Bakaya ve asker kaçaklarına bedelli askerlik yolunu açan düzenleme Meclis'te

Mahir Ünal

Kaynak, DHA

Fotoğraf altı yazısı, AKP Grup Başkanvekili Mahir Ünal.
    • Yazan, Ayşe Sayın
    • Unvan, BBC Türkçe, Ankara

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), asker kaçağı veya bakaya durumundakilere "bedelli askerlik" yolunu açan yasal düzenlemeyi TBMM Başkanlığı'na sundu. Yasa teklifi, Genelkurmay Başkanı'nın görev süresini birer yıllık süreyle 72 yaşına kadar uzatılmasının yolunu açıyor. Düzenlemeyle yaş haddi nedeniyle görev süresi dolan Genelkurmay Başkanı Yaşar Güler'in görev süresi de uzatılabilecek.

AKP Grup Başkanvekili Mahir Ünal, Meclis'te, Askeri Ceza Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ile ilgili basın toplantısı düzenleyerek bilgi verdi.

Dövizle askerlik kapsamında ödemeleri gereken miktarı ödemedikleri veya herhangi bir takvim yılında toplam 184 gün ve daha fazla süreyle yurtiçinde bulundukları için dövizle askerlik kapsamından çıkarılanların, askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılmalarına olanak tanınacağını belirten Ünal, "Teklif firar, izin tecavüzü gibi hakkında başlatılan ön incelemenin kesintiye uğramadan yürütülebilmesi ve adli soruşturmanın ivedi şekilde başlatılabilmesi için anılan personelin ifadesi alınması zorunluluğundan vazgeçilmesine ilişkin hukuki düzenleme içeriyor" dedi.

Ünal, Genelkurmay Başkanı'nın yaş haddinin artırılmasının nedeninin sorulması üzerine, "Milli Savunma Bakanlığından gelen, bu süreçle ilgili daha önce akademide 75 yaşa çıkarmıştık biliyorsunuz, benzer bir düzenlemenin Genelkurmay Başkanı'na dönük de yapılması talebi makul karşılandı ve bu talep düzenlemeye konuldu" yanıtını verdi.

Yasa teklifinin gerekçesinde ise genelkurmay başkanının görev süresinin uzatılması, "Terörle mücadelenin etkin şekilde sürdürülmesi ve harekatlardan elde edilen tecrübenin atarabilmesine" dayandırıldı.

"Türk Silahlı Kuveetleri yurtiçinde ve yurt dışında faaliyetlerini kararlılıkla sürdürmektedir. Madde ile devam eden terörle mücadele faaliyetlerinin etkin şekilde sürdürülmesi ve harekatlardan elde edilen tecrübenin aktarılabilmesi için Genelkurmay Başkanı'nın görev süresinin birer yıllık süreyle maddede belirtilen yaş haddine kadar uzatılabilmesi amaçlanmaktadır."

Mevcut yasada genelkurmay başkanları için yaş haddi 67.

Orgeneral Güler için de yaş haddi Eylül 2022 itibariyle doluyor.

Yasa teklifi ile getirilen diğer önemli düzenlemeler şöyle:

  • Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlileri ile askerlik hizmetini yerine getiren yedek subaylar ve yedek astsubaylar ile erbaş ve erleri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idari işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıklarda Ankara, İstanbul, İzmir, Konya, Adana ve Erzurum İdare Mahkemelerinin yetkili olacak.
  • Astsubayların dokuzuncu derece birinci kademe yerine, dokuzuncu derece ikinci kademeden göreve başlamalarının yolu açılacak
  • Genelkurmay başkanının görev süresinin birer yıllık süreyle 72 yaşına kadar uzatılabilecek.
  • Askeri araç kazası sonucu harp malzemesine zarar vermek suçundan yargılanan erbaş ve erlerin, kasıt veya ağır kusur nedeniyle mahkûm olmaları durumu hariç meydana gelen zarardan sorumlu olmamalarının yolu açılıyor.
  • Bakanlık bünyesinde teşkil edilen döner sermaye işletmelerinde, cumhurbaşkanı kararı ile sermaye artırımına dair düzenleme yapılacak.
  • Harekât veya yurtdışı operasyon görevleri nedeniyle uzman erbaşlıktan astsubaylığa geçiş sınavlarına katılamayan uzman erbaşlara bu statüye geçiş için ilave sınav hakkı verilecek.

'Ek bedel ödeyecekler'

  • Yoklama kaçağı, saklı veya bakaya olup bedelli askerlik hizmetinden yararlanabilecek, ancak bunun için "ek bedel" ödemeleri gerekecek. Bu durumdakiler, normal bedelli askerlik ücretinin yanısıra, yoklama kaçağı, saklı veya bakaya kaldıkları tarihten, bedelli askerlikten yararlanmak için başvurdukları tarihe kadar geçen sürenin her bir yılı için, 40 bin ek gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunde elde edilen miktar kadar ek bedel ödeyecek.
  • Ödemeleri gereken yabancı ülke parasını ödemedikleri veya herhangi bir takvim yılında toplam olarak 184 gün ve daha fazla süreyle yurt içinde bulundukları için dövizle askerlik kapsamından çıkarılanlar, bedelini ödemeleri halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak. Bu durumdakiler, 31 Aralık 2025 tarihine kadar yurt dışı temsilciliklere veya askerlik şubelerine kendileri, vekilleri ya da vasileri aracılığıyla başvurmaları halinde 40 bin gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar kadar ödeme yapacak. Ödemeler, başvuru tarihinde Merkez Bankası'nca tespit edilecek döviz kuruna göre avro veya karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parası ile yapılabilecek.