Raporlar AB üyelerince tartışılacak

Avrupa Komisyonu Bulgaristan ve Romanya'nın daha önce hedeflendiği şekilde 2007'de birliğe üye olmasına yeşil ışık yaktı, ancak bu süreç belirli koşulların gerçekleşmesine bağlandı.

Avrupa Komisyonu bu ülkelerle gelecek yılın başında katılım anlaşması imzalanabileceğini; 2007 Ocak ayı itibariyle üyelik kriterlerinin yerine gelmesinin mümkün olabileceğini kaydedediyor.

Ancak iki adaydan bu hedefin tutturulması için reformlara devam etmeleri isteniyor.

Romanya ilk kez bu raporda "işleyen bir piyasa ekonomisi" olarak tasvir ediliyor. Bu sıfat, Romanya'nın ekonomik kriterleri yerine getirdiğini teyid etmesi açısından önem taşıyor.

Eski Komünist Blok üyelerinden Bulgaristan ve Romanya, Mayıs ayındaki ilk genişleme dalgasına yetişememişti. İki ülke ekonomik açıdan da hala bölgenin en yoksul ülkelerinden.

Bununla birlikte iki ülkenin ilerleme raporları uyarılarla dolu. Komisyon'a göre hazırlıklarda bir gecikme olursa bu ülkelerin üyeliği de bir yıl gecikip 2008'e kalabilir.

Bulgaristan ve Romanya'dan ilerleme talep edilen başlıca alanlar ise şöyle:

• Yolsuzlukla mücadele,
• Azınlık haklarını korunması,
• Gazetecilere yönelik baskı ve tacizin önlenmesi,
• Yargıçlar üzerinde baskının engellenmesi,
• Zayıf kamu yönetimi yapısının reformdan geçirilmesi,
• İnsan kaçakçılığıyle mücadele,
• Çevre korumaya yönelik önlemler

Bulgaristan bu alanlarda, Romanya'ya göre biraz daha olumlu yorumlarla değerlendiriliyor.

Özellikle Romanya'nın raporunda "yolsulzukla mücadelenin yasaların uygulanmasından sorumlu kurumların da yolsuzluğa bulaşmış olması nedeniyle aksadığı" belirtliyor.

Bu kaygıları gidermek için AB daha önce benzeri olmayan bir "emniyet maddesi" getiriyor.

Adayların insan hakları ve temel özgürlükler başta olmak üzere AB üyeliğine hazırlıksız olduğu tespit edilirse katılım 2008'e kalabilir.

Hırvatistan'dan ek beklentiler

Üyelik yolunda daha geriden gelen Hırvatistan için bu süreç daha da zor olacak. Hırvatistan 2005 başında AB ile müzakerelere başlıyor.

Ancak Hırvatistan'dan reformların yapılıp uygulanması konusunda taahhütler alınması yeterli kabul edilmeyecek; reformların uygulamadaki yansımasının görülmesi istenecek.

AB ayrıca özgürlük, insan haklarına saygı ve hukukun üstünlüğü ilkeleri üzerinde ciddi ve sürekli bir ihlal belirlenmesi halinde müzakerleri askıya alma hakkını da saklı tutuyor.

AB Hırvatistan'ın üyeliği için hedef belirlemiyor ancak diplomatlar bunun 2009'dan önce mümkün olmadığını belirtiyorlar.

Hal böyle de olsa, Hırvatistan üyelik sürecini en hızlı tamamlayan ülkelerden biri olmaya aday. Yaklaşık 4,5 milyon nüfuslu ülke 2003 yılında başvuruda bulunmuştu.

Tüm aday ülkelerin raporları Komisyon'un tavsiyeleri ışığında, Aralık ayındaki AB zirvesinde görüşülecek ve nihai kararlar burada alınacak.