BBC’nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var

100 women banner

BBC, yaptıklarıyla ilham kaynağı olan ve etki yaratan kadınlara dikkat çekmek amacıyla hazırladığı '100 Kadın Projesi' çerçevesinde, bu yıl için seçtiği kadınların isimlerini açıkladı. Afgan kadınların ağırlıkta olduğu bu yılın listesinde Türkiye'den paralimpik sporcu Sevda Altunoluk ve Fransa'dan Fransa doğumlu yazar Elif Şafak da var.

En genç Nobel Barış Ödülü sahibi Malala Yousafzai, Samoa'nın ilk kadın başbakanı Fiamē Naomi Mata'afa ve aşı güvenirliği için kampanya yürüten Profesör Heidi J. Larson, göze çarpan isimler arasında.

Bu yılki listeye giren kadınlar, Covid-19'un yarattığı deprem ardından toplumlarını, kültürlerini ve dünyayı nasıl değiştirmek istediklerini dile getirdi, nasıl bir dünya görmek istediklerini anlattı.

Afgan kadınlar çoğunlukta

Bu yılki listenin bir özelliği de neredeyse yarısının Afgan kadınlardan oluşması. Bu kadınlardan bazıları, kendi güvenlikleri için takma isimle ve fotoğrafsız olarak temsil ediliyor.

Afganistan'da 2021'in Ağustos ayında Taliban'ın iktidara gelmesi, milyonlarca Afgan vatandaşının hayatını değiştirdi. Kızların ortaöğretime devam etmesi yasaklandı, Kadın Bakanlığı ortadan kaldırılıyor, çalışan kadınlardan çoğuna, artık işe gelmemeleri söylendi.

Taliban yönetimi, 3 Aralık'ta ülkede kadın haklarına yönelik bir kararname yayımladı. Kararnamede, kadınların mülk olarak görülmemesi ve evlilikte rızalarının olması gerektiği belirtildi. Ancak insan hakları kuruluşları ve gözlemciler, kararnamede, kız çocuklarının ortaöğretime erişiminden ve evleri dışında çalışmasından bahsedilmemesini eleştirdi.

Bu yılki 100 Kadın yelpazesi, yeni bir hayat kurmak zorunda kalan Afgan kadınların cesaretini ve başarılarını yansıtmayı amaçlıyor.

BBC'nin 100 Kadın listesi - 2021

  • Lima Aafshid

    AfganistanŞair

    Şiirleri ve yazılarıyla Afgan kültüründeki ataerkil normlara meydan okuyan ödüllü şair ve yazar.

    Lima Aafshid gazetecilik eğitimi aldıktan sonra beş yıldan uzun süre bağımsız muhabir ve yorumcu olarak çalıştı.

    Aynı zamanda pandemi sırasında 200'den fazla üyesi için sanal şiir toplantıları düzenleyen Kabil Üniversitesi Şiir Derneği'nin üyesi. Böylece onların salgına rağmen bir topluluğun parçası olduklarını unutmamalarına yardımcı oldu.

    *Afganistan'ın düşmesi, 20 yıldır içinde debelendiğimiz çamura batmak gibi. Yine de ormanın karanlığında ışığa uzanan bir dal gibi yükseleceğimizden umutluyum.

  • Halima Aden

    Kenyaİnsani yardım görevlisi ve eski manken

    Başörtülü ilk süper model Halima Aden, Somalili, ancak Kenya'da bir mülteci kampında doğdu. 2017'de dünyanın en büyük mankenlik ajanslarından IMG Models ile yaptığı sözleşmeye, mankenlik yaparken başını açmasının istenemeyeceğine dair bir koşul ekletti.

    İngiliz Vogue ve Allure dergileriyle Sports International dergisinin özel mayo sayısının kapaklarında boy gösteren ilk başı kapalı mankendi. Aden, Müslüman kadınlar hakkında farkındalık yaratmak ve görünür olmalarını sağlamak için çalışıyor. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu'nun (UNICEF) çocuk hakları elçisi.

    2020'de inancıyla bağdaşmadığı gerekçesiyle mankenliği bıraktı ancak moda dünyasında hala etkili bir isim.

    *Ön saflarda çalışanların bizi pandemiden korumak için ne kadar çaba gösterdiğini biliyoruz, umarım fedakarlıklarını yeteri kadar takdir edebiliriz. Minnet duygusuyla ilerleyerek dünyayı daha iyi bir yere dönüştürebiliriz.

  • Oluyemi Adetiba-Orija

    NijeryaHeadfort Vakfı'nın kurucusu

    Ceza avukatı. Ücretsiz hizmet veren ve kadınlardan oluşan hukuk firması Headfort Vakfı'nın da kurucusu.

    Merkezi Lagos'ta bulunan Vakıf, dört kişilik ekibiyle cezaevlerini ziyaret ederek, yoksul ve haksız yere hapsedilen, kefalet ödeme imkanı olmayan mahkumlara yardımcı olmaya çalışıyor. Yargılanmadan önce uzun süre gözaltında tutulanlara da yardım ediyor zira Nijerya'da cezaevlerindekilerin yaklaşık yüzde 70'ini yargılanmayı bekleyenler oluşturuyor. Oluyemi Adetiba-Orija ile ekibi, henüz reşit olmayan sanıklara odaklanarak onlara cezaevi dışında bir şans daha verilmesi için çalışıyor.

    Vakıf, 2018'de çalışmaya başladıktan sonra hafif suçlarla itham edilen 125'ten fazla kişiye ücretsiz hukuki yardım hizmeti verdi.

    *Dünyayı baştan yaratmak için hepimizin oynayacağı bir rol var! Özgürlük ve güvenliği amaçlayan davaları destekleyin, savunun ve sesinizi yükseltin.

  • Muqadasa Ahmedzay

    AfganistanSosyal ve siyasi aktivist

    Afganistan'ın doğusundaki Nangarhar vilayetinde 400'den fazla genç kadını örgütledi. Ev içi şiddet kurbanlarına yardımcı oldu, onların yakınlardaki bölgelere gitmelerini sağladı.

    Mukadasa Ahmedzay sosyal ve siyasi bir aktivist olarak Covid-19 pandemisi sırasında yayılan yanlış bilgiler karşısında, kadınları ve içinde bulundukları toplumları desteklemeyi kendine görev bildi. Daha önce de Afganistan Gençlik Parlamentosu üyesi olarak kadın ve çocuk haklarını savunmuştu.

    2018'de Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın çatışmaların çözümü ve barış inşası alanında çalışan kadınlara verdiği N-Peace ödüllerinden birini aldı.

    *Sanki daha önce hiç hükümet var olmamış gibi, hiç böyle ani değişim görmedim. Şimdi tek umudumuz genç neslin boşlukları doldurması ve sistemde reform yapması ama bu ancak uluslararası destekle mümkün olacak.

  • Rada Akbar

    AfganistanSanatçı

    Kadın düşmanlığı ve kadınlara yapılan baskılar, sanatçı Rada Akbar'ın eserlerinin merkezinde yer alıyor. Akbar, sanatı hep, eleştirilerini dile getirecek ve kadınlara toplumda hak ettikleri görünürlüğü sağlayacak bir ortam olarak gördü.

    2019'dan bu yana 8 Mart Dünya Kadınlar Günü'nü kutlamak ve kadınların ülkesinin tarihinde oynadığı rolü kutlamak için "Süper Kadın" (Abarzanan) sergileri düzenliyor. Kısa süre öncesine kadar Kabil'de veya başka bir yerde kadınların tarihiyle ilgili bir müze açmaya çalışıyordu.

    Sanatın kadınları siyasi, ekonomik ve dini değerlere hapseden sosyal yasaları reddetmeye yardımcı olduğunu düşünüyor.

    *Afganistan ve Afgan halkı yıllardır, aşırılık yanlılarının ve dünya liderlerinin istismarına uğradı. Ancak ilerici bir ülke kurmak için çalışmaktan asla vazgeçmedik. Bir gün tekrar özgür ve refah içinde bir ülkede yaşayacağız.

  • Abia Akram

    PakistanEngelli hakları savunucusu

    Kendi deneyiminden yola çıkarak 1997 yılında öğrenciyken Özel Yetenek Değişim Programı adında bir program başlatan Abia Akram, o zamandan bu yana engelliler için mücadele eden bir aktivist.

    İngiliz Uluslar Topluluğu Genç Engelliler Forumu'na koordinatör adayı gösterilen ilk Pakistanlı kadın. Pakistan Ulusal Engelli Kadın Forumu'nun kurucusu olan Akram, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları ve Katılımcı Kalkınma Sözleşmesi'nin uygulanması için kampanya yürütüyor.

    Akram aynı zamanda BM'nin 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'nde engellilere yer verilmesi için çalışıyor.

    *Covid-19 pandemisinden sonra dünyayı daha iyi bir yere dönüştürmek için üzerine "yeni normalin" inşa edileceği toplumsal unsurları hep birlikte geliştirmeli, çok daha katılımcı bir kalkınma modeli oluşturulmasını sağlamalıyız.

  • Leena Alam

    AfganistanOyuncu

    Ödüllü TV, film ve tiyatro oyuncusu ve insan hakları aktivisti Leena Alam, Afganistan'da Shereen ve haksız yere Kur'an'ı yakmakla suçlanarak linç edilen bir Afgan kadının öyküsünü anlatan Killing of Farkhunda (Ferhunde'yi Öldürmek) adlı feminist televizyon programlarındaki rolleriyle tanınıyor.

    1980'lerde Afganistan'dan kaçan Alam artık ABD'de yaşıyor ancak hala ülkesiyle ilgili öyküler anlatmaya devam ediyor.

    2009'da Birleşmiş Milletler'in Afganistan'daki yardım misyonuna barış elçisi olarak atandı.

    *Bu kadar çok kan ve fedakarlıkla (ülkeyi) yeniden inşa etmek on yıllarımızı aldı. Her şeyin göz açıp kapayıncaya kadar yerle bir olduğunu görmek yürek parçalayıcı ama mücadele bu sefer daha sağlam temellerle sürmeli.

  • Dr Alema

    Düşünür ve kadın hakları savunucusu

    Felsefe ve sosyal bilimlerde önde gelen bir bilim insanı olan Dr Alema, Afganistan'da barıştan sorumlu devlet bakanlığında insan hakları ve sivil toplumdan sorumlu bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda kadınların siyasete katılımını amaçlayan bağımsız bir komitenin kurucusu ve tanınmış bir kadın hakları savunucusu.

    Almanya'da felsefe doktorası yapan Dr Alema, çatışma analizinde 20 yıldan fazla deneyim sahibi.

    Alman-Afgan ilişkileri ve Afganistan'da kadınların güçlendirilmesi konularında kitaplar yazdı. Aynı zamanda insani hukuk konusunda, mültecilere, güçmenlere ve yurtlarından olanlara odaklanan profesyonel bir eğitimci ve arabulucu.

    *Hayalim, modern bir anayasayla medeni hakların korunduğu ve kadınların yaşamın her alanına eşit bireyler olarak katılma hakkının güvence altına alındığı özgür ve demokratik bir Afganistan.

  • Sevda Altunoluk

    TürkiyeProfesyonel golbol oyuncusu

    Doğuştan görme engelli olan Sevda Altunoluk, profesyonel bir golbol oyuncusu. Golbol, görme engelli ya da gözleri bağlı üç kişilik takımların içinde zil bulunan bir topu rakibinin filesine göndermeye çalıştığı bir spor.

    Paralimpik Oyunları'nda "Dünyanın En İyi Golbol Oyuncusu" seçilen Altunoluk; Paralimpik Oyunları ve Dünya Şampiyonası'nda iki, Avrupa Şampiyonası'nda da dört kez turnuvada en çok gol atan oyuncu oldu. Türkiye Kadın Milli Takımı'nın 2016 Rio ve 2020 Tokyo Paralimpik Oyunları'nda altın madalya kazanmasında Altunoluk'un payı büyük.

    Tokat doğumlu olan Sevda Altunoluk, Ankara'da Beden Eğitimi okudu.

    *Engelli olmak bir engel olarak değil, kendini ifade etme fırsatı olarak görülmeli.

    İlgili haberler

  • Wahida Amiri

    AfganistanKütüphaneci ve protestocu

    Kütüphaneci ve kitapsever olan Wahida Amiri, hukuk mezunu ve protestocu. Taliban, Afganistan'da yönetime gelince kütüphanede çalışamaz oldu ve Kabil'de sokaklara çıktı. Uluslarası toplumun Afgan kadınlarının çalışma ve eğitim hakkını desteklemesi çağrısıyla yapılan toplu yürüyüşte çok sayıda kadın Amiri'ye katıldı.

    Taliban'ın protestoları yasaklamasından bu yana okuma ve tartışmayı teşvik etmek için diğer kadınlarla toplanıyor.

    Wahida Amiri'nin daha önce çalıştığı kütüphane 2017 yılından beri hizmet veriyor. Amiri, kitapları olmayınca kimliği kaybettiğini söylüyor.

    *Dünya bize insan olarak saygı duymadı. Ancak Afganistan yıkıma uğrarken; protestolarla, adalet isteyerek ve kitap okumayı teşvik ederek umutları yeniden canlandırıyoruz.

    İlgili haberler

  • Mónica Araya

    Kosta RikaEmisyonsuz ulaşım savunucusu

    Emisyonsuz ulaşıma geçişi hızlandırmayı amaçlayan iklim uzmanı Mónica Araya, Amerika ve Avrupa'da sürdürülebilirlik kampanyaları için çalıştı ve ülkesi Kosta Rika'nın yenilenebilir enerji alanındaki lider konumunu güçlendiren "Costa Rica Limpia" adındaki yurttaş girişimine öncülük etti.

    Araya, ulaşım konusunda BM yetkililerine danışmanlık yapıyor. Aynı zamanda ulaşımda sıfır emisyonu hedefleyen RouteZero adlı kuruluşun da danışmanları arasında bulunan Araya, ClimateWork Vakfı'nın önde gelen araştırmacılarından.

    Mónica Araya'nın TED konuşmaları yaklaşık 4 milyon kez izlendi ve 31 dile çevrildi. Araya, 2016'da tamamı kadınlardan oluşan en büyük grupla Antarktika'ya keşif gezisine gidenler arasında yer aldı.

    *Normal diye nitelediğimiz şeyleri yeniden gözden geçirmenin zamanı geldi. Petrol ve dizel yakıta olan talebi azaltmak çok önemli. Bu, büyük ihtiyaç duyulan toplumsal değişimlerin siyasi destek kazanmasına yardımcı olabilir.

