek çok lider, muhtemelen bunun dönem başkanlığını üstlenmek için pek de ideal bir zamanlama olmadığı konusunda hemfikir. Özellikle de ülkenizde başbakanlığınızın sonlarına yaklaşır görülüyorsanız...

Ama geri planda olup biten tüm bunlara rağmen, Tony Blair bu krizi de kendisi için bir fırsata dönüştürmeye kararlı görünüyor.