Korku ve belirsizlik: Venezuela halkı Maduro'suz bir gelecekle yüzleşiyor

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Nicolás Maduro'nun bir operasyonla ABD'ye götürülmesinin ardından yeni gerçeklik ülkede yerleşirken Venezuela halkı belirsiz bir gelecekle karşı karşıya.

Başkent Karakas'ta yaşayan bir öğrenci olan Marcelo, Maduro'nun ABD'ye götürülmesini memnuniyetle karşılayanlar arasında yer alsa da bunu kamuoyuna açık bir şekilde kutlamamaya özen gösteriyor.

BBC Dünya Servisi'ne konuşan öğrenci, "Maduro'nun müttefikleri hala iktidarda olduğu için evlerimizin dışında kutlama yapmama konusunda birkaç neden var" diyor ve ekliyor:

"Ancak sizi temin ederim ki Venezuela halkının çoğunluğu olanlardan dolayı çok mutlu."

İhtiyatlı davranan tek kişi o değil.

BBC, insanlara son olaylar hakkında ne hissettiklerini ve bundan sonrası için ne beklediklerini sordu.

Maduro hükümetine muhalif olanların çoğu, güvenliklerinden endişe ettikleri için isimlerinin gizli kalmasını istedi.

Ancak Maduro'yu destekleyenler de var.

Rosa Contreras kendisini ABD tarafından "aşağılanmış" hissettiğini söylüyor.

"Devlet Başkanımızı çok kolay alıp götürdüler gibi geliyor" diyor 57 yaşındaki Rosa.

Venezuela lideri ve eşinin Karakas'taki yerleşkesinden alınarak uyuşturucu kaçakçılığı ve silah suçlamalarıyla karşı karşıya kalacakları ABD'ye götürülmeleriyle sonuçlanan operasyonda onlarca kişinin öldürüldüğü bildiriliyor.

Küba hükümeti öldürülenler arasında 32 güvenlik gücü mensubunun da bulunduğunu açıkladı.

Maduro ve eşi Cilia Flores'in ABD'ye götürülmesinden kısa bir süre sonra Başkan Donald Trump, Venezuela'yı "yöneteceğini" söyledi.

Ancak bunun tam olarak nasıl olacağı belirsizliğini koruyor.

Maduro'nun başkan yardımcısı Delcy Rodríguez geçici olarak iktidarı devraldı.

Maduro'ya muhalif olmaktan çok uzak olan Rodríguez, onun en yakın yardımcısıydı.

Geçici başkan olarak görev almasından bu yana polisler sokaklarda devriye geziyor ve gazeteciler gözaltına alınıyor.

Hapisteki liderin serbest bırakılması için düzenlenen bir mitingde BBC'ye konuşan Rosa Contreras, Maduro'nun ABD'ye vardıktan sonra el salladığı görüntüsünün kendisine Maduro'ya desteğini göstermek için sokağa çıkma konusunda cesaret verdiğini söyledi.

"Bize mesaj gönderen bir tavrı vardı: Ben burada duruyorsam, siz de burada durmalı, dik durmalı ve devam etmelisiniz" dedi.

Marcelo da Maduro'nun ABD operasyonundan yara almadan kurtulmasından memnun ama farklı nedenlerle.

Marcelo "Hayatında kalan her gününü demir parmaklıklar ardında yaşamasını istiyoruz" diyor.

Maduro döneminde daha da kötüleşen siyasi ve ekonomik kriz nedeniyle son yıllarda milyonlarca insan Venezuela'yı terk etti.

Ancak Marcelo, Maduro'nun düşüşünün bir hükümet değişikliğine ve Maduro'nun selefi Hugo Chávez'in adını taşıyan sosyalist siyasi hareket Chavismo'nun sona ermesine yol açması halinde ülke dışından geri dönecek arkadaşları olduğunu söylüyor.

"Eğer ABD Venezuela'da ekonomik ve sosyal açıdan istikrarlı bir geçiş süreci yaşanması için ülkeyi yönetirse, mükemmel bir çözüm olmasa da herkesin buna razı olacağını düşünüyorum" diye ekliyor.