  • Natasha Ashgar

    İngiltereGaller Parlamentosu Üyesi

    Natasha Asghar, 1999'da kurulan Senedd ya da Galler Parlamentosu'na seçilen beyaz olmayan ilk kadın oldu ve tarihe geçti.

    Muhafazakar Parti üyesi ve Galler Parlamentosu'nda Güneydoğu Galler'in temsilcisi olan Natasha Asghar, partisinin Ulaştırma ve Teknoloji Sözcüsü. Galler'de halkı ve turistleri, toplu taşıma araçlarını kullanmaya teşvik edecek bir seyahat kartı çıkarılmasını amaçlıyor. Böylece toplu taşıma kullanımının cezbedilmesi ve ekonomik büyümenin teşvik edilmesi hedefleniyor.

    Politikaya atılmadan önce bankacı, TV sunucusu ve radyoda DJ olarak çalıştı ve iki kitap yazdı.

    *Birlik olarak, yeni normale giden yolda güçlükleri aşmalı, bundan sonraki yaşama ve çalışma biçimimizi en iyi hale getirecek fırsatlardan yararlanmalıyız.

  • Zuhal Atmar

    AfganistanGirişimci, Gul-e-Mursal Geri Dönüşüm Fabrikası

    İş kadını Zuhal Atmar, Afganistan'ın ilk kağıt geri dönüşüm fabrikası Gul-e-Mursal'ı 2016 yılında kurdu. Ekonomi ve iş dünyasını iyi bilen Atmar'ın kurduğu fabrikada kadınlar öncü rol oynadı. Fabrika, 30'u kadın 100 kişiye istihdam sağladı. Kadınlar, pazarlama dahil birçok alanda göçrev yapıyor.

    Fabrika, atık ve sivil toplum kuruluşlarının gizli olmayan belgelerini topluyor. Haftada neredeyse 35 ton kağıt işliyor ve bunları daha sonra tüm ülkede satılan tuvalet kağıtlarına dönüştürüyor.

    Atmar, Afganistan'da kadınların iş kurmak için mali destek almasının son derece güç olduğuna dikkat çekiyor.

    *Gelecek nasıl görünüyor? Gençlerin ve kadınların hayalleri, amaçları ve umutları yok edildi.

  • Marcelina Bautista

    MeksikaSendika lideri

    Kendisi de eskiden ev hizmetlerinde çalışan Marcelina Bautista 21 yıl önce kurduğu Meksika Ev Hizmetlileri Destek ve Eğitim Merkezi'nin (CACEH) müdürü. Ev hizmetlilerinin de adil ücret ve hastalık izni gibi diğer işçilerin yararlandığı haklara sahip olmaları ve sosyal statülerinin yükselmesi için kampanya yürütüyor.

    Çalışmaları, hem hizmetlilerin hem işverenlerin ve toplumun eğitilmesini kapsıyor. Bautista, Meksika hükümetinin ev işçilerini sömürülmekten, şiddetten ve güvensiz çalışma koşullarından koruyan uluslararası bir çalışma anlaşmasını kabul etmesi ile sonuçlanan görüşmelerde aktif

    2010'da Alman Friedrich Ebert Stiftung Vakfı'nın Uluslararası İnsan Hakları Ödülü'nü kazandı.

    *Dünyayı değiştirmek için başkaları dışarıda meslek hayatında yükselirken, evlerde çalışan çoğu kadın milyonlarca kişinin koşullarını değiştirmek gerekir. Bu sosyal eşitsizlik ancak ev işlerinin hak ettiği takdire kavuşmasıyla biter.

  • Crystal Bayat

    AfganistanAktivist

    Aktivist ve insan hakları savunucusu Crystal Bayat, 2021'de Taliban'ın yönetime gelmesinin protesto edildiği gösterilerle tanınıyor.

    Kabil'de, Afganistan'ın bağımsızlık günü olan 19 Ağustos'da düzenlenmesine yardımcı olduğu gösterideki yedi kadından biriydi. Bayat bu yıl Siyaset Yönetimi dalında doktoraya başladı ancak Taliban yönetimi devralınca doktora programı yarıda kaldı.

    Halen ABD'de yaşıyor ve Afganistan'da insan hakları alanında kaydedilen gelişmelerin muhafaza edilmesi için mücadeleye devam ediyor. Doktorasını bitirmeyi ve bir kitap yazmayı umuyor.

    *Gelecekte Afganistan'da yaşanabilecek demokratik değişimin parçaşı olmak istiyorum. Hayalim, Birleşmiş Milletler'de konuşmak çünkü dünyanın gerçek Afganların, özellikle de kadınların sözlerini duyması gerektiğine inanıyorum.

  • Razia Barakzai

    AfganistanProtestocu

    Daha önceleri Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda ve farklı işlerde çalışan Razia Barakzai, Taliban'ın yönetime gelmesiyle işsiz kaldı.

    O zamandan bu yana Kabil'de sayısız kadının çalışma ve eğitim hakkı için sokağa çıktığı yürüyüşlerde aktif rol oynadı. Korkunun Afgan kadınları sosyal medyadan uzaklaştırmasına dikkat etmek için kullanılan #AfghanWomenExist (Afgan Kadınlar Vardır) sloganının arkasındaki kadınlardan biriydi.

    Barakzai, Hukuk ve Siyaset Bilimi mezunu ve işletme dalında yüksek lisansı var. Yürüttüğü kampanyalarla ilgili olarak BBC için kaleme aldığı mektupta, "Özgürlük için ölmek, esaret içinde yaşamaktan iyidir" dedi.

    *Eğitimli olanlar ve gençler, özellikle de Afganistan'ın cesur, savaşçı kadınları bir gün özgürlük bayrağını açacak. Sokaklarda yapılan gösterilerde her gün bunu görüyorum.

    İlgili haberler

  • Nilofar Bayat

    AfganistanTekerlekli sandalye basketbol oyuncusu

    Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusu Nilofar Bayat, Taliban'dan kaçmak için ülkesini terk etti. Kendisi gibi tekerlekli sandalye oyuncusu olan eşi Ramish de Uluslararası Kızılhaç Komitesi için çalışıyor.

    İki yaşındayken evine isabet eden roket, erkek kardeşinin ölümüne yol açtı, Nilofar Bayat'ın omuriliğine hasar verdi. İlk basketbol maçına Kabil'in ortasında bir açık sahada çıkan Bayat'ın bu davranışı, Afganistan'da bir kadın sporcu için dönüm noktası niteliğindeydi. Afganistan'dan kaçan mültecilerin de sesi oldu ve Afgan kadınlar için bir dernek kurdu.

    Bayat tekrar basketbol oynamayı umuyor.

    *Umarım Afganistan'da artık oyun bitti ve savaşın bedelini bir saniye daha ödemeyiz. Halkımın yüzünde gerçek bir gülümseme görmek istiyorum.

  • Jos Boys

    İngiltereMimar

    Mimari tasarımlarda erişim kolaylığına getirilecek yenilikler için engelli sanatçıları bir araya getiren ve tasarıma katılmalarını sağlayan "DisOrdinary" mimarlık projesinin yöneticilerinden.

    Mimar olarak yaptığı çalışmaları aktivist kimliğiyle birleştiren Jos Boys 1980'lerde Matrix Feminist Tasarım Kooperatifi'nin kurucularından biri oldu. Aynı zamanda "Making Space: Women and the Man Made Environment" adlı kitabın yazarları arasında bulunuyor. Birçok uluslararası kurumda akademisyen olarak görev yapan Boys, mimari tasarımdaki kalıplara meydan okuyan feminist uygulamaların izini sürdü.

    40 yıllık meslek hayatı boyunca engellilere destek olacak uygulamalar hakkında farkındalık yaratmaya çalıştı.

    *Engellilerin ve ötekileştirilen diğer kesimlerin geçen yılki farklı deneyimlerini, etrafımızdaki yapılı mekanları herkese uygun alanlara dönüştürma çabalarının merkezine almalıyız.

  • Catherine Corless

    İrlandaYerel tarihçi

    Catherine Corless, Galway'deki Bon Secours Anne ve Bebek Sığınağı'nda 796 çocuğun ölümünü araştırdı. Amatör bir tarihçi olarak yıllarca süren araştırmalarıyla, eskiden evlilik dışı çocuk dünyaya getiren annelerin kaldığı bir kurumun bulunduğu yerde bir toplu mezarın ortaya çıkarılmasına yardımcı oldu. Söz konusu kurumda 1920'lerden 1950'lere kadar yüzlerce çocuk ortadan kaybolmuştu. Gömüldüklerine dair hiçbir kanıt yoktu.

    2021'de, çoğunlukla Katolik rahibeler tarafından yönetilen bu kurumlara ilişkin uzun zamandır beklenen bir rapor kamuoyuna açıklandı. Raporda, çeşitli hastalıklardan kaynaklanan "korkunç düzeyde bebek ölümleri" tespit edildi. İrlanda hükümeti raporun açıklanması sonrası özür diledi.

    Corless, 'insanlığa olağanüstü hizmetinden" dolayı İrlanda Barosu İnsan Hakları Ödülü'nü aldı.

    *Dünyayı baştan yaratsaydım, 'utanç' kelimesini yok ederdim. Sözlük bu kelimeyi 'acı verici bir küçük düşme hissi, tüm benliğinizin hatalı olduğu hissi' diye tanımlıyor. Beş harflik bir kelime ama adeta atom bombası gibi.

  • Faiza Darkhani

    AfganistanÇevreci

    Afganistan'da iklim değişikliği konusunda çalışan az sayıda kişiden Faiza Darkhani, yardımcı doçent ve Bedahşan vilayetindeki Ulusal Çevre Koruma Kurumu'nin eski müdürü. Aynı zamanda bir kadın hakları savunucusu.

    Darkhani, Malezya'daki Putra Üniversitesi'nde Peyzaj Mimarisi dalında yüksek lisans yaptı. Sürdürülebilir kent peyzajı yönetimi ve nüfus yoğunluğu fazla olan kentlerde gıda üretimi için dikey çiftçilik gibi yenilikçi yöntemler konularında makaleler yazdı.

    Çevrenin korunması konusunda farkındalığı artırmak ve kadınlara odaklanan sürdürülebilir programlar uygulamak gerektiğine inanıyor.

    *Başkalarından farklı olmak cesur bir karar. Hayallerinizin peşinden gitmeli ve onları gerçekleştirmelisiniz. Benim hayalim de savaşın ve hiçbir tür kirlilik olmayan temiz ve güvenli çevre.

    İlgili haberler

  • Azmina Dhrodia

    KanadaBumble Güvenlik Politikası Sorumlusu

    Cinsiyet, teknoloji ve insan hakları konusunda önde gelen bir uzman olan Azmina Dhrodia, halen çöpçatanlık uygulaması Bumble'ın Güvenlik Politikası Sorumlusu olarak çalışıyor. Sosyal medyada tacize karşı somut önlemler alınmasını sağlamak amacıyla 2021'in Temmuz ayında 200'den fazla üst düzey kadının imzaladığı bir açık mektup yayımladı.

    Kadınlara yönelik cinsiyet ayrımcılığını ve bunun farklı sınıf ile ırktan olanlara karşı yapılan ayrımcılıkla kesiştiği noktaları ele alan "Toxic Twitter: Violence and Abuse Against Women Online" adlı raporu yazdı.

    Dhrodia daha önce de World Wide Web Vakfı ile çeşitli teknoloji şirketlerinde, kadınların ve ötekileştirilen grupların güvende olmasını sağlamak için çalışmalarda bulundu.

    *Sanal ortamların tasarımında kadınların ihtiyaçlarının dikkate alındığı bir dünya istiyorum. Kadınların, özellikle de cinsiyetleri farklı kimliklerle örtüşen kadınların sanal ortamlarda herkesle eşit, özgürce ve korkmadan hareket edebilecekleri bir dünya.

  • Pashtana Durrani

    AfganistanÖğretmen, LEARN Afghanistan

    LEARN Afghanistan'ın kurucusu ve yöneticisi olan Pashtana Durrani, kız çocukların haklarına odaklanarak eğitime yenilikler getirmeye çalışan bir öğretmen. LEARN Kandahar'da okullar kurdu, öğretmenlere eğitim verdi, öğrencilere de danışmanlık yaptı.

    Rumie uygulamasıyla kız çocukların akademik kaynaklara, videolara ve eğitici oyunlara erişimine yardımcı oldu. Kırsal kesimlerdeki kadınlara da ebelik eğitimi veriyorlar.

    Durrani Birleşmiş Milletler'de Afgan Gençlik Temsilcisi ve Afgan kızlarının eğitime ulaşması için gösterdiği çabalardan dolayı Malala Fonu Eğitim Savunucusu Ödülü'nü aldı.

    *Dünyanın kimliğimizden dolayı bizi bu kadar küçümsemek istemesi inanılmaz. Ama ne kadar acı çeksek ve yaralansak da, önümüzdeki yol ne kadar uzun olursa olsun direnmeye devam edeceğiz.

  • Necla El-Menguş

    İngiltereLibya Dışişleri Bakanı

    Libya'nın ilk kadın dışişleri bakanı. Bu yıl bakanlığa atanan Necla el-Menguş aynı zamanda diplomat ve avukat. 2011'de Libya'daki değişim sırasında Ulusal Geçiş Konseyi'nin üyesiydi ve sivil toplum kuruluşlarıyla ilişki kurmak için çaba gösterdi.

    ABD Barış Enstitüsü'nde Libya temsilcisiydi. Dünya Dinleri, Diplomasi ve Sorun Çözümü Merkezi'nde barışın tesisi konusunda ve hukuk programlarında çalıştı. Ülkesindeki iç çatışmalar nedeniyle istifa etmesi yönünde baskılara maruz kaldı. Bir süre görevden uzaklaştırıldı ve seyahat etmesi yasaklandı.

    Bengazi Üniversitesi'nde hukuk eğitimi gören Necla el-Menguş, George Mason Üniversitesi'nde çatışma çözümü alanında doktora yaptı.

    *Dünya 2021'de çok değişti. Yaşamımızın amacı ve anlamı olmasını sağlamak, insanlığa daha iyi hizmet etmek için dünyanın tekrar en başa dönmesini isterdim.

  • Shila Ensandost

    AfganistanÖğretmen

    Kadınların ve kız çocukların eğitim hakları konusunda farkındalık yaratmak, öğretmen Shila Ensandost'un en büyük arzusu. İlahiyat mezunu Ensandost, okullarda ders verdi.

    Ensondost, kadınların siyasi ve sivil faaliyetlerde rol alması için çalıştı. Afgan medyasında kadınların çalışma ve eğitim haklarını savundu. Kısa süre önce Kabil'de bir gösteride kadınlara uygulanan baskıları protesto etmek için kefene benzer beyaz bir kıyafet giydi.

