DEM Parti'nin Öcalan ile ilgili talepleri neler, bakanlık hangi adımları atabilir?

DEM Parti İmralı Heyeti'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'la görüşmesinde alınan karar doğrultusunda, DEM Parti grup başkanvekilleri 24 Nisan'da Adalet Bakanı Yılmaz Tunç ile görüştü.

DEM Parti görüşmede, PKK lideri Abdullah Öcalan'ın çalışma koşullarının düzeltilmesi, İnfaz Yasası, hasta tutuklular, Terörle Mücadele Yasası değişikliği, Öcalan'a "umut hakkı" tanınması, gazetecilerin de İmralı'ya giderek görüşme yapmasına kadar kapsamlı talepler iletti.

Tunç'un Öcalan'ın çalışma koşullarının daha da iyileştirilebileceği mesajı verdiği görüşmenin ardından DEM Parti "beklediğimizden de olumlu geçti" yorumunu yaptı.

Görüşme, DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder'in rahatsızlanmasının ardından 24 Nisan'a ertelenmişti.

DEM Parti Grup Başkanvekilleri Gülistan Kılıç Koçyiğit, Sezai Temelli ve İnsan Hakları'ndan sorumlu Eş Başkan Yardımcısı Öztürk Türdoğan'dan oluşan heyetin Tunç ile görüşmesi yaklaşık iki saat sürdü.

Görüşmenin ayrıntılarına BBC Türkçe ulaştı.

Öcalan için hangi koşullar masaya yatırıldı?

Görüşmede en kritik konu başlıklarından biri Öcalan'ın cezaevi koşullarının düzeltilmesi talebi oldu.

DEM Parti, Öcalan'ın cezaevi koşullarını "sağlık-güvenlik-özgürlük" çerçevesinde tanımlıyor ve "tecrit" olarak değerlendiriyor.

DEM Parti heyeti Öcalan'ın, sadece İmralı heyetiyle değil, yazar, gazeteci, akademisyen ve farklı siyasi partilerle de görüşmesinin önünün en hızlı şekilde açılması talep etti.

Öcalan'ın yaptığı çağrının gerekçelerini kendisinin aktarmasının sürece olan güveni de artıracağını ifade eden DEM Parti heyeti, bunun önünde yasal engel olmadığına vurgu yaptı.

Ayrıca, Öcalan'ın havalandırmaya çıkarılması, telefon hakkı gibi haklarının da sağlanması gerektiği belirtildi.

Adalet Bakanı Tunç ise yasal mevzuat çerçevesinde, Öcalan'ın cezaevi koşullarında yeni düzenlemelere gidildiğini belirtti.

Tunç, Öcalan'ın dört yıl sonra yeğeni Ömer Öcalan ve heyetteki farklı isimlerle görüşmesini de buna örnek gösterdi.

Tunç, "Zaten bir süredir bazı adımlar atılıyor, mevzuat çerçevesinde bundan sonra da talepler değerlendirilir, buna göre adımlar atılabilir" görüşünü iletti.

Gazeteciler'e İmralı yolu açılacak mı?

BBC Türkçe'ye konuşan DEM Parti yöneticileri, çok sayıda gazetecinin İmralı'ya başvurduğunu, Bakan Tunç'un da bunu teyit ettiğini ifade etti.

Yöneticiler bakanlığın "sürecin ruhuna denk bir yaklaşım içinde olduğu izlenimini" paylaştı.

Öcalan daha önce DEM Parti milletvekili olan yeğeni Ömer Öcalan ile görüşmesinde halen DEM Parti milletvekili olan Cengiz Çandar ve gazeteci Hasan Cemal'in ziyaretini talep etmişti.

DEM Partililere göre bu iki ismin yanısıra başvuru yapan diğer gazeteciler için de İmralı izni çıkabilir.

'Kongre Öcalan ve örgütün meselesi'

Görüşmede DEM Parti heyeti, Öcalan'ın fesih kongresini yönetmesine dönük herhangi bir talep iletmedi.

BBC Türkçe'ye konuşan DEM Parti yetkilileri, fesih kongresi konusunun Öcalan'ın ve örgütün tartışması olduğunu vurguladı:

"Öcalan bu tartışmayı devletle yürütüyor. Biz daha çok toplumsal, demokratik siyasetin güçlenmesini sağlayacak öneriler ilettik."

'Umut hakkı için erken'

Görüşmede DEM Partililer Öcalan için "umut hakkı" düzenlemesini de gündeme getirdiler.

