Oana Lungescu BBC Brüksel muhabiri

20 yıl önce hayata geçirilen Şengen anlaşmasına 13 üyenin yanı sıra Norveç ve İzlanda da dahil.

Ama geçtiğimiz yıl birliğe üye olan 10 yeni üye de Şengen'e katılmak istiyor.

20 yıl önce birkaç Avrupa Birliği üyesi, Lüksemburg'un Şengen kasabasında kendi aralarında sınırlarda pasaport kontrollerini kaldıran bir anlaşma imzaladılar.

Bu anlaşma üye ülkelerin polis örgütleri ve adli sistemleri arasında daha sıkı işbirliği yapılmasını gerektirdi. 10 yıl sonra Şengen Enformasyon Sistemi ya da SIS adı verilen bir bilgisayar ağı oluşturuldu.

Üye ülkeler, bu sisteme vizeler, oturma izinleri, aranan kişiler ve çalıntı kredi kartlarıyla ilgili veriler yüklediler.

Ama merkezi Strasbourg'da bulunan bu sistem Avrupa Birliği'nin sınırlarının genişlemesi nedeniyle güvenlik tehditlerine yanıt veremez hale geldi.

Yeni veri tabanı hazırlığı

Avrupa Birliği yetkilileri şimdi Mart 2007'de devreye girecek SIS 2 adlı bir sistem üzerinde çalışıyor.

SIS 2 'yle Avrupa tutuklama emirleri ve Birleşmiş Milletler'in arananlar listesindekilerin de ekleneceği bir veri tabanı oluşturulacak.

Ayrıca parmak izleri ve fotoğraflar da burada depolanacak. Avrupa Komisyonu'ndan Jean Louis de Brouwer, Şengen'e üye ülkeler için bile ağır yük oluşturan bu sisteme uyum sağlamanın özellikle Doğu Avrupa'daki yeni üyeler için çok daha büyük çaba gerektirdiğini söylüyor.

De Brouwer, "İlk bakışta kolay gibi görünen bu sisteme dahil olmak için her ülke polisinin kendi veri tabanını oluşturması gerekiyor. Ülkenin herhangi bir noktasındaki polis memurunun bu verilere ulaşabilmesi şart. O yüzden hem mali hem de teknik açıdan zorluklar söz konusu" diyor.

Avrupa Birliği, yeni bilgisayar sistemi ve vize enformasyon ağı için 40 milyon Euro harcama yapacak. Böylece bir ülkeden vize başvurusu reddedilen kişilerin başka bir ülkeden yeniden başvuru yapması engellenecek.

Projenin üye ülkelere ne kadara malolacağı ise bilinmiyor. O yüzden Polonya gibi ülkelerin vatandaşlarına Şengen bölgesinde pasaportsuz seyahat imkanı sağlamanın bedelini iyi hesaplaması gerekecek.

Yeni üyelerin Şengen'e dahil olabilmesi için tüm kriterleri yerine getirmesi gerekiyor. 2007'de birliğe üye olması beklenen ve sınırlarında yasa dışı göçmenlere karşı yeterince denetim yapmamakla eleştirilen Bulgaristan ve Romanya'nın durumu birliğe üye olduktan sonra değerlendirilecek.

İsviçre'de Şengen referandumu

İsviçre'de ise Şengen için pazar günü referandum yapılacak.

Kamuoyu yoklamaları halkın önemli bir kısmının komşu ülkelere pasaportsuz seyahat yapmak ve göçmenlerle mülteciler konusunda Avrupa Birliği'yle işbirliğine girmekten yana olduğunu gösteriyor.

Ancak hayır cephesi de giderek gücünü artırıyor. Milliyetçi çizgideki İsviçre Halk Partisi ve diğer muhalif gruplar, Şengen'e dahil olunması halinde İsviçre'nin ciddi güvenlik sorunlarıyla karşılacağını savunuyor.

Fransa ve Hollanda'da Avrupa anayasasına hayır denmesinden sonra hayır cephesinin daha da güçleneceği yorumları yapılıyor.