    Öğretmenliğinin yanı sıra, Afganistan'daki pek çok kadın derneğinin de aktif üyesi.

    *Kadınların siyasete, sosyal yaşama ve ekonomiye dahil edildiğini, eğitim haklarının korunduğunu; kadınlara ve azınlıklara yönelik şiddetle eşitsizliklerin ortadan kalktığını görmek istiyorum.

  • Saeeda Etebari

    AfganistanTakı tasarımcısı

    Değerli taşlarla Afganistan'ın geleneksel motiflerinden esinlenen takılar üreten Etebari, eserlerini Washington'un ünlü Smithsonian Enstitüsü'nde sergiledi.

    Saeeda Etebari, girişimci ve uluslararası üne sahip bir takı tasarımcısı.

    Bir mülteci kampında yakalandığı beyin humması hastalığından dolayı bir yaşında işitme engelli olan Etebari, babasının kurulmasına yardımcı olduğu bir sağırlar okulundan mezun oldu. Etebari daha sonra Turkuaz Dağ Sanat ve Mimari Enstitüsü'ne devam ederek takı tasarımında uzmanlaştı.

    *Kadınlar artık işsiz. Sadece erkekler çalışabiliyor. Rejim değiştiği için Afganistan'ın geleceğine dair umutlarım umutsuzluğa dönüştü.

  • Sahar Fetrat

    AfganistanFeminist aktivist

    Cinsiyetlere belirli roller atfedilmesini protesto için düzenlenen birçok gösterinin ardındaki isim olan feminist aktivist Sahar Fetrat, Taliban rejiminin yönetime geldiği ilk dönemde İran ve Pakistan'da genç bir mülteciydi. 2016'da Kabil'e döndü ve daha ergenlik yıllarında feminist bir aktivist oldu.

    Yazıları ve sokak tacizini konu alan 2013 tarihli Do Not Trust My Silence (Sessiz Kalmama Güvenme) belgeseli gibi filmlerinde feminist görüşlere yer veriyor. Fetrat; Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü'nün (UNESCO) Afganistan'daki eğitim birimi ve İnsan Hakları İzleme Örgütü'yle çalıştı.

    Orta Avrupa Üniversitesi'ne cinsiyet çalışmaları dalında yüksek lisans yapan Fetrat, Halen Londra'daki King's College'da Savaş Çalışmaları bölümünde okuyor.

    *Kız çocukların eğitime erişiminin mücadeleyle elde edilmediği, temel bir hak olduğu günü görmek istiyorum. Afgan kız çocuklarının vatanlarının dağlarından daha yüksek hayalleri için mücadale etmelerini umuyorum.

    İlgili haberler

  • Melinda French Gates

    ABDHayırsever ve iş kadını

    Hayırsever, iş kadını ve dünya çapında kadınlar ve kız çocukları haklarının savunucusu. Melinda French Gates, Bill ve Melinda Gates Vakfı'nın eş başkanı olarak, dünyanın en büyük hayır kurumlarından birinin yönünü ve önceliklerini belirliyor.

    Kadınların ve ailelerin sosyal konumunda ilerleme sağlamaya çalışan Pivotal Ventures adındaki yatırım şirketinin kurucusu olan French Gates, çok satan "The Moment of Lift" adlı kitabının da yazarı.

    Melinda French Gates, bilgisayar bilimi okudu, Duke Üniversitesi'nde de işletme dalında yüksek lisans yaptı. Ailesi ve hayır işleri ile ilgilenmek için işi bırakmadan önce 10 yıl Microsoft'ta multimedya ürünler geliştirdi.

    *Covid-19 pandemisi dünyanın her yerindeki eşitsizliği gözler önüne serdi. Kadınları ve kız çocuklarını iyileşme çabalarının merkezine koymak, hem mevcut sıkıntıları hafifletecek hem de gelecek için sağlam bir temel oluşturacak.

  • Fatima Gailani

    AfganistanMüzakereci

    Adil bir siyasi çözüm için 2020'de Taliban'la masaya oturan dört kadın müzakereciden biriydi. Fatima Gailani son 43 yıldır insani yardım çalışmalarında bulunan tanınmış bir siyasi lider ve aktivist.

    1980'lerdeki Sovyet işgaline karşı mücadele eden Afgan kadın direnişçilerden biriydi. Londra'da sürgündeyken Afgan mücahitlerin sözcülüğünü yaptı. 2001'de ABD öncülüğündeki müdahaleden sonra Afganistan'a döndü ve yeni anayasanın yazılmasına yardım etti.

    2005-2016 yılları arasında hala yönetim kurulu üyesi olduğu Afgan Kızılayı'nın başkanlığını yaptı.

    *Gerçek bir ulus inşa etmekle sonuçlanacak anlamlı bir ulusal diyalog kurulmasını umuyorum

  • Carolina García

    ArjantinNetflix Direktörü

    Çevrimiçi film ve dizi izleme platformu Netflix'in orijinal dizilerden sorumlu birimini yöneten Carolina García, Arjantin'de doğdu, ABD'nin California eyaletinde büyüdü. Dans ve şarkıcılık eğitimi alan García, Twentieth Century Fox şirketinde stajyer olarak işe başladığı eğlence sektöründe giderek yükseldi.

    Kreatif direktör olarak Netflix'in Stranger Things, The Chilling Adventures of Sabrina, 13 Reasons Why, Atypical ve Raising Dion gibi popüler dizilerini ekranlara taşıdı.

    Hollywood'da lider konumundaki az sayıda Latin kökenliden biri olarak, artık ABD nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturan bu kesimin ekranda görünürlüğünü artırmaya ve hikayelerini anlatmaya çalışıyor.

    *Son birkaç yılda olanlar hepimizi sarstı ama kısacık ömrümüzü korku içinde geçirmemiz gerekmez. Büyükannem "Hayat yaşanmalı" derdi, onu dinlememizin zamanı geldi.

  • Saghi Ghahraman

    İranŞair

    İran asıllı Kanadalı yazar, eşcinsellerin haklarını koruyan Iran Queer Organization'ın kurucu ortağı ve başkanı.

    Merkezi Kanada'nın Toronto kentinde olan bu kuruluş, İran'da yaşayan veya sürgüne gitmek zorunda kalan eşcinsel, biseksüel ve transseksüel bireylerin haklarını korumak için çalışıyor. Aynı zamanda İran'da eşcinsellere yapılan hak ihlallerini izliyor.

    Şair Saghi Ghahraman, 2010'da Gılgamış Yayınevi'ni kurdu ve İran'da eşcinsel edebiyatına ağırlık verdi. Çok sayıda makale ile dört şiir kitabının kitabının yazarı olan Ghahraman, uluslararası çapta tanınan bir editör. Eserleriyle, normlara ve cinsel yönelimde heteroseksüelliğin norm olması gerektiği düşüncesine meydan okuyor.

    *Dünya tekrar başa döndüğünde, kimseyi dışlamamalı. Ancak eşcinsellerin de LGBTQIA+ olmayan bireylerin kanıksadığı haklara sahip olmasını sağladığımız zaman, dünya Covid'den kurtulur.

  • Ghawgha

    AfganistanMüzisyen

    Yetenekli bir ses sanatçısı, söz yazarı ve besteci olan Ghawgha beş yıldan uzun süredir müzik sektöründe çalışıyor. Şarkılarında genellikle Afganistan'daki kadınları ve kız çocuklarını konu alan Ghawgha'nın sadık bir hayran kitlesi var. Şarkı sözleri de Afganistan'daki durumu protesto niteliğinde.

    2019'da Ramin Mazhar'ın "Taliban'ın ortasında seni öperim" şiirini müziğe uyarladı ve şarkı anında viral oldu. Son şarkısı Tebessüm'ü, "düşleri savaşla yok olan çocuklara" adadı.

    Ghawgha ülkesinde "bitmek bilmeyen savaşlar yüzünden hiç huzur bulamadığı" için müzik yaptığını söylüyor ve şarkı sözleri, çektiği acıları yansıtıyor.

    *Memleketimin gökyüzü, rengarenk uçurtmalar kadar füzelerle de kaplı. Her dakika halkımı, özellikle de kadınları ve çocukları düşünüyorum. Her an onların güvenlikleri için endişe ediyorum.

  • Angela Ghayour

    AfganistanÖğretmen ve internet üzerinden eğitim veren bir okulun kurucusu

    Angela Ghayour'un Herat'ta kurduğu ve internet üzerinden eğitim veren okulun yaklaşık 1000 öğrencisi ve gönüllü olarak çalışan 400'den fazla öğretmeni var. Taliban'ın Afganistan'da kız çocuklarının ve genç kadınların evde kalması talimatı vermesi üzerine harekete geçen Ghayour'un okulu, Telegram ya da Skype üzerinden matematikten müziğe, yemek yapmaktan resime kadar 170'den fazla konuda ders veriyor.

    1992'de iç savaş çıktığında İran'a kaçan Ghayour, ailesinin geçici vize statüsü nedeniyle beş yıl okula devam edemedi.

    Sonraları ortaokul öğretmeni oldu, birçok kez göç etti ve sonunda İngiltere'ye yerleşti.

    *Kötülüğün gerekli olduğuna inanmayı reddediyorum: Dünya kötülüğün banal döngüsünü durdurup, Taliban'ı ya da diğer kötülükleri tanımaya son verince sonsuz mutluluk olacak.

    İlgili haberler

  • Jamila Gordon

    SomaliLumachain CEO'su

    Jamila Gordon, yapay zeka dünyasının liderlerinden. Gordon, dünyada ilk kez küresel gıda zincirinin kopan tedarik halkalarını birleştirmek için yapay zekadan yararlanan Lumachain adlı platformun kurucusu.

    Somali'de bir köyde doğan ve gençlik yıllarında ülkesindeki iç savaştan kaçmak için Kenya'da yurtsuz bir kişi olarak yaşayan Gordon, daha sonra Avustralya'ya yerleşti ve teknolojiye merak sardı. Lumachain'i kurmadan önce, IBM'in küresel yöneticilerinden biri ve Qantas Hava Yolları'nda bilişimden sorumlu daire başkanı olarak çalıştı.

    2018'de Microsoft'un Uluslararası Kadın Girişimci ödülüne layık görüldü. Getirdiği yeniliklerle, 2021'de Avustralya ve Yeni Zelanda'da yapay zeka alanında çalışan kadınlar arasında yılın kadını seçildi.

    *Yapay zekanın iş kurumlarını değiştirmelerini ve dezavantajlı konumdan gelenlerin toplumda hak ettikleri yeri almalarını sağlamaya yardımcı olacağına çok inanıyorum.

  • Najlla Habibyar

    AfganistanGirişimci

    Najlla Habibyar Afgan kadınların dokumacılık işleri kurması ve mallarını aracılara başvurmadan yurt dışına satmasına yardımcı olmak için Blue Treasure ve Ark Group şirketlerini kurdu. ABD'nin Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve Dünya Bankası'nın kadınların güçlendirilmesi ve iklim değişikliği ile ilgili projelerine öncülük etti.

    Habibyar, 2012-2015 yıllarında hükümetin ihracat kurumunda Afganistan'ın ihracatını artırmak için çalıştı.

    13 yılı aşkın süre kâr amacı gütmeyen kuruluşlarda çalışarak kız çocuklarının eğitimini destekledi ve korumasız ailelerin gözetilmesini amaçlayan bir örgüt kurdu.

    *Bir Afgan kadını olarak çektiğim sıkıntılara rağmen, savaşın gelecek kuşaklara miras kalmasını önlemeye yardımcı olmak istiyorum.

  • Laila Haidari

    PakistanMother Camp kurucusu

    Uyuşturucu kullananlarla ilgili tabulara rağmen Laila Haidari, Kabil'in tek uyuşturucu rehabilitasyon merkezi Mother Camp'i yönetti ve 2010'dan bu yana yaklaşık 6 bin 400 Afgan'a yardım etti. Kendi biriktirdiği parayı merkezin kuruluşunda kullanan Haidari, iyileşen uyuşturucu bağımlılarının çalıştığı bir restoran açarak gereken mali kaynağı sağladı. Ancak Kabil düştükten sonra bu restoran kapandı.

    Haidari'nin ailesi aslen Afganistan'ın Bamyan kentinden ancak kendisi Pakistan'da mülteci olarak doğdu. 12 yaşında evlendirilen eski bir çocuk gelin olan Haidari, lafını sakınmayan bir kadın hakları savunucusu.

    Büyük beğeni toplayan Laila at the Bridge (Laila Köprüde - 2018) adlı belgeselde, tehditlere ve itirazlara rağmen kurduğu merkezi yaşatmak için verdiği mücadele ele alınıyor.

    *Umarım farkındalık artar da daha ahlâki ve insani bir dünyada yaşarız. Bir Amerikan vatandaşının oyunun, bir Afganın kaderini değiştirebildiği her şeyin birbirine bağlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz.

  • Zarlasht Halaimzay

    AfganistanMülteci Travma İnisiyatifi CEO'su

    Eski bir Afgan mülteci olan Zarlasht Halaimzay, mültecilere duygusal destek sağlayan ve onların şiddete uğrayıp evlerinden olmanın etkileriyle başa çıkmalarına yardımcı olan Refugee Trauma Initiative (RTI - Mülteci Travma Girişimi) adlı kuruluşun CEO'su.

    RTI'yi kurmadan önce Suriye'nin Türkiye sınırı boyunca, zor durumdaki çocukların eğitime erişimini sağlamak için çalıştı ve sivil toplum kuruluşlarına mültecilerin eğitimi gibi konularda danışmanlık yaptı.

    Halaimzay, 2018'de eski ABD Başkanı Barack Obama'nın desteği ile kurulan Obama Vakfı'nın araştırma yapma imkanı verdiği ilk kişilerden biriydi. 20 kişiden, oluşan bu grup, kentsel yeniliklere öncülük eden küresel liderlerden oluşuyordu.

    *Gelecekten umudum, Afganistan halkının hayatlarını mahvetmeye devam eden şiddet döngüsünün sona ermesi.

  • Shamsia Hassami

    İranSokak sanatçısı

    Çatışmalardan harap olan bir kente renk katan Shamsia Hassani, Afganistan'ın ilk kadın grafiti ve sokak sanatçısı. Kabil'in terk edilmiş ve hasar görmüş binalarına; kadınları kendine güvenli, güçlü ve iddialı gösteren duvar resimleri çiziyor.

