İsrail-Filistin: İsrail polisi Mescid-i Aksa'da Filistinlilere müdahale etti

İsrail ve Hamas arasında, 11 gün süren ve çoğu Filistinli 250'ye yakın kişinin hayatını kaybettiği saldırılar sonrası Mısır'ın arabuluculuğunda varılan ateşkes anlaşması yürürlüğe girdi. Taraflar ateşkese uyarken, İsrail polisi Kudüs'teki Mescid-i Aksa'da Filistinlilere müdahale etti.

İsrail Polis Sözcüsü Micky Rosenfeld, Fransdız haber ajansı AFP'ye yaptığı açıklamada, Filistinlilerin Cuma namazı sonrası taş atması üzerine polisin müdahalede bulunduğunu söyledi.

Görgü tanıkları, Polisin Filistinlilere karşı ses bombası ve göz yaşartıcı gaz kullandığını söylüyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada "İsrail'in samimiyetsiz, iki yüzlü tutumu devam ediyor. İnanç ve ibadet özgürlüğünü kısıtlayan bu mezalimin artık son bulması şart" denildi.

İsrail ve Hamas 10 Mayıs'ta karşılıklı saldırılara, Doğu Kudüs'te bazı Filistinlilerin evlerinden çıkarılması ve İsrail polisinin yine Mescid-i Aksa'da Filistinlilere müdahale etmesi sonrası başlamıştı.

İsrail güçlerinin Mescid-i Aksa'dan çekilmesini talep eden Hamas, daha sonra roket saldırılarına başlamış, İsrail de Gazze'ye hava saldırıları düzenlemişti.

Ateşkes sonrası ilk açıklamalar: İki taraf da 'Zafer kazandık' diyor

İsrail hükümeti ve Hamas ilk açıklamalarında karşılıklı zafer ilan etti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ateşkes sonrasında ilk açıklamasında Hamas'a büyük darbeler indirildiğini, dengelerin değiştiğini, henüz bunların tümünü kamuoyunun bilmediğini ama yeni durumun zamanla anlaşılacağını söyledi.

Binyamin Netanyahu, "Gerekseydi Gazze'ye kara harekatı da yapacaktık ama buna gerek kalmadan hedeflerimize ulaştık" dedi.

Netanyahu, 11 gün devam eden hava bombardımanında 25 önde gelen Hamas ve İslami Cihad komutanı ile 200 savaşçının da öldürüldüğünü de belirtti, sivillerin hedef olmaması için azami çaba gösterdiklerini öne sürdü.

Filistin yetkililerinin verdiği bilgilere göre Gazze'de İsrail'in saldırları sonucu 11 günde 66'sı çocuk 39'u kadın 243 kişi hayatını kaybetti. 2 bine yakın kişi de yaralandı.

Hamas kayıplarıyla ilgili bilgi vermedi.

İsrail'de ise Filistinlilerin attığı roketlerin ikisi çocuk 12 kişinin ölümüne yol açtığı açıklanmıştı.

Hamas: İsrail'in zulmü durmadıkça ateşkes kırılgan

Hamas da ateşkes sonrası zafer kazandığını öne sürdü. Hamas yetkilisi Ali Barakeh, İsrail'in ilan ettiği ateşkes kararının Filistin halkı için bir zafer ve Netanyahu için de bir mağlubiyet olduğunu savundu. Barakeh, Hamas'ın ateşkesin ayrıntılarını kesinleştirmek için arabulucularla temasa geçilmesine kadar tetikte kalacağını aktardı.

Hamas Uluslararası İlişkiler Konseyi'nden Basem Naim ise BBC'ye yaptığı açıklamada, ateşkesin devam edip etmeyeceği konusundaki şüpheleri olduğunu söyledi.

"Filistinliler için adalet olmadan, İsrail Kudüs'te halkımıza yönelik saldırganlığını ve zulmünü durdurmadan ateşkes kırılgan olmaya devam edecek."

Hamas'ın siyasi büro üyesi Ezzat el-Reshiq de ateşkesle ilgili olarak İsrail'e uyarıda bulundu.