Ülkenin kuzeybatısındaki Maracaibo kentinden olan 60'lı yaşlarındaki bir muhalif aktivist BBC'ye yaptığı açıklamada ABD operasyonunda hayatını kaybedenler için üzüldüğünü ancak Maduro'nun gözaltına alınmasından dolayı mutlu olduğunu söyledi.

"Götürdükleri adamın çok zararı oldu. Onu orada tuttukları için mutluyuz" dedi.

Chavismo döneminde gıda ve ilaç eksikliğinin çok fazla acıya ve ölüme yol açtığını da sözlerine ekledi.

BBC'ye konuşan 33 yaşındaki bir masöz, Maduro hükümetine atıfta bulunarak "İnsanlara kırıntıları verirken ziyafeti kendilerine sakladılar" dedi.

Başkan Vekili Delcy Rodríguez'i desteklemiyor ancak "eğer hükümet değişikliği için ödememiz gereken bedel buysa bunu kabul ediyorum" diyor.

Bundan sonra ne olacağına dair endişeli bir hal var ve bu, BBC'ye konuşanların ortak korkusu.

ABD Başkanı Donald Trump ikinci bir saldırı dalgasını dışlamadı.

Hükümetin sosyal programlarında çalışan 50 yaşındaki Gelén Correa ise daha fazla askeri harekat olasılığına açıkça karşı koyuyor.

"[Venezuela] halkı saygıyı hak ediyor. Ben de karşılık vermeye hazırım" diyor.

Correa, ikinci bir kara saldırısı olması halinde ABD'nin Venezuelalıları "tepeden tırnağa silahlı" bulacağını söylüyor.

Bazı Venezuelalılar Maduro'nun yakalanmasının büyük bir fark yaratacağından kuşkulu.

"Lideri görevden aldılar ama rejim aynı, yani bu anlamda gerçekten hiçbir şey değişmedi" diyor 60 yaşındaki José.

Karakas'tan bir kişi Venezuela'da popüler bir yiyecek olan mısır ununun kilogram fiyatının yaklaşık üç kat arttığından şikayet ederken, Maracaibo'dan bir başka kişi de ekmek fiyatının yaklaşık %30 arttığını söyledi.

Ülkenin doğusundaki Guyana City'den bir kadın, son iki gündür sokaklarda çok az insan gördüğünü ve hiç araba olmadığını aktardı.

"Sokaklarda bazı askerleri görebilirsiniz, bazıları süpermarketleri koruyor, çünkü sahipleri hırsızlık veya soygundan korkuyor" dedi ve "kendisinin, ailesinin ve arkadaşlarının dışarı çıkmaya korktuğunu" söylüyor.

34 yaşında bir girişimci olan bir başka kadın BBC'ye, Temmuz 2024'teki seçimlerden sonra olduğu gibi misilleme yapılacağından korktuğunu söyledi.

2024 seçimlerinde hükümete sadık kişilerin çoğunlukta olduğu seçim kurulu, Maduro'yu seçimin galibi ilan etmişti.

Avrupa Birliği, ABD ve bazı Latin Amerika ülkeleri, muhalefet tarafından yapılan ve muhalefet adayının kazandığını gösteren oy sayımlarına işaret ederek bu sonucu tanımayı reddetmişti.

Bu tedirginlik temelsiz değil.

Son yıllarda düzenlenen pek çok protesto gösterisi hükümet güçleri ve Maduro hükümetine sadık paramiliter gruplar tarafından bastırılmıştı.

"Her köşe başında askerler ve hükümeti destekleyen silahlı sivil gruplar var ve bunlar halk arasında korkuya neden oluyorlar" diyor aynı girişimci kadın, ve insanların artık barış olup olmayacağından emin olmadıklarını söylüyor.

Masöz de BBC'ye yaptığı açıklamada mevcut durumun tehlikeli olduğu uyarısında bulunuyor: "Sokaklarda ve evlerimizde çok fazla korku var."

Bu haber, BBC Global Gazetecilik'ten Mark Shea tarafından düzenlendi.