    İran'da Afgan bir ana-babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Hassani, Kabil'de görsel sanatlar eğitimi aldı, Kabil Üniversitesi'nde ders verdi ve 15'ten fazla ülkede duvar resimleri yaptı. Dış politika dergisi Foreign Policy'nin ilk 100 küresel düşünür arasında saydığı Hassani, "Asi Kızlara Uykudan Önce Hikayeler" kitabının ikincisinde öyküleri anlatılan kadınlardan.

    Taliban işgaline rağmen Shamsia Hassani sosyal medyada sanatını paylaşmayı sürdürüyor.

    *Son 15 yıl içinde ne zaman ülkem için bir umut beslesem, durum daha da kötüye gitti. Artık daha aydınlık bir Afganistan için umudum yok. Çaresiz kalmaktansa hiç umut etmemek daha iyi.

    İlgili haberler

  • Nasrin Husseini

    AfganistanVeteriner

    Nasrin Husseini, Kabil Üniversitesi'nde veterinerlik okurken, 75 kişilik sınıftaki iki kadından biriydi. Mülteci olarak İran'da büyüdü ancak eğitimi için Afganistan'a döndü. Daha sonra da Guelp Üniversitesi'nde hayvan sağlığı okumak için burs aldığı Kanada'ya yerleşti.

    Husseini halen bir laboratuvarda çalışıyor ve boş zamanlarında Kanada Hazara İnsani Yardım Örgütü'nde gönüllü olarak, kendisi gibi Hazaralara ve Afganistan toplumunun ötekileştirilen kesimlerinden gelip de Kanada'ya yerleşmek isteyenlere yardımcı oluyor.

    Afgan çocuklarını okumaya veya öykü yazarlığına özendirmeyi amaçlayan gençlik programı Bookies ile işbirliği yapıyor.

    *Afgan kadınları ve kız çocukları korku içinde. Durum umutsuz görünüyor ama her zaman bir yol vardır. Bob Marley'nin dediği gibi 'Tek seçeneğiniz güçlü olmak olana dek, ne kadar güçlü olduğunuzu bilmezsiniz.'

  • Momena İbrahimi

    AfganistanPolis memuru

    "Momena Karbalayee" adıyla bilinen Momena İbrahimi, emniyet güçlerine katıldıktan üç yıl sonra amirinin cinsel tacizine uğradı. Başına gelenleri ve Afgan polisindeki diğer suistimal suçlamalarını yüksek sesle dile getirmeye karar verdi.

    O zamandan beri aldığı tehditlere rağmen kendisiyle, diğer tecavüz ve cinsel taciz kurbanları için adalet mücadelesi vermeye devam ediyor. BBC'ye yaptığı açıklamada, "Birinin sesini yükseltmesi gerektiğine inandım" dedi ve ekledi: "Hayatıma mâl olsa da o kişi ben olabilirim dedim."

    İbrahimi, Taliban'ın Afganistan'da Ağustos'ta yönetime gelmesinden sonra İngiltere'ye gönderilen binlerce kişiden biri.

    *Yıllarca mücadele eden, eğitim gören ve kariyer sahibi olan kadınların; işlerine dönmesini ve gücünü halka karşı kullanan yönetimden kurtulmasını dilerim.

  • Mugdha Kalra

    HindistanNot That Different kurucu ortağı

    Otistik spektruma giren 12 yaşında bir çocuk annesi olan Mugdha Kalra, otizmlilerin haklarını savunuyor. Kalra, nörolojik farklılıkların anlaşılması ve dışlanmanın önlenmesine odaklanan 'Not That Different' (O Kadar Farklı Değil) adındaki çocuklar öncülüğündeki hareketin kurucularından.

    Kalra, 20 yıldır medyada çalışan bir basın emekçisi. Televizyon sunucusu, belgesel yazarı ve farklılıklarla katılım konusunda eğitim veriyor.

    Aynı zamanda interaktif canlı podcast yayını uygulaması Bakstage'in içerik stratejisinden sorumlu yöneticisi.

    *Pandemi dolayısıyla 7 milyar kişi ortak bir gerçeği yaşadı. Kendi dünyalarında yalnızlardı ancak aynı sıkıntıları çekiyorlardı. Bu ortak deneyimin başkalarına daha çok empati duymamızı sağlamasını diliyorum.

  • Freshta Karim

    AfganistanCharmaghz Gezici Kütüphanesi'nin kurucusu

    Otobüsleri gezici kütüphanelere çeviren Charmaghz adlı sivil toplum kuruluşu, Afganistan'ın başkenti Kabil'de sokakları dolaşarak yüzlerce çocuğa kitap ve sanat faaliyetleri götürüyor.

    Çocuk hakları savunucusu Freshta Karim, Charmaghz'ı 2018'de, Oxford Üniversitesi'nde kamu politikaları konusunda yüksek lisans yaptıktan sonra kurdu.

    12 yaşında çocuk programlarına sunuculuk yapmaya ve Afganistan'da çocuk haklarının durumu ile ilgili raporlar yazmaya başladı. Halen de bu alanda çalışmalarını sürdürüyor.

    *Çocuklarla çalışıyorum çünkü onları Afganistan'daki baskı ve şiddet döngüsünü bozan; yeni politikalar, yeni söylemler ve iyileşebileceğimiz bir yer yaratan kişiler olarak görüyorum.

  • Amena Karimyan

    AfganistanGök bilimci

    İnşaat mühendisi ve Herat Teknik Enstitüsü'nde eğitmen olan Amena Karimyan, Afganistan'da gök biliminin gelişmesine odaklanan ilk kadınlardan biriydi.

    2018'de çalışmalarına başlayan Kayhana Gök Bilimi Grubu'nun kurucusu ve başkanı. Gençleri gök bilimini öğrenmeye teşvik ediyor.

    2021'in Temmuz ayında Karimyan ve hepsi de kızlardan oluşan gök bilimi grubu, Polonya'daki uluslararası gök bilimi ve astrofizik yarışmasında 50 ülkeden 255 takım arasında birinci olarak Dünya Gök Bilimi Birliği Ödülü'nü kazandı.

    *Taliban kız çocuklarına eğitim hakkı tanımadığı için birbirimizle eskisinden daha fazla görüşmemiz gerek. Kayhana Gök Bilimi Grubu her akşam internet üzerinden toplantı yapıyor. Tek umudum ana vatanımdaki gençlerin önünü açmak.

    İlgili haberler

  • Aliya Kazimy

    AfganistanEğitimci

    Taliban Kabil'i ele geçirmeden önce hayatını insan hakları ve eğitime adamıştı. Üç yıl Kızılhaç'ta gönüllü çalışan Aliya Kazimy, kadınlar için bir pastane ve fırın kurdu. 2020'de işletme dalında yüksek lisans yaptı. Üniversitede ders verdi. Öğretim üyesi olmak istiyordu.

    2021'de Taliban'ın yönetime gelmesinden sonra ABD'ye yerleşti. Doktora yapmayı planlıyor.

    BBC'ye bir mektup gönderdi, kadınların özellikle de giyim konusunda tercih hakkı olması gerektiğini vurguladı.

    *Afganistan için tek umudum barış. En çok barışa ihtiyacımız var.

    İlgili haberler

  • Barones Helena Kennedy, Avukat

    İngiltereUluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü Direktörü

    Kadınların ve azınlıkların haklarını savunan İskoçyalı bir avukat olan Barones Helena Kennedy, 40 yıldır ceza hukuku dalında çalışıyor. Son zamanlarda Afganistan'da tehlike altında olan kadınlara yardım eden Uluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü'nün direktörü.

    Bir süre Oxford Üniversitesi'ndeki Mansfield Koleji'nin müdürü olarak görev yapan Kennedy, üniversite bünyesindeki Bonavero İnsan Hakları Enstitüsü'nü kurdu.

    İşçi Partisi üyesi Barones Kennedy, adalet sisteminin kadınları nasıl yüzüstü bıraktığına dair kitaplar yazdı. 1997'de İngiltere Parlamentosu'nda Lordlar Kamarası'na atandı.

    *Davamızı savunacak avukatlar, kadın ya da erkek bağımsız yargıçlar olmadığı sürece, insan haklarına sahip olmanın anlamı yok.

    İlgili haberler

  • Hoda Khamosh

    İranKadın hakları aktivisti

    "Adet görmek tabu değildir", kadın hakları aktivisti Hoda Khamosh'un Afgan okullarında reglin açıkça konuşulması için yürüttüğü farkındalık programının adıydı.

    İran'da yurdundan edilmiş bir Afgan ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Khamoosh, çocuk yaşta Afganistan'a döndü. Muhafazakar akrabalarının itirazına rağmen annesi okumasını destekledi. Aynı zamanda şair ve gazeteci de olan Khamoosh, 2015'te radyo sunucusu olarak kadınlara karşı yapılan haksızlıkları dillendirdi. Köyündeki kadınlar için bir okuryazarlık programı başlattı.

    Taliban'ın işbaşına gelmesinden bu yana artık okula gitmelerine izin verilmeyen 7. sınıftaki kız öğrencilere eğitim veriyor.

    *Tüm karanlığına rağmen 2021, kadınların kırbaçlara-kurşunlara direndiği ve haklarını doğrudan, bu hakları ellerinden alanlardan geri istediği bir yıl oldu. Bu yılı "Umut Yılı" ilan ediyorum.

  • Mia Krisna Pratiwi

    EndonezyaÇevreci

    Kâr amacı gütmeyen Griya Luhu adlı kuruluşla Bali adasının plastik atık sorununu çözmek için çalışan çevre aktivisti. Griya Luhu'yu, yerel halkla birlikte atıkların daha iyi toplanması ve işlenmesi için "dijital atık bankası" adlı bir elektronik uygulama geliştirdi. Bu uygulama aynı zamanda atık yönetiminde değişiklik yapılması için veri topluyor.

    Bandung Teknoloji Enstitüsü'nde çevre mühendisliği okuyan Mia Krisna Pratiwi yerel atık bankasının günlük faaliyetlerini izleyen bir yönetici.

    Aynı zamanda Endonezya'nın Denpasar kentindeki Ulusal Çevre Ajansı'nın çevre analisti.

    *Bali'nin Tri Hita Karana, yani "mutluluğa giden üç yol" felsefesinin ruhuyla dünyaya yeniden denge ve uyum getirelim. Çevre kirliliğinin nedeni belki biziz ama çözüm de yine biz olabiliriz.

  • Heidi J. Larson

    ABDBaşkan - Aşı Güvenilirliği Projesi

    Antropolog ve Londra Üniversitesi Hijyen ve Tropik Tıp Okulu'nda Aşı Güvenilirliği Projesi'nin direktörü. Profesör Heidi J. Larson, sağlık politikalarını etkileyen siyasi ve sosyal unsurlar üzerindeki araştırmaya öncülük ediyor. Risk ve asılsız söylentilerin yönetimi ile kamuoyunun aşılara güvenmesi için neler yapılabileceği de, akademik ilgi alanları arasında.

    Larson, aşılarla ilgili söylentilerin nasıl yayıldığını ele alan bir kitabın yazarı ve gebelik sırasında aşılanmanın kabulü konusunda bir küresel araştırmaya başkanlık ediyor.

    Dr. Larson yanlış bilgilerin yayılmasıyla ilgili bilimsel çalışmalarıyla 2021 Edinburgh Madalyası'na layık görüldü.

    *Pandemi dünyanın zaten kutuplaşmış olduğu bir dönemde başladı. Hiçbir aşı, bizi bölen derin görüş ayrılıklarını yok edemez ancak bireyler ve toplumlar, küçük ve büyük liderler olarak atacağımız adımlarla dünyayı daha iyi hale getirebiliriz.

  • Iman Le Caire

    MısırTrans Asylias kurucusu

    Kahire Operası'nda dansçı ve koreograf olan Iman Le Claire, LGBTQ+ bir birey olarak polisin baskısına maruz kaldığı için ülkesinden kaçmak zorunda kaldı. 2008'de ABD'ye yerleşti. Sığınma hakkı verilen Le Claire artık New York'ta sanatçı, dansçı, oyuncu ve LGBTQ+ aktivisti olarak yaşıyor.

    Le Caire, transseksüellerin daha güvenli ülkelere yerleşmelerine yardımcı olan Avrupalı TransEmigrate adlı kuruluşunun yönetim kurulu üyelerinden ve Araplarla ilişkilerden sorumlu yöneticisi.

    2021 Mart ayında Uluslararası Transseksüel Görünürlüğü Gününde kendi vakfını kurdu. Trans Asylias adındaki vakıf, "sığınma hakkı almak isteyen trans bireyleri, trans dostu ülkelere yerleştirmek" ve onlara duygusal destek sağlamak için çalışıyor.

    *Pandemi zaten dünyadaki en savunmasız kesim olan transseksüelleri, kimi zaman kendilerini istismar eden ailelerle aynı eve kapanmaya zorlayarak daha da büyük bir tehlikeye attı. Yardım çığlıkları yürekleri burkuyordu. Dünyanın artık onları kurtarması ve iyileşmelerine yardım etmesi gerekiyor.

    İlgili haberler

  • Sevidzem Ernestine Leikeki

    Kamerunİklim aktivisti

    Sevidzem Ernestine Leikeki'nin temelini attığı kuruluş, orman yangınlarını önlemek için arıcılıktan yararlanma stratejisi güderek 2000'den fazlı arıcıyı bal üretimi, kalite kontrolü ve balmumu çıkarma konusunda eğitti ve ormansızlaşma ile mücadele için 86 binden fazla "arı dostu" ağaç dikti.

    Leikeki, ülkesinin çevre sorunlarına cinsiyet perspektifinden çözüm arayan Cameroon Cinsiyet ve Çevre İzleme Örgütü'nün (CAMGEW) kurucu üyelerinden. İklim aktivisti olarak yaptığı çalışmalar kadınların güçlendirilmesi ve doğal kaynakların yönetimine katılımı üzerine yoğunlaşıyor.

    20 bin hektarlık Kilum-ljim bölgesi gibi ormanlık alanların toplumsal tabana yayılan çalışmalarla korunabileceğine inanıyor.

    *Ormanların korunmasında ve geçimlerini kazanma girişimlerinde, kadınların ekolojik ve sosyo-ekonomik haklarının dikkate alındığı bir dünya istiyorum.

  • Elisa Loncón Antileo

    ŞiliAnayasa Kurulu Başkanı

    2021'de, Şili'nin yeni anayasasını yazmak için seçilen Kurul'daki 17 yerliden biri olan Elisa Loncón Antileo; bir dil uzmanı, öğretmen ve akademisyen. Anayasa Kurulu'na başkanlık ediyor. Şili'de ilk kez yerli halklar kendi uluslarının temsilcileri olarak kamu görevi yapıyor.