Reuters haber ajansına konuşan El-Reshiq, "Savaşın bugün bittiği doğru. Ancak Netanyahu ve tüm dünya bilmeli ki ellerimizin tetikte. Bu direnişi gücünü artırmaya devam edeceğiz. Netanyahu'ya ve ordusuna diyoruz, eğer geri dönerseniz, biz de geri döneriz" dedi.

Lübnan'da aynı zamanda siyasi bir parti olan Şii Hizbullah örgütü de Filistinlilerin tarihi bir zafer kazandığını ilan etti.

Hizbullah'ın açıklamasında, "Filistin direnişi geleceğin büyük zaferinin yolunu döşeyecek yeni kuralları koydu" dendi.

Mısır heyet gönderecek

Mısır, Katar ve Birleşmiş Milletler (BM), İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes görüşmelerine arabuluculukta başrol oynadı.

Arabulucuk çabasıyla sonuç alan Mısır, ateşkesi sürdürmek için İsrail ve Filistin'e güvenlik heyetleri gönderecek.

İsrail'in ateşkes kararı Perşembe akşamı gerçekleştirilen güvenlik kabinesi toplantısı sonrasında verilmişti. Hamas ve İslami Cihat da ateşkesi kabul etmişti. Ateşkes yerel saatle 02.00'de yürürlüğe girmişti.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "İsrail'in Filistinlilere yönelik hukuk dışı eylemleriyle çatışmalarda ateşkes sağlanmasından memnuniyet duyuyor ve bu ateşkesin sürdürülebilir olmasını temenni ediyoruz" denildi.

Daha önce ateşkes çağrısı yapan ABD Başkanı Joe Biden da dün İsrail Başbakanı Netanyahu ve Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile görüştüğünü söylemişti.

Netanyahu ile yaptığı görüşmede ateşkes için tavsiyede bulunduğunu bildiren Biden, "çatışma boyunca İsrail'in Hamas ve diğer terörist gruplara karşı kendisini savunma hakkı olduğunu yinelediğini" ifade etmişti.

Mısır lideri Abdülfettah Sisi ise ateşkesin başlamasının hemen ardından Twitter'da yaptığı paylaşımda, Mısır'ın ateşkes girişimlerinin başarılı olmasındaki rolü için Biden'a teşekkür etmişti.

Çatışmaya yol açan önemli hiçbir şey değişmedi

Jeremy Bowen, BBC Orta Doğu Editörü

Ateşkes çağrısına uyulmasaydı şaşardım. Gerek Hamas gerekse İsrail'in durup zafer ilan etmek için kendine göre nedenleri var.

Bu savaşın geçmişini bilenler, çatışmalar durduğunda iki taraftan yapılan açıklamaların da hep birbirine ne kadar benzediğini hemen görecektir.

İsrail, bir kez daha karşı tarafa büyük zarar verdiğini ve caydırıcı bir zafer kazandığını ileri sürüyor.

Bu yazıyı İsrail'in güneyine doğru giderken arabada yazıyorum. Çok sayıda İsraillinin hayatını kurtaran Demir Kubbe füze savunma sisteminin sökülmüş parçalarını taşıyan İsrail askeri araçlarını görüyorum.

Bu da İsrail'in ateşkesin bozulmayacağına güvendiğinin bir işareti.

Hamas, Kudüs konusunda kazanımlar elde ettiğini söyleyerek zaferini ilan ediyor. Şimdi silahlanmaya yeniden hız vererek ve öldürülen komutanlarının yerine yenilerini yetiştirerek bir sonraki rounda hazırlanacak.

Her iki taraf da bir süre sessiz kalmayı uygun bulsa da Hamas-İsrail karşıtlığının temelinde yatan hiçbir şey değişmiş değil. İşte bu bir sonraki çatışmanın tohumlarını oluşturacak ve bu siviller için hiç iyi bir haber değil.

Bundan kaçınmanın tek yolu Gazze ve çevresinde kalıcı bir ateşkesin müzakere edilmesi ve daha genel düzeyde İsrail-Filistin anlaşmazlığının çözümü konusunda bir ilerleme sağlanması olabilir.

Şu anda böyle bir şey çok muhtemel görünmüyor.