Öcalan'ın "fiziki özgürlüğü" kapsamında bunu değerlendiren DEM Partililer, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) 2014'te verdiği ve 25 yılını cezaevinde doldurmuş ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını çekenlere şartlı tahliye yolunun açılmasını içeren "umut hakkı" kararını anımsattı.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de Öcalan'a yaptığı ilk çağrıda "umut hakkı"nı dile getirmişti.

Ancak DEM Parti de iktidar da bu adımı erken buluyor.

Örgüt silah bırakmadan bu talebin yerine getirilmesinin, kamuoyunda da büyük tepkiye yol açacağı düşünülüyor.

O nedenle DEM Partililer, bu talebi daha çok silahların bırakılması ve örgütün kendini feshetmesi sonrasına dönük adımlar kapsamında dile getirdiklerini ifade etti.

Tunç'un bu talebi not etmekle yetindiği öğrenildi.

BBC'ye konuşan DEM Partililer, önceliğin Öcalan'ın havalandırma, toplumla ve farklı kesimlerle ilişki kurma, iletişim koşullarının düzeltilmesi olduğunu söyledi.

DEM Partili yetkililer, "Bunlar sağlanırsa süreç ilerler, ilerlerse de bu yasal zorlukları aşmak çok daha kolay olur" görüşünü dile getirdi.

'İnfaz düzenlemesi yeniden ele alınacak'

Görüşmede infaz yasası düzenlemesi ve 10. Yargı Paketi'ne girmesi beklenen düzenlemeler de gündeme geldi.

DEM Partililer, cezaevi gözlem kurullarının 30 yıl yatmış mahkumlara bile "Pişman mısınız?" sorusunu yönelttiğini, olumsuz yanıt verenlerin infazlarının "keyfi olarak" yakıldığını söyledi.

Parti yetkilileri "bunun vicdani ve insani olmadığı" yorumunu yaptı.

Ayrıca, Covid-19 pandemisi döneminde çıkarılan şartlı salıverilme düzenlemesinde, örgütlü suçların kapsam dışında bırakıldığı, 10. Yargı Paketi kapsamında yapılacak düzenlemeyle bu ayrımın giderilmesini istediler.

Adalet Bakanı Tunç'un ise başta İnfaz Yasası olmak üzere mevzuattaki sıkıntıların farkında olduklarını ve bunları yeniden ele alacaklarını belirttiği öğrenildi.

İnfaz Yasası kapsamında ayrıca, terör örgütü üyelerine de diğer suçlarda olduğu gibi eşit infaz oranı uygulanması, Anayasa Mahkemesi'nin iki kez iptal ettiği Türk Ceza Yasası'nda "örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleme"nin suç olmaktan çıkarılması da DEM Parti'nin talepleri arasında yer aldı.

DEM Partililer, bu taleplerin önemli bir bölümünün meclise gelecek yeni yargı paketinde yer almasını beklediklerini ifade ettiler.

DEM Heyeti, hasta tutukluların tahliyesi ve Adli Tıp'ta reform yapılmasını da istedi.

Hastalık, yaşlılık ve kocama gibi durumlarda Adli Tıp'ın "keyfi ve ideolojik" davranabildiğini belirten DEM Partililer, bu tür durumdaki hükümlüler için yasal düzenleme yapılmasını istediler.

DEM Parti heyeti görüşmede Selahattin Demirtaş'la birlikte çeşitli siyasetçilerin yargılandığı Kobani davasının gerekçeli kararının halen yazılmadığını da anımsattılar.

Kongre sonrasında hangi konular ele alınacak?

DEM Partililerin verdiği bilgiye göre görüşmede PKK'nın kendini feshetmesi sonrasına ilişkin düzenlemeler ele alınmadı.

Sürecin kritik dönüm noktalarını "Bahçeli'nin 1 Ekim çıkışı, Öcalan'ın 27 Şubat silah bırakma çağrısı, 10 Nisan'da Erdoğan-DEM İmralı heyeti görüşmesi" olarak sıralayan DEM Partiler bundan sonraki süreçle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

"Silah bırakma ve fesih dördüncü eşik olabilir. Dördüncü eşik sonrasındaki süreci de peyderpey, öre öre gidilecek bir süreç olarak görüyoruz.

"Ayrıca sonrasını Öcalan'ın muhatapları [devlet ve örgüt] ile de görüştüğünü düşünüyoruz.

"Ama biz süreç biraz daha somutlaşıp, ete kemiğe büründüğünde yasal düzenlemeler konusunda rol üsteniriz."