    Loncón ülkesindeki en büyük yerli halk olan Mapuche'lerden ve yerli halklara özerklik veren, kültürlerini ve dillerini tanıyan çok uluslu bir devlet yapısından yana.

    Yoksulluk içinde büyümesine ve ayrımcılığa uğramasına rağmen İnsani Bilimler alanında doktora yapan Loncón, şu anda Santiago Üniversitesi'nde öğretim üyesi.

    *Pandemi sırasında her gün ölümle yüz yüze geldikten sonra, insanların ve diğer varlıkların haklarını güvenceye almak şart. Hayatımız, su ve ormanlardan, arılar ve karıncalara kadar, Tabiat Ana'nın kaynaklarına bağlı.

  • Chloé Lopes Gomes

    FransaBalerin

    Chloé Lopes Gomes, 2018'de prestijli Berlin Devlet Balesi'ne (Staatsballett) alınan ilk siyah balerin oldu. Moskova'daki Bolşoy Akademisi"nin eski öğrencilerindendi. Ancak ırk ayrımcılığına uğradı. "Kapalı ve elitist" diye nitelediği bale dünyasındaki ayrımcı uygulamaları kınadı.

    Yaşadıklarını kamuoyuna duyurunca birçok siyah ve melez balerinin desteğini aldı.

    2020'de sözleşmesini yenilemeyen Staatsballett'e dava açtı. Bale kumpanyası personeline yönelik ırkçılık soruşturması açıldı. Mahkeme dışı uzlaşma sağlandı. Özür dilenen Lopes Gomes'e tazminat ödendi.

    *Maalesef bu dünyada hepimiz eşit doğmuyoruz; başarı şansımız etnik kökenimize ve sosyal statümüze bağlı. Herkesin tüm potansiyelini kullanabileceği bir dünya istiyorum.

  • Mahera

    AfganistanDoktor

    Doktor Mahera, Afganistan'da çalıştığı jinekoloji hastanesinde hastalara bakmaya devam ediyor.

    Taliban yönetime geldiğinden bu yana sağlık hizmetlerinin durduğu bölgelere giderek, ihtiyacı olan hastaları tedavi ediyor.

    Taliban'ın yönetime gelmesi öncesi, cinsiyet temelli şiddet olaylarının kurbanları ile çalışıyordu.

    *Artık umutlar azalsa da, Afgan kadınlar 20 yıl önceki gibi değiller ve bir dereceye kadar haklarını savunabiliyorlar. En büyük endişem okulların sonsuza kadar kapılarını kız çocuklarına kapatması.

  • Maral

    AfganistanAktivist

    Maral'ın ailesi onun kadın hakları için eylem yapmasını ya da sivil toplum kuruluşlarına katılmasını istemedi. Bir kadın olarak işe gitmesini onaylamadılar, o ise ailesini dinlemedi.

    2004'ten bu yana yerel çapta kadınları bilinçlendirmeye çalışıyor. Onları, haklarını öğrenmeleri, işe gidip ekonomik bağımsızlıklarını kazanmaları yolunda teşvik ediyor.

    Kırsal kesimde ev içi şiddet kurbanı kadınların korunmaları için çalışıyor ve adalet arayışlarında onlara yardımcı oluyor.

    *Her şeyi kaybettiğimizi düşünüp umutsuzluğa kapıldım ama yaptıklarımızı hatırlayınca kendimde devam etme cesareti buldum. Vazgeçmeyeceğim. Gelecek, barış ve insanlık isteyenlerin.

  • Masouma

    AfganistanSavcı

    Masouma*, Afganistan'da bir kadın savcı olarak kanıt topluyor ve davalara hazırlanıyor. Hukuk mezunu olan Masouma, son 20 yılda eğitim imkanından yararlanan pek çok kadından biri. Beş yıldan uzun süredir başsavcılıkta halkına hizmet etmekten gurur duyuyor.

    Taliban Ağustos ayında Afganistan'da yönetimi ele geçirdikten sonra, ağır suçlardan hüküm giyen binlerce kişi ve İslamcı militanlar da dahil olmak üzere mahkumları serbest bıraktı. Taliban ve hükümet tarafından ilan edilen affa rağmen, uluslararası insan hakları kuruluşları ülkede yargısız infazlara ve insanların kaçırılmalarına dikkat çekiyor.

    Masouma, halen saklanıyor ve geleceğin ona neler getireceğini bilmiyor.

    *Kadınlar ve kız çocuklar dünya nüfusunun yarısını oluşturuyor. Onlara fırsat verilirse, tıpkı erkekler gibi ülkelerine ve halklarına hizmet edebilirler.

    İlgili haberler

  • Fiamē Naomi Mata’afa

    SamoaBaşbakan

    Samoa'nın ilk kadın başbakanı ve Faʻatuatua i le Atua Samoa ua Tasi (FAST) Partisi'nin lideri. 27 yaşında siyasete giren Mata’afa; Başbakan Yardımcısı, Kadın, Toplum ve Sosyal Kalkınma Bakanı ve Adalet Bakanı olarak görev yaptı.

    Samoa'ya özgü şeflik sistemine göre üst düzey bir şef, ya da "matai" olan başbakan, siyasete girmek isteyen kadınlara ilham kaynağı oluyor.

    Çevreci politikalara odaklanan Mata'afa, küresel ısınmadan en çok etkilenen bölgelerden birinde olan ülkesinde, iklim değişikliğinin yarattığı acil sorunlarla mücadeleye büyük önem veriyor.

    *Birlik olan yerde, gelecek kuşaklar için umut vardır.

    İlgili haberler

  • Salima Mazari

    İranPolitikacı ve eski kaymakam

    Afganistan'daki üç kadın kaymakamdan biri olan Salima Mazari, Taliban ile ön cephede çarpışan hükümet yanlısı milislerin lideri olarak bu yıl gazete manşetlerindeydi.

    Mazari, Afganistan'a dönmeden önce mülteci olduğu İran'da okumuştu. 2018'de Balkh vilayetinin Charkint bölgesinde kaymakam oldu, 100'den fazla Taliban militanının teslim olması için görüşmelerde bulundu. Charkint, 2021'de Taliban'a karşı büyük bir direniş sergiledi. Kabil düşene kadar işgal edilmeyen birkaç bölgeden biriydi.

    Ele geçirildiği sanılan Salima Mazari ise ABD'ye kaçmayı başardı.

    *Umarım bir gün kadın, Hazara, Şii ve Farsça konuşan biri olmak gibi, hepsi de kimliğimin parçası olan özellikler, ülkemde suç olmaktan çıkar.

  • Depelsha Thomas McGruder

    ABDBlack Boys United Anneleri'nin kurucusu

    ABD'nin her yanından siyah erkek çocuklara yapılan muameleden endişe duyan anneleri bir araya getirdi. Depelsha Thomas McGruder, ülke çapında faaliyet gösteren Siyah Erkek Çocuk Anneleri Birliği ile siyah erkek ve çocukların gördükleri muameleyi etkileyen politika ve görüşlerin değiştirilmesine çalışan Sosyal Değişim İçin Siyah Erkek Çocuk Anneleri Birliği'nin kurucusu ve başkanı.

    Halen Ford Vakfının yöneticisi ve hazinedarı olarak görev yapan McGruder, küresel operasyonlara ve mali konulara bakıyor.

    McGruder, daha önce medya ve eğlence sektöründe 20 yıl radyo-televizyon gazetecisi olarak çalıştı. MTV ile siyah eğlence kanalı BET'te üst düzey görevlerde bulundu.

    *Umudum, pandemiden çıkmakta olan dünyanın daha sevecen olması, insanların birbirine ne kadar bağımlı olduklarını anlamaları ve başkalarının çektiği sıkıntı ve zorluklara duyarlı olmaları.

  • Mulu Mesfin

    EtiyopyaHemşire

    10 yılı aşkın süredir hemşirelik yapan Mulu Mesfin, halen Etiyopya'nın iç çatışmalara sahne olan Tigray bölgesinin başkenti Mekelle'deki bir merkezde çalışıyor. Bu merkezde cinsel taciz ve şiddet kurbanlarına; tıbbi, psikolojik ve hukuki destek veriliyor.

    Mesfin üç yıl önce Tigray'de genç kız ve kadınlara karşı şiddetin son bulması için kampanya yürütmeye başladı. Tigray'de 2020'nin son aylarında başlayan iç savaş, bu konuyu daha da acil hale getiriyor.

    Kendisi de travma yaşayan hemşire Mesfin, günün birinde barış olacağı umuduyla çalışmalarını sürdürüyor.

    *Tüm savaşlara son veren, ülkelerin silah satışı görüşmeleri yapmak yerine barış için çalıştığı, genç kız ve kadınlara taciz ve tecavüzde bulunanları cezalandıran yasaların uygulandığı bir dünya istiyorum.

  • Mohadese Mirzae

    AfganistanPilot

    Mohadese Mirzaee, Afganistan'ın ilk kadın ticari hava yolu pilotu. Mürettebatı sadece kadınlardan oluşan ilk uçuşta Kam Air Hava Yolları'nın Boeing 747 uçağının pilotu Mirzaee'ydi. Mirzaee, mesleğe 2020'nin Eylül ayında başladı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Hindistan seferlerinde pilotluk yaptı.

    Taliban Kabil'e girdiğinde, Mohadese Mirzaee havaalanında uçuşa hazırlanıyordu ancak uçuş yapılamadı. Mirzaee bunun yerine, bir yolcu olarak atladığı uçakla ülkesini terk etti. Kadınların ve erkeklerin birlikte çalışabildiği eşitlikçi bir toplumdan yana.

    Yakında tekrar pilotluk yapmayı umuyor.

    *Beklemeyin! Güçlü olmazsınız, kimse gelip size kanat takmaz. Ben kendi kanatlarım için mücadele ettim, siz de edeceksiniz ve BİRLİKTE durdurulamaz bir güç olacağız.

  • Fahima Mirzaie

    AfganistanMevlevi semazen

    Afganistan'ın ilk ve tek kadın semazeni. Fahima Mirzaie, kadınlarla erkeklerin beraber dans edebildikleri bir Sufi dans ve gösteri sanatları merkezi kurdu. Bu merkezin adı, mistiklerin yani mutasavvıfların sezgileri anlamına gelen Shohood.

    Dansı, kadınlarla erkeklerin birlikte yaptıkları faaliyetlerin hala tabu olduğu çok geleneksel ve dindar bir toplumda kendine bir yer açmanın yolu olarak görüyor. Ülkenin her yanında etkinlikler düzenleyerek Afganistan'da hoşgörüyü artırmayı umdu.

    Taliban Sufi semazenleri kafir olarak gördüğü için 2021'de ülkeden kaçmak zorunda kaldı.

    *Maneviyata öncelik tanımaya inanıyorum. Kendi içimizde huzur bulmaya çalışmalıyız. Bu iç huzur daha sonra tüm dünyaya yayılacaktır.

    İlgili haberler

  • Tlaleng Mofokeng

    Güney AfrikaBM Fiziksel ve Zihinsel Sağlık Özel Raportörü

    Doktor T diye anılan Tlaleng Mofokeng tıp doktoru. Kadınların cinsel ve üreme sağlığını savunan bir aktivist. Sağlık hizmetlerine evrensel erişim, HIV virüsüne yakalananların bakımı ve nüfus planlama hizmetlerine odaklanıyor.

    Dr Tlaleng Mofokeng, halen Birleşmiş Milletler Fiziksel ve Zihinsel Sağlık Özel Raportörü. Bu görevi üstlenen ilk kadın, ilk Afrikalı ve en genç kişilerden biri. Çok satan "Dr T: A Guide to Sexual Health and Pleasure" (Dr T: Cinsel Sağlık ve Zevk Kılavuzu) kitabının yazarı.

    Mofokeng, 2016'da Bill ve Melinda Gates Nüfus ve Üreme Sağlığı Enstitüsü'nün nüfus planlamasını savunanlara verdiği "40 yaş altı 120 kişi" ödüllerini alanlar arasındaydı.

    *Dünyanın baştan yaratılması için ne mi istiyorum? İnsanların kendine bakmayı, toplumu sevmenin yolu olarak görmesini.

  • Tanya Muzinda

    ZimbabweMotokrosçu

    Motokros, ya da arazide motosiklet yarışı gibi erkeklerin ağırlıkta olduğu bir sporu yapan Tanya Muzinda, Zimbabwe şampiyonu oldu. Yarışmaların başladığı 1957'den bu yana motokros şampiyonu olan ilk Zimbabweli kadın.

    Muzinda henüz 17 yaşında, motosiklet eğitimi almaya ise beş yaşında başladı. İlham kaynağı, eski bir motosikletçi olan babası. Muzinda, Motokros Dünya Şampiyonası'nı kazanan ilk siyah Afrikalı kadın olmayı umuyor. 2018'de Afrika Birliği tarafından "Yılın Genç Kadın Sporcusu" ödülüne layık görüldü.

    Motokrostan kazandıklarını hayır işlerine yatırıyor, Harare'de yaklaşık 100 öğrencinin eğitim masraflarını karşılıyor.

    *Dünyanın baştan yaratılmasını istemiyorum. Dünya hiçbir zaman mükemmel değildi; iyi tarafı da vardı, kötü tarafı da...Günümüzün sorunlarını aşalım ki bizden sonraki kuşaklar da aynı şeyler için mücadele etmek zorunda kalmasın.

    İlgili haberler

  • Chimamanda Ngozi Adichie

    NijeryaYazar

    Tanınmış Nijeryalı yazar ve feminist. Eserleri 30'dan fazla dile çevrildi. Chimamanda Ngozi Adichie, İletişim ve Siyaset Bilimi okumak için 19 yaşında ABD'ye taşındı.

    2003'te yayımlanan ilk romanı Purple Hibiscus (Mor Hatmi Çiçeği) ile İngiliz Uluslar Topluluğu'nun yazar ödülünü kazandı. 2013'te Americanah adlı romanı New York Times'ın en iyi 10 roman listesine girdi.

    Adichie'nin 2012'de büyük yankı uyandıran "Hepimiz Feminist Olmalıyız" başlıklı TED konuşması, feminizmin tüm dünyada konuşulmasını sağladı ve 2014'te kitap olarak basıldı. 2021'de babasının ani ölümü üzerine "Notes on Grief" (Üzüntü Üzerine Notlar) adlı bir kitap kaleme aldı.

    *Sağlık hizmetlerini dünyanın her yerinde bir insan hakkı olarak görmeye başlayalım: Parası ödendiğinde değil, sadece hayatta olmaktan dolayı sahip olunacak bir hak.

