Erdoğan: 'Yeni anayasadan muradımız kendimize alan açmak değil'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "tekrar seçilme veya tekrar aday olma gibi bir derdim yok" sözlerine açıklık getirdi.

Azerbaycan dönüşü 29 Mayıs'ta uçakta soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Yeni anayasadan muradımız kendimize alan açmak değil" dedi.

Cumhurbaşkanı, adaylık konusunda "milletimize kulak vereceğiz" dedikten sonra MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'ye de teşekkür etti.

Erdoğan, "Gerçekten büyük memnuniyet duydum