Küba'da halk eşcinsel evliliklere imkân tanıyacak yeni yasayı onayladı

Küba'da halk eşcinsel evliliklere imkân tanıyacak yeni bir aile tasarısının yasalaşmasını referandum ile onayladı.

Ülkenin yaklaşık üçte ikisi referandumda "evet" oyu kullandı.

Oy kullanma oranı da yüzde 74 oldu. Çoğu ülke dışında yaşayan muhalif yorumcular, bu katılım oranının 1959'dan bu yana görülen en düşük oran olduğunu söylüyor.

Yeni yasaya göre LGBT'ler için taşıyıcı gebelik ve evlat edinme hakları da tanınacak.

Böylece Küba, eşcinsel evliliğe izin veren 33. ülke olacak. 1960 ve 70'li yıllarda eşcinsel insanların çalışma kamplarına gönderildiği Küba için bu çok büyük bir adım.

Yeni yasayla birlikte “gönüllü taşıyıcı annelik” de artık serbest oluyor. Buna göre bir kadın, bir başka kadın veya (kadın-erkek olması zorunlu olmayan) çift için bir bebeği rahminde taşıyarak doğum yapabilecek; ardından bebeği herhangi bir ücret almadan o kadına veya çifte verebilecek. Eşcinsel çiftlerin evlatlık almasının da yasayla önü açılıyor.

Referanduma sunulan 100 sayfalık yasa tasarısında sadece evlilik değil, ‘medeni birliktelik’ adı altındaki sözleşme de yasal hale getiriliyor. 

Ülkede bugüne kadar görülmüş en ilerici yasa olarak yorumlanan tasarıda; evliliklerde kadınlar ve erkekler arasında ev içi iş bölümünde ve sorumluluklarda eşitlik de kanunen bağlayıcı hale geliyor. 

Ancak oylamaya sunulan yasa tasarısı ülkedeki birçok dini ve muhafazakar grup tarafından eleştirildi.

Hükümet ise yasa değişikliğini destekledi ve Kübalılara referandumda "evet" oyu kullanmaları çağrısında bulundu.

100 sayfalık tasarının son haline getirilmesi için teklif edilen maddeler yerel gruplar aracılığıyla müzakereye açıldı ve aylarca değiştirildi.

Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel, Pazar günü oy kullandığı sırada yaptığı açıklamada sunulan değişikliğin ülkedeki insanların, ailelerin ve inançların çeşitliliğini temsil ettiğini söyledi.

Diaz-Canel, çoğunluğun evet oyu kullanmasını beklediğini ekledi.

AFP haber ajansına göre Seçim Konseyi Başkanı Alina Balseiro, oyların yüzde 66'sının sayıldığını aktardı.

Balseiro, Pazartesi açıklanan ön sonuçların toplumun büyük bir çoğunluğunun değişimi onayladığına işaret ettiğini söyledi.

Yasal olarak toplumun yüzde 50'sinin yasayı onaylaması gerekiyor.

Söz konusu yasal değişiklikler, Küba'daki LGBT haklarını savunan aktivistlerin uzun süredir yaptığı çalışmaların sonucu.

Komünist adada eşcinselliğe karşı hükümetlerin tutumu yıllar geçtikçe değişti.

Bu değişimin önderlerinden biri ise eski lider Raúl Castro'nun kızı Mariela.

1959 devriminden sonra, Fidel Castro yönetiminin başlarında Küba'da eşcinsel erkek ve kadınlar "yeniden eğitilmek" üzere çalışma kamplarına gönderiliyordu.

Ülkedeki bazı kiliseler ve muhafazakar kuruluşlar yasa değişikliğini eleştirmeye devam ediyor.

Muhalefetin bir kısmı halka referandumda "hayır" oyu kullanması için çağrıda bulundu.

Bazı hükümet karşıtı aktivistler ise yönetimin bu referandum aracılığıyla insan hakları sicilini yenilemeyi hedeflediğini savunuyor.

Son yıllarda ülkede her türlü muhalefete karşı uygulanan baskı buna gerekçe olarak gösteriliyor.

Avrupa’da 18 ülkede eşcinsel evililiklere yasal olarak izin veriliyor: Hollanda, Avusturya, Belçika, İngiltere, Danimarka, Finlandyai Fransa, Almanya, İzlanda, İrlanda, Lüksemburg, Malta, Morveç, Portekiz, İspanya, İsveç, Slovenya ve İsviçre. Bu ülkelerin çoğunda bu çiftler çocuk da evlat edinebiliyor.

Kanada da 2005’te Amerika kıtasında eşcinsel evliliğe resmen izin veren ilk ülke oldu. ABD’nin bunu yasalaştırması ise 10 yılı aldı. Ancak her eyalette yasal değil; bazı eyaletlerde de taşıyıcı annelik ciddi kısıtlamalara bağlı olarak yapılabiliyor.

Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan, Kıbrıs, Estonya, Yunanistan, Macaristan ve İtalya’da ise eşcinsel çiftler “medeni birliktelik” adı altında bağlılık sözleşmesi imzalayabiliyor ancak klasik anlamıyla evlilik henüz eşcinsel çiftler için legal değil.