    İlgili haberler

  • Lynn Ngugi

    KenyaGazeteci

    TUKO dijital haber platformunda insani konularda yazdığı ilham verici haberlerle tanınan Lynn Ngugi, ödüllü bir gazeteci ve içerik yaratıcısı.

    İlk işi gönüllü olarak kanser hastalarına bakmak olan Ngugi, 2011'de Kiwo Films'te medya kariyerine başladı, daha sonra da Katar Vakfı'nda çalıştı. Ngugi aynı zamanda sosyal medyada etkili olan ve ülkesinde tanınan bir medya çalışanı.

    2020'de insani konularda Yılın Gazetecisi ödülünü, bu yıl da I Change Nations adlı kuruluşun Toplum Elçisi ödülünü aldı.

    *Dünyanın, herkesin kendisini güvende hissedeceği bir yer haline gelmesini isterim.

  • Amanda Nguyễn

    ABDSosyal girişimci

    Cinsel saldırıya ve tecavüze uğrayanların haklarını koruyan Rise adlı kuruluşun CEO'su.

    Amanda N. Nguyễn, 2013 yılında Harvard Üniversitesi'nde okurken tecavüze uğradı. Kanıtlar ortadan kaldırılmadan davacı olabilmesi için sadece altı ayı olduğunu öğrendikten sonra Rise'ı kurdu. Tecavüz kurbanlarının kanıtları saklama hakkını koruyan yasanın hazırlanmasına yardımcı oldu.

    2021'de ABD'de Asyalılara karşı nefret suçları hakkındaki videosunun internette hızla yayılması, Stop Asian Hate adlı hareket için önemli bir dönüm noktası oldu.

    *Bir araya gelince kimse güçsüz kalmaz. Görünmeyi talep edenler görünmez olmaz.

  • Basira Paigham

    AfganistanCinsiyet azınlıkları aktivisti

    Afganistan'da LGBTQ+ haklarını korumanın güçlüğüne karşın, Basira Paigham sekiz yıldır bu alandaki çalışmalarını sürdürüyor.

    Cinsiyet ve cinsellik alanında farkındalık yaratmak için eğitimler düzenleyen Paigham, meslektaşlarıyla birlikte taciz kurbanı LGBTQ+ bireylerin tedavi görebilmesi için tavsiyelerde bulundu ve mali destek sağladı. İntihar riski olan LGBTQ+ bireylerin psikolojik tedavi görmelerine de yardımcı oldular.

    İrlanda'da yaşayan Paigham, Afganistan'daki LGBTQ+ bireylerin hak ve özgürlüklerinin tanınması için mücadele etmeyi sürdürüyor.

    *Umarım Afgan halkı, din, cinsiyet ve cinselliklerini düşünmeden rahat bir biçimde nefes alabilir. Sessiz kalmayacağız, ortak çabalarımızla zihniyetleri değiştirmeyi başaracağız.

  • Natalia Pasternak Taschner

    BrezilyaMikrobiyolog ve bilim iletişimcisi

    Covid-19 pandemisi sırasında basında yer alan yazıları, radyo ve televizyon programlarındaki açıklamalarıyla Brezilya'da yaşayan milyonlarca kişiye hayati önem taşıyan bilgiler verdi.

    Natalia Pasternak bilim yazarı, iletişimci ve mikrobiyolog. Sao Paulo Üniversitesi'nden bakteriyel genetik dalında doktorası var. Çalışmaları dolayısıyla, dünya çapındaki nöroloji uzmanı ve bilim yazarı Stuart Firestein tarafından Colombia Üniversitesi'ne davet edildi.

    Kamu politikalarında bilimsel kanıtların kullanılmasını teşvik eden ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Instituto Questão de Ciência'nın kurucusu ve başkanı.

    *Soykırıma maruz kalan bir ailenin torunu olarak, otoriter yönetimlerin halka neler yapabileceklerini biliyorum. Brezilya'da pandemi döneminde bilimi savunmak, benim "Asla Unutma' hareketine katkım oldu.

  • Monica Paulus

    Papua Yeni Gineİnsan hakları savunucusu

    İnsan hakları aktivisti Monica Paulus, büyücülük suçlamaları ve buna bağlı şiddet (SARV) mağdurlarına yardım etmeyi amaçlayan Highlands Women Human Rights Defenders Network'ün (Highlands Kadın İnsan Hakları Savunucuları Ağı) kurucularından. Cadılıkla suçlanan kadınlara barınak ve yasal tavsiye sunan bu kuruluş, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası örgütleri bu vakalar hakkında bilgilendiriyor.

    Bu çabaları Papua hükümetinin büyücülükle ilgili şiddet konusunda komiteler kurmasını sağladı.

    2015'te Paulus, BM'nin "Başarılı Kadınlar" listesinde yer aldı ve cesaretinden dolayı Papua Yeni Gine'de ödüle layık görüldü. Uluslararası Af Örgütü'nün Avustralya kolu, Paulus'u dünyanın en cesur kadınlarından biri olarak nitelendiriyor.

    *Hepimiz insan ırkının bir parçasıyız ve cinsiyetin hiçbir zaman bizi yapacaklarımızdan alıkoymaması veya bize karşı kullanılmaması gerektiğini hatırlamalıyız.

    İlgili haberler

  • Rehana Popal

    AfganistanAvukat

    Göç ve medeni hukuk uzmanı Rehana Popal, Afgan çevirmenlere destek veriyor.

    Büyük Britanya'nın İngiltere ve Galler Bölgesi'nde dava vekili olarak görev yapan ilk Afgan kadın oldu. İngiltere'ye beş yaşında mülteci olarak gelen Popal, Uluslararası Siyaset ve Hukuk okudu; halen avukat olarak çalışıyor ve insan hakları davalarına bakıyor

    2019'da İlham Veren Hukukçu Kadınlar Ödülleri'nde "Yılın Avukatı" seçildi.

    *Umudum gelecekte Afganistan'daki kadınlar ve kız çocukların eğitim görme, çalışma ve korkmadan yaşama özgürlüğüne kavuşması.

    İlgili haberler

  • Manjula Pradeep

    Hindistanİnsan hakları aktivisti

    Avukat ve Hindistan'ın sosyal haklardan en yoksun halkının hakları için mücadele eden bir aktivist. Gujarat'tan, Hindistan kast sistemindeki en düşük sınıf olan Dalit bir aileden gelen Manjula Pradeep, kast sistemine ve cinsiyet ayrımına karşı çalışmalarıyla tanınıyor. Hindistan'da eskiden "Dokunulmazlar" olarak bilinen Dalitlerin haklarını koruyan en büyük kuruluşun, Navsarjan Vakfı'nın yöneticisi olarak görev yaptı.

    Bu yıl, Ulusal Kadın Liderler Konseyi'nin kurucu ortaklarından biri oldu. Ayrıca ülkesinin ötekileştirilen gençlerine destek olacak bir hareket başlattı.

    BM'nin ırkçılıkla mücadele amaçlı konferansında Dalitlerin haklarını gündeme getiren Uluslararası Dalit Dayanışma Ağı'nın üyelerinden.

    *Dünyanın, başkalarına sağlanan imkanlardan yoksun kalan kadınların barışçı ve adil bir toplumun öncülüğü yaptığı, sevgi ve şefkat dolu bir yer olmasını istiyorum.

  • Razma

    AfganistanMüzisyen

    Başarılı bir müzisyen olan "Razma" genellikle erkeklerin kullandığı bir enstrümanı çalıyor. Müzisyen bir aileden gelen, müzik ve sanat eğitimi alan Razma, Afganistan'da ve yurt dışında bazı önde gelen sanatçılarla birlikte konserler verdi.

    Müziğiyle dünyaya Afganistan'ın farklı bir yönünü göstermek istediğini ancak 2021'in Afgan kadınlar için "En karanlık yıl" olduğunu söylüyor. Artık başkalarıyla şarkı söyleyemeyen ve enstrüman çalamayan bir müzisyen. Bu nedenle 2021 onun için çok yıkıcı geçmiş.

    Taliban'ın 1996-2001 arasında Afganistan'ı yönettiği dönemde ülkede müzik yasaklanmıştı. Razma, Afgan müzisyenler için tarihin tekerrür etmesinden korkuyor.

    *Müziksiz, şarkısız bir toplum düşünmek beni daha önce hiç olmadığı kadar üzüyor. Umarım, ülkemdeki kadınların çıkamayan sesleri, arkalarında toplanılacak bir çığlığa dönüşebilir.

  • Rohila

    AfganistanÖğrenci

    Rohila, Taliban'ın Afganistan'da kız çocuklarının ortaokula alınmaması kararından etkilenen bir öğrenci. En sevdiği dersler Fen Bilimleri ve İngilizce. Her sabah okula giden erkek kardeşlerine katılabileceği günleri iple çekiyor.

    Rohila arkadaş grubundaki kız çocuklarının çoğunun internete erişimi olmadığını ve başında öğretmen olmadan öğrenmekte zorlandığını söylüyor.

    Hayali, yurt dışında psikoloji okumak için burs almak

    *Afganistan artık dünyadan koptu, eğitimime devam etmek artık boş bir hayal gibi görünüyor. Uluslararası toplumun bizi unutmamasını, yıllardır süren çabalarımızın ziyan olmamasını umuyorum.

    İlgili haberler

  • Alba Rueda

    ArjantinTrans hakları aktivisti

    Alba Rueda; Arjantin Kadın, Cinsiyet ve Farklılık Bakanlığında müsteşar. Rueda; ülkesinde hükmette üst düzey bir göreve gelen ilk trans birey.

    Bir aktivist ve akademisyen olarak, transseksüeller ve travestilere kamu sektöründe istihdam edilmeleri için yüzde 1 oranında kota ayrılmasını öngören bir yasa çıkarılması için çaba gösteren Arjantin Trans Kadınlar Kuruluşu'nun yüzü oldu. Ezber bozan bu tasarı Kongre'de büyük destek topladı ve 2021'in Haziran ayında yasalaştı.

    Rueda 2019'da kilise kayıtlarındaki adını ve cinsiyetini, kimlik kartında olduğu gibi değiştirmeyi reddeden bir Katolik başpiskoposa dava açtı.

    *2021, ekonomi politikalarının eşitsizliklerin tekrar ortaya çıkmasından dolayı çok etkili olduğunu gösterdi. Başka tür ilişkiler kurmamıza, kolektif ve toplumsal bakımı geliştirmemize olanak tanıyan trans feminist bir bakış açısına sahip politikaları desteklemeliyiz.

  • Ruksana

    AfganistanCerrah

    Doktor Ruksana, cerrah ve yardımcı doçent. Çatışmalar yüzünden diğer Afgan vilayetlerinde evlerinden olan hastalara temel sağlık hizmetleri veren bir kuruluşun kurucusu.

    Çatışma dönemlerinde zor koşullar altında en hassas durumdakilere tıbbi yardımda bulundu. Ulusal Kanser Kontrol Programı'nda gönüllü çalışıyor ve halen meme kanseri hakkında farkındalık yaratmayı amaçlayan bir kampanyayı yürütüyor.

    Cerrah olarak yaptığı işe çok bağlı ve Afgan tıp öğrencilerine ilham kaynağı olmak istiyor.

    *Her büyük değişim, bir liderin kararlılığı ve fedakar çalışmasının sonucudur. Belki bir lider değilim ama Afganistan'da kalıp, felce uğramış ve yozlaşmış sağlık sistemini değiştirmeye çalışacağım.

    İlgili haberler

  • Halima Sadaf Karimi

    AfganistanPolitikacı ve eski milletvekili

    Bir zamanlar Afganistan Meclisi'nde Jowzjan Milletvekili olan Halima Sadaf Karimi, deneyimli bir politikacı.

    Ülkesindeki yaklaşık 70 kadın milletvekilinden biriydi. Hakları için mücadele ettiği Özbek azınlığı Meclis'te temsil eden tek vekildi. Siyaset Bilimi ve Ekonomi okudu. Önde gelen bir kadın hakları savunucusu olan Sadaf Karimi birçok kez Taliban tarafından tehdit edildi ve evini değiştirmek zorunda kaldı.

    *Bencil rejimlerin sonu erken gelir. Umudum, Afgan kadınların siyasi, kültürel, ekonomik ve sosyal hayata katılarak haklarına kavuşmaları. Bu, insani bir krizi önleyecek.

    İlgili haberler

  • Roya Sadat

    AfganistanFilm yönetmeni

    Taliban döneminde ortaya çıkan ilk kadın film yönetmeni ve filmlerinde Afgan kadınların yaşamlarını, uğradıkları baskıları anlatıyor.

    20 yıldır bu alanda çalışan Roya Sadat'ın A Letter to the President (Başkan'a Bir Mektup) adlı filmi 2017 yılında Afganistan'ı temsilen Yabancı Dilde En İyi Film dalında Oscar ödüllerine aday gösterildi.

    Sadat bağımsız bir film şirketi olan ROYA Filmcilik'in kurucu ortağı ve başkanı. Afganistan'da kurulmasına öncülük ettiği Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'nin de başkanı.

    *Taliban yönetimindeki ilk beş yılda, bunun sona ereceğini ve okulumun kapılarını bana açacağını umdum. Bugün hala özgürlüğün ve insanların sesinin galip geleceğine inanıyorum.

    İlgili haberler

  • Shogufa Safi

    AfganistanOrkestra şefi

    Shogufa Safi, Afganistan'ın tüm üyeleri kadın ilk orkestrası Zohra'nın şeflerinden. Yönettiği orkestradaki genç müzisyenlerin yaşları 13 ile 20 arasında değişiyor; bazıları yoksul, bazıları kimsesiz.

    Pers müzik tanrıçası Zohra'nın adını taşıyan orkestranın geleneksel Afgan müziği ile Klasik Batı Müziği'nden oluşan bir repertuvarı var. Orkestra, 2014'ten bu yana Afganistan'da ve yurt dışında konserler veriyor.

    Safi'nin bir zamanlar çalıştığı Afganistan Ulusal Müzik Enstitüsü Taliban'ın iktidarı ele geçirmesinden sonra kapandı. Enstrümanlarını Afganistan'da bırakmak zorunda kalan bazı meslektaşlarıyla birlikte Katar'ın başkenti Doha'ya kaçmayı başardılar ve tekrar bir arada müzik yapabilecekleri günleri iple çekiyorlar.

    *Umut asla tükenmez. Orkestra yönetirken kullandığım batonumun, zifiri karanlıkta bile Afganistan için bir umut meşalesi ve ışığı olacağına inanıyorum.

  • Sahar

    AfganistanFutbolcu

    Afganistan'da futbol oynamak isteyen birçok genç kadından biri ancak Taliban yönetiminde bu artık mümkün değil. Sahar son yıllarda yerel bir takımda oynadı, spor sayesinde çok sayıda arkadaş edindi.

    Taliban bu yıl yönetimi ele geçirince, başka bir ülkeye gitmeden önce ailesiyle birlikte saklandı.

    Hala geride bıraktığı kadın futbolcular için endişeli ancak bir yandan da artık sahalara dönme hayalini gerçekleştirmeyi umuyor.

    *Eğitimime devam etmek ve hedeflerime ulaşmak için çok çalışarak, hem kendimle gurur duymak hem de ailemin başarılarımla gurur duymasını sağlamak istiyorum. Başarılı olayım ki, kimse 'Kız çocukları futbol oynayamaz' diyemesin.

  • Soma Sara

    İngiltereEveryone's Invited kurucusu

    Soma Sara, Instagram'da viral olan Everyone's Invited (Herkes Davetli) hesabı ve aynı adı taşıyan web sitesinin kurucusu. Bu site, cinsel taciz kurbanlarının, isimlerini vermeden deneyimlerini paylaşmalarına imkan sağlıyor. Site ayrıca cinsiyet ayrımcılığına dikkat çekmeyi, İngiltere'de eğitim kurumlarındaki "tecavüz kültürünü" yok etmeyi amaçlıyor.

    2021'in Mart ayında Londra'da sokakta kaçırılan Sarah Everard adlı genç kadının öldürülmesinden sonra önem kazanan proje kapsamında 50 binden fazla kişinin öyküleri toplandı.

    Soma çalışmasını akademik kurumların ötesine taşıyarak kadın düşmanlığıyla mücadelesini daha geniş bir alana taşımak istiyor.

    *Dünyanın cinsel şiddet mağdurlarına inanmasını, onları dinlemesini ve desteklemesini istiyorum.

  • Mahbouba Seraj

    AfganistanKadın hakları aktivisti

    ABD'de 26 yıl sürgünde yaşayan Mahbouba Seraj, 2003'te ülkesi Afganistan'a döndü. O zamandan beri kadınların ve çocukların hakları için mücadele eden birçok örgütün kurucuları arasında yer aldı ve başkanlığını yaptı. Bu örgütler arasında ülkede yeni filizlenmeye başlayan kadın hareketi için bir dönüm noktası olan Afghan Women's Network (Afgan Kadın Ağı) adlı kuruluş da bulunuyor.

    Hayatını ev içi şiddet kurbanlarını güçlendirmeye, çocukların sağlığı ve eğitimi için çalışmaya, yolsuzlukla mücadeleye adadı. 2021'in Ağustos ayında Taliban tekrar iktidara gelince ülkesinden ayrılmadı. Afgan kadınların endişelerini cesur bir şekilde yerel ve ulusal medyada seslendirmeye devam etti.

    TIME dergisi Seraj'ı, "2021'ın En Etkili 100 Kişisi"nden biri seçti.

    *İlk isteğim ülkemde barış. Kız kardeşlerimin ve kızlarımın gözlerinde, belirsiz bir geleceğin yarattığı korkuyu görmek istemiyorum. Artık yeter!

    İlgili haberler

  • Elif Şafak

    FransaYazar

    Türkiye ve İngiltere vatandaşı ödüllü yazar ve kadın hakları ile LBGTQ+ hakları savunucusu.

    Elif Şafak bu yıl İngiltere'de Booker Ödülü için finale kalan "10 Dakika 38 Saniye" de dahil olmak üzere 19 kitap yazdı. "Aşkın 40 Kuralı" adlı romanı, BBC'nin "Dünyayı Şekillendiren 100 Roman" listesine girdi. Eserleri 50'den fazla dile çevrildi.

    Siyaset Bilimi alanında doktora yapan Şafak; Türkiye, ABD ve İngiltere'de üniversitelerde ders verdi. 2021'de "öykü anlatma sanatının canlanmasına" katkılarından dolayı Halldór Laxness Uluslararası Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü.

    *Doğu'da, Batı'da her yerde, büyük bir dönüm noktasındayız. Eski dünya artık yok. Geri dönmeye çalışmak yerine, kimsenin geride bırakılmadığı daha iyi ve daha adil bir dünya kurabiliriz.

  • Anisa Shaheed

    AfganistanGazeteci

    Afganistan'ın en ünlü gazetecilerinden Anisa Shaheed 10 yılı aşkın süre insan hakları ihlalleri, politika ve yolsuzluk konulu haberler yaptı. Ülkedeki en etkili yayın kuruluşlarından TOLO News'ta görev yapan Shaheed, olay yerinden son dakika haberlere imza attı.

    Gazeteci ve kadın olduğu için doğrudan tehdit edilen Shaheed, 15 Ağustos'ta Taliban'ın ülkede yönetimi ele geçirmesinden sonra kaçmak zorunda kaldı. 2020'de koronavirüs salgınındaki cesur haberciliği ile Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün takdirini kazandı.

    2021'de Afganistan'ın İfade Özgürlüğü Merkezi tarafından "Yılın Gazetecisi" ve "İfade Özgürlüğünün Yüzü" seçildi.

    *Yerinden olmanın ve umutsuzluğun zirvesinde, Afganistan'ı barış içinde görmeyi umuyorum. Kadınların ve kız çocuklarının gülümsediğini görmek; vatanıma, evime ve işime dönmek istiyorum.

  • Mina Smallman

    İngilterePapaz ve eğitimci

    2013'te Anglikan Kilisesi'nde başdiyakozluğa getirilen ilk siyah ya da etnik azınlık kökenli kadın oldu. Kilisede bu makamdakiler genellikle piskoposa bağlı olarak çalışıyor. Şu anda emekli bir papaz ve öğretmen olan Mina Smallman, İngiltere'de polis reformu yapılması ve sokakların daha güvenli hale getirilmesi için kampanya yürütüyor.

    2020'de iki kızı, Nicole Smallman ve Bibaa Henry, Londra'da bir parkta 19 yaşındaki bir genç tarafından bıçaklanarak öldürüldü. Smallman, polisin kayıp ihbarını ele alış şeklini eleştirdi.Kızlarının farklı ırktan olduğu için farklı muameleye tabi tutulmanın ve "sınıfçılığın" kurbanı olmuş olabileceklerini söyledi.

    Kızlarının katilini affettiğini söyleyen Smallman, "Birine kin beslediğimiz zaman içimizi kemiren intikam duygusu sadece onları değil, kendimizi de tutsak ediyor. Ona böyle güç vermeyi reddediyorum" dedi.

    *Bir öğretmen ve papaz olarak yaşamımı, insanların tepeden baktığı kız ve erkek çocuklarını yetiştirmeye adadım. Hepinizden ayrımcılık karşısında sesinizi yükseltmenizi istiyorum. Değişmek MÜMKÜN.

  • Barbara Smolińska

    PolonyaGirişimci, Reborn bebekleri tasarımcısı

    Yeni doğmuş bebek görünümünde son derece gerçekçi olarak üretilen "reborn bebekleri"; düşük yapan veya çocuğunu kaybeden kadınlarla, anksiyete ya da depresyon sıkıntısı yaşayan, doğurganlıkla ilgili sorunları olan kadınlara yardımcı olabiliyor. Polonyalı sanatçı Barbara Smolińska, terapide kullanılabilen bu bebekleri tasarlıyor ve üretiyor.

    Eski bir müzisyen olan Barbara Smolińska; kozmetoloji, yani saç, tırnak gibi insan vücuduna uygulanmak üzere hazırlanmış maddelerin geliştirilmesi konusunda profesyonel eğitim aldı ve "Reborn Sugar Babies" şirketini kurdu. El yapımı bebekleri, filmlerde; doktor, hemşire ve ebelerin eğitiminde kullanıldı.

    Smolińska işine büyük bir tutkuyla bağlı. Bebeklerinin kadınlara umut verdiğine ve ruh sağlığını düzelttiğine inanıyor.

    *İnsanların daha fazla empati duymasını, birçok kadına yardımcı olabilecek reborn bebekleri ile terapi gibi konularda daha açık fikirli ve farklı olana karşı daha hoşgörülü olmasını istiyorum.

  • Ein Soe May

    MyanmarDemokrasi aktivisti

    Myanmar'da askeri cunta tarafından tutuklanan Ein Soe May (güvenliği için gerçek adını kullanmıyoruz) yakın zamanda çıkarılan afla tahliye edilene kadar altı ay hapiste kaldı. Ülkenin kötü şöhrete sahip sorgu merkezlerinden Insein hapishanesinde çok ağır koşullarda tutulduğunu, fiziksel ve zihinsel işkence uygulamalarına hedef olduğunu öne sürüyor.

    Genç aktivist, öğrencilik günlerinden bu yana birçok kampanyaya katıldı. Soe May, 1 Şubat'taki darbeden sonra tencere-tava çalma ve sessiz grevler de dahil olmak üzere orduya karşı aktif protesto eylemlerinde bulunan bir harekete katıldı.

    Serbest bırakıldıktan sonra da siyasi faaliyetlerine devam etti.

    *Keşke dünya baştan yaratılabilseydi...Salgının üstesinden gelmek ve barışçı bir toplum inşa etmek istiyoruz. Dünyadaki bütün diktatörlüklerin yıkılmasını, gerçek ve barışçı bir demokrasi kurulmasını istiyoruz.

    İlgili haberler

  • Piper Stege Nelson

    ABDSAFE Alliance - Kamu stratejilerinden sorumlu yönetici

    Texas eyaletinin başkenti Austin'de bulunan SAFE Alliance adındaki kuruluşun üst düzey yöneticileri arasında bulunan Piper Stege Nelson; çocuk tacizini, cinsel saldırılari ve ev içi şiddeti durdurmak için toplumu bilinçlendirmeye çalışıyor.

    Kuruluş, eyalette çıkan yeni bir yasanın hamileliğin ilk altı haftası gibi çok kısa bir süreden sonra kürtajı yasaklaması nedeniyle, kürtaj imkanı olmayan genç tecavüz kurbanlarına psikolojik destek veriyor.

    Stege Nelson, yaşamını kadınlara ve kız çocuklarına adadı. Eski ABD Başkanı Barack Obama'nın eşi Michelle Obama öncülüğündeki "Let Girls Learn" kampanyasında ve politikada, kadınların sayısını ve başarısını artırmaya yönelik bir siyasi eylem komitesi olan "Annie's List" ile çalıştı.

    *Covid-19 zaten bir sosyal değişim yarattı. İnsanlar artık önemli konularda görüşlerini dile getiriyor. Önümüzdeki çetin iş; artık her erkek, kadın ve çocuğu, insanların bedenleri üzerlerindeki kararları kendilerinin alması gerektiği ve rızanın önemi konusunda eğitmek.

  • Fatima Sultani

    AfganistanDağcı

    2019'da hobi olarak dağlara tırmanmaya başlayan Fatima Sultani, Afgan kızların dağcılığa ilgi duymasını sağlamak için kolları sıvadı.

    18 yaşında Hindikuş Dağları'nda 7492 metre yükseklikteki Noşak'ın zirvesine çıkan en genç kadın olarak tarih yazdı. Üçü kadın, dokuz kişilik genç bir dağcılık ekibindeydi.

    Başka sporlarla da uğraşan Sultani yedi yıldır boks, tekvando ve jiu-jitsu milli takımlarında forma giydi.

    *Afgan kadınları 20 yıldır özgürlük ve hak mücadelesi veriyor. Yüksek dağlara tırmandılar ve adlarını duyurdular. Ülke içinde ve dışında tekrar yüksek dağlara çıkma özgürlüğüne sahip olmalarını umarım.

    İlgili haberler

  • Adelaide Lala Tam

    ÇinGıda tasarımcısı

    Sanatçı, çalışmalarıyla özellikle gıdaya yönerik yaşam tarzı tercihlerimizi irdeliyor.

    Çin'de doğan Adelaide Lala Tam, daha sonra Hong Kong'a yerleşti. Halen Hollanda'da yaşıyor ve çalışıyor. Sanat çalışmalarında gıda endüstrisine eleştirel bir bakış getiriyor. Tüketicilerin, ne yediklerini ve yiyeceklerinin üretimindeki sorumluluklarını tekrar gözden geçirmelerini istiyor.

    2018'de farklı malzemeler kullanarak yaptığı, inek kesimini konu alan eseriyle Gelecek Gıda Tasarımı Ödülleri'nde hem Jüri, hem Halk Ödülü'nü kazandı. 2021'de, "Gastronominin geleceğini şekillendiren 50 kişi" listesine alındı.

    *Dünya 2021'de çok değişti. Artık herkesin ne yediğimiz ve bunun masaya nasıl geldiği konusunda daha duyarlı olmasını istiyorum.

  • Rahibe Ann Rose Nu Tawng

    MyanmarKatolik rahibe

    Askeri darbe sırasında kiliseye sığınan göstericileri korumak için polisin önünde diz çökerek Myanmar'daki gösterilerin sembolü olan Katolik rahibe.

    Kollarını iki yana açarak silahlı polisleri durdurmaya çalışırken çekilen fotoğrafı 2021'in Mart ayında sosyal medyada viral oldu ve büyük takdir görmesini sağladı.

    Rahibe Ann Rose Nu Tawng, sivillerin ve özellikle çocukların korunması gerektiğini vurguluyor. Ebelik eğitimi alan Tawng 20 yıldır insanlara hizmet ediyor, son zamanlarda da Myanmar'ın Kaçin eyaletinde Covid hastalarına bakıyor.

    *Myanmar'da olanları büyük bir üzüntüyle izledim. Elimden gelseydi, haksız yere cezaevine atılan herkesi serbest bırakır ve hiçbir fark gözetmeden herkesi eşit kılardım.

  • Emma Theofelus

    NamibyaPolitikacı

    Emma Inamutila Theofelus, Afrika'nın en genç hükümet yetkililerinden biri oldu. Covid-19 ile ilgili çalışmaları sürdüren Bilgi ve İletişim Bakan Yardımcısı. Aynı zamanda milletvekili olan Theofelus, geçen yıl göreve atandığında 23 yaşındaydı.

    Theofelus daha önce cinsiyet eşitliği, çocuk hakları ve sürdürülebilir kalkınma için kampanya yürüten genç bir aktivistti. Gençlik Parlamentosu olarak anılan grupta yer aldı ve doğduğu yer olan Windhoek'te belediye hizmetleri konusunda çalıştı.

    Theofelus, Namibya Üniversitesi'nde hukuk okudu, Güney Afrika Üniversitesi'nden de Afrika Feminizmi ve Cinsiyet Çalışmaları diploması aldı.

    *Dünya hızlanarak baştan yaratılabilir: Yıllardır üzerinde çalışılan tüm planlar hızla uygulanmalı. Gecikemeyiz. Hiç vaktimiz kalmadı.

  • Sara Wahedi

    AfganistanEhtesab girişiminin CEO'su

    Sara Wahedi, teknoloji odaklı Afgan Ehtesab girişiminin kurucusu. Firmanın ilk ürünü Kabil sakinlerine gerçek zamanlı güvenlik ve trafik uyarıları gönderen bir uygulamaydı. Bu uygulama, patlayıcı maddelerle düzenlenen saldırılar, meydan dayakları ve ev baskınları hakkında güvenilir bilgiler verdi, Afganların etraflarındaki tehlikelerin niteliğini ve çapını öğrenmesinde etkili oldu.

    2022'de Sara Wahedi, kırsal kesimlerdekilerin de bu hizmetten yararlanabilmesi için bir SMS mesajı ile uyarı servisi başlatmayı umuyor.

    TIME dergisinin 2021'de "Gelecek Kuşağın Liderleri" arasında saydığı Wahedi, Columbia Üniversitesi'nde İnsan Hakları ve Veri Bilimi okuyor.

    *Afganların özgür ve adil seçimlerle ülkenin yeniden inşasında rol oynamak için hep birlikte isyan etmesi kaçınılmaz. Bu duruma gelebilmek için, kız ve erkek çocukları evrensel eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlanmalı. Bunun için de yılmadan mücadele etmek gerekiyor.

  • Vera Wang

    ABDModa tasarımcısı

    1970'lerden bu yana moda dünyasının önde gelen tasarımcılarından biri olan Vera Ellen Wang, başlangıçta gelinlik tasarlarken işini genişleterek parfüm, yayıncılık, ev ürünleri gibi alanlara da el attı.

    New York'ta Çinli bir anne-babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Wang, Vogue dergisinde moda editörüydü. Daha sonra Ralph Lauren firmasının tasarım müdürü olarak görev yaptı. Wang aynı zamanda gençlik yıllarında profesyonel olarak yarışmalara katılan yetenekli bir artistik patenci.

    Wang 2005 yılında kendisini kadın giyiminde yılın tasarımcısı seçen Amerika Moda Tasarımcıları Konseyi'nin üyesi.

    *Hepimiz aynı şeylerden etkileniyoruz. Gezegeni, daha entellektüel ve varoluşçu anlamda da hayatımızı kurtarmak için, ne kadar kısa sürede çalışmaya başlarsak, o kadar iyi olur.

  • Nanfu Wang

    ÇinFilm yapımcısı

    Aslen Çin'in ücra köşesindeki bir köyden gelen ödüllü film yapımcısı Nanfu Wang, ABD'de yaşıyor ve çalışıyor.

    İlk filmi Hooligan Sparrow (Serseri Serçe - 2016) Oscar ödüllerinde En İyi Belgesel dalında finale kaldı. One Child Nation (Tek Çocuk Milleti - 2019) ile Çin ve ABD hükümetlerinin Covid-19 salgını karşısında attıkları adımları ele alan In the Same Breath (Aynı Solukta - 2021) filmlerinin yönetmeni.

    Wang yoksulluk içinde büyüdü ancak Şanghay, Ohio ve New York üniversitelerinde üç yüksek lisans yaptı. 2020'de "otoriter yönetim, yolsuzluk ve hesap vermemenin sonuçlarını irdeleyen karakter çalışmaları" nedeniyle MacArthur Genç Dahi Bursu'nu aldı.

    *Tüm dünya tekrar normallik duygusuna dönmek istiyor ancak bugün yaşadığımız krizi yaratan, normal kabul ettiğimiz koşullardı.

  • Roshanak Wardak

    AfganistanJinekolog

    Eski bir milletvekili ve jinekolog olan Dr Roshanak Wardak 25 yıldan uzun süre kadınlara hizmet etti. Taliban'ın ilk iktidar döneminde bile memleketi Maidan Wardak kentindeki tek kadın doktordu.

    2001'de Taliban rejiminin yıkılması sonrası milletvekili oldu. 15 yıldır Taliban kontrolünde olan bölgesi, kırsal kesimdeki birçok yer gibi NATO birliklerinin de katıldığı ağır çatışmalara sahne oldu.

    BBC'ye Taliban'ın yönetime gelmesini ve savaşın sona ermesini memnuniyetle karşıladığını söyledi ancak son zamanlarda okulların açılması için çalışıyor. Taliban'ın verdiği sözleri tutmaması nedeniyle de kız çocuklarının eğitim haklarının ateşli bir savunucusu oldu.

    *Afganistan için tek umudum, 40 yıldır iktidara gelenlerin Afgan halkına yaptıklarından dolayı hesap vermesi.

  • Ming-Na Wen

    MacauOyuncu

    1998'de Mulan, 2004'te de Mulan II çizgi filmlerinde Fa Mulan'ı seslendiren Ming-Na Wen, popüler Amerikan tıp dizisi ER ve başrolünde Asya kökenli bir Amerikalı aktörün oynadığı sayılı Amerikan televizyon dizilerinden Inconceivable'da rol aldı.

    Halen sevilen Disney+ dizisi "Mandalorian"da Fennec Shand'i canlandıran Ming-Na Wen yakında başlaması beklenen "The Book of Boba Fett" adlı dizide de oynayacak. Ming-Na, 2019'da "Disney Efsanesi" seçildi.

    2022'de Hollywood'un ünlülerin yıldızlarıyla bezeli "Şöhret Yolu"nda Ming-Na'ya da bir yıldız verilecek.

    *Dünyayı baştan yaratmak gibi bir seçenek yok, o halde neden geriye dönelim ki? Ben her şeyin bir nedeni olduğuna inanıyorum. Her gün yeni bir başlangıç. O yüzden her zaman, güne şükrederek yaşamalıyız.

  • Rebel Wilson

    AvustralyaOyuncu, yazar ve yapımcı

    Hollywood yıldızı: Oyuncu, yazar, yapımcı, yönetmen ve hukuk fakültesi mezunu. Oyunculuk yaşamına Sydney sahnelerinde genellikle kendi yazdığı metinlerle başladı. 2010 yılında ABD'ye taşınmadan önce Avustralya komedisinde önemli bir yer edindi.

    Hollywood'da ilk olarak komedi filmi Bridesmaids'in çoğu kadın olan kadrosuna katıldı. Oscar ödülü kazanan Jojo Rabbit'te oynadı, ancak belki de en çok müzikal bir üçleme olan Pitch Perfect'teki 'Şişko Amy' karakteriyle tanınıyor. Üç filmden ikincisi 2015'de oynatıldığı zaman tüm zamanların en çok kazanan müzikal komedisi olmuştu.

    Wilson, 2022'de ilk filmini yönetecek.

    *Farklılık, saygı ve katılım, hayatın tüm alanlarının koşulsuz unsurları olmalıdır.

    İlgili haberler

  • Benafsha Yakubi

    AfganistanEngelli aktivisti

    Her ikisi de görme engelli olan Yakubi ve eşi, Afganistan'daki görme engellilere eğitim vermeyi ve onların rehabilitasyonunu amaçlayan Rahyab adlı kuruluşu kurdu. İnsan hakları aktivisti Benafsha Yakubi ülkenin bağımsız insan hakları komisyonunda da görev yaptı ve görme engelli çocukların eğitimi için çalıştı.

    Taliban işgalinden sonra ülkeyi terk etmek zorunda kaldı ancak Taliban'ın ayrımcılık yapmasından kaygı duyduğu engellilerin haklarını savunmaya devam ediyor.

    Yıllar süren çatışmaların da etkisiyle engelli sayısı oldukça fazla Afganistan'da, erişim ve ayrımcılık hala ciddi sorun.

    *Eğer bir umut varsa, ülkemi tekrar çok daha özgür, tüm Afganların kalkınma çabalarına daha çok katılımını sağlayan bir yer olarak görmek isterim.

  • Malala Yusufzay

    PakistanMalala Fonu kurucu ortağı

    Nobel Barış Ödülü'nü kazanan en genç kişi olan Malala Yusufzay, eğitim aktivisti ve Birleşmiş Milletler Barış Elçisi. 11 yaşından beri kız çocuklarının eğitim hakkını savunuyor.

    Malala, aktivistliğe BBC için blog yazarak başladı. Yazılarında Pakistan Talibanı olarak bilinen Tehrik-i Taliban yönetiminde ülkesindeki yaşamı, kız çocukların okula gitmesine getirilen yasağı anlattı. 2012'nin Ekim ayında, otobüsüne binen silahlı bir erkek onu arayıp bularak kafasına kurşun sıktı.

    İyileştikten sonra, kurucularından olduğu kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Malala Fonu'nda, her kız çocuğunun korkmadan okuyabileceği ve lider olabileceği bir dünya kurmak için çalışmalarını sürdürdü.

    *Yüz milyonlarca kız okula gitmiyor. Her kız çocuğunun 12 yıl boyunca ücretsiz, güvenli ve kaliteli eğitim imkanına sahip olduğu bir dünya istiyorum. Tüm kızların okuyabileceği ve lider olabileceği bir dünya.

    İlgili haberler

  • Yuma

    TürkmenistanPsikoterapist

    Ağustos ayında, ailesini eşcinsellerin onur gününü kutlarken gösteren bir süpermarket reklamında yer aldığı için aldığı eleştirilerden sonra Rusya'yı terk etmek zorunda kaldı. Psikoterapist ve LGBTQ+ aktivisti Yuma, halen İspanya'da yaşıyor.

    Soyadının açıklanmasını istemeyen Yuma, Rusya'nın 2013'te "geleneksel olmayan cinsel ilişkilerin küçüklere tanıtılmasını" yasaklayan bir yasa çıkarmasından sonra aktivist oldu.

    2017-2018 yıllarında Rus polisinden işkence gördüklerini söyleyen Çeçen LGBT bireylere psikolojik destek veriyor. Rusya'daki LGBT festivallerini ve etkinliklerini de destekliyor.

    *Zorunlu kapanma, yakın ilişkilerin ne kadar önemli olduğunu gösterdi. Dünyada ne yaptığımıza bakmamız, sevdiklerimiz için ne yapmak istediğimizi düşünmemiz gerek.

  • Zala Zazai

    AfganistanPolis memuru

    Türkiye'deki polis akademisinde profesyonel eğitim alan Zala Zazai, Afganistan'ın, isyancıların faaliyetleri yüzünden giderek istikrarsız hale gelen Host ilinde Cezai Soruşturma Dairesi'nin ilk kadın emniyet müdür yardımcısı ve ülkedeki yaklaşık 4000 kadın polisten biriydi.

    Görevde olduğu sürece erkek meslektaşlarının yıldırma çabaları ve isyancıların ölüm tehditleriyle karşı karşıya kaldı.

    Zazai, Taliban'ın 2021'de yönetimi ele geçirmesinden sonra ülkesinden kaçtı. O zamandan bu yana Afganistan'da saklanmak zorunda kalan kadın polislerin güvenliğinden duyduğu endişeyi dile getirdi.

    *Hayalim, gelecekte yeniden üniformamı giyerek geleneksel ataerkil topluma meydan okumak. Tekrar kadınların çalışma hakkı olmadığı ücra bir yerde Afgan kadınları için çalışmak istiyorum.

Short presentational grey line

100 kadın nasıl seçildi?

BBC'nin 100 Kadın ekibi, Dünya Servisi'nin çeşitli dillerde yayın yapan bölümlerinin de önerileriyle bir liste hazırladı. Listede, ilham verici öyküleri olanların yanı sıra, başarılarıyla ya da yarattıkları etkiyle 12 ay içinde ön plana çıkan kadınlara yer verilmesi amaçlandı.

Haberin başlığını atlayın ve okumaya devam edin
En çok okunanlar

Haberin sonu

Daha sonra bu isimler arasından, pandemi sonrasında yeni bir dünya kurulmasına katkıda bulunanlar seçildi.

Bu yıl, daha önce hiç görülmeyen bir uygulamayla listenin yarısının tek bir ülkeye, Afganistan'a ayrılması kararlaştırıldı.

İnsan hakları kuruluşları, Taliban'ın yönetime geldiği ülkede daha uzunca bir süre kadın haklarının gerileyeceği endişesini dile getirirken, listenin yarısını Afgan kadınlarına ayırarak, seslerini duyurmak istedik.

Bazı Afgan kadınları, listede kendilerini ve ailelerini korumak amacıyla takma isimle, fotoğrafsız olarak verildi.

Short presentational grey line

Credits

Prodüktör ve editör Valeria Perasso, Amelia Butterly, Lara Owen, Georgina Pearce, Kawoon Khamoosh, Haniya Ali, Mark Shea. BBC 100 Women editörü: Claire Williams. Prodüksiyon: Paul Sargeant, Philippa Joy, Ana Lucía González. Geliştirme: Ayu Widyaningsih Idjaja, Alexander Ivanov. Tasarım: Debie Loizou, Zoe Bartholemew. İllüstrasyon: Jilla Dastmalchi.

Short presentational grey line

Fotoğrafların telif hakları: Fadil Berisha, Gerwin Polu/Talamua Media, Gregg DeGuire/Getty Images, Netflix, Manny Jefferson, University College London (UCL), Zuno Photography, Brian Mwando, S.H. Raihan, CAMGEW, Ferhat Elik, Chloé Desnoyers, Reuters, Boudewijn Bollmann, Imran Karim Khattak/RedOn Films, Patrick Dowse, Kate Warren, Sherridon Poyer, Fondo Semillas, Magnificent Lenses Limited, Darcy Hemley, Ray Ryan Photography Tuam, Carla Policella/Ministry of Women, Gender and Diversity (Argentina), Matías Salazar, Acumen Pictures, Mercia Windwaai, Carlos Orsi/Questão de Ciência, Yuriy Ogarkov, Setiz/@setiz, Made Antarawan, Peter Hurley, Jason Bell, University of Sheffield Hallam, Caroline Mardok, Emad Mankusa, David M. Benett/Getty, East West Institute Flickr Gallery, Rashed Lovaan, Abdullah Rafiq, RFH, Jenny Lewis, Ram Parkash Studio, Oslo Freedom Forum, Kiana Hayeri/Malala Fund, Fatima Hasani, Nasrin Raofi, Mohammad Anwar Danishyar, Sophie Sheinwald, Payez Jahanbeen, James Batten.

line
100 women BBC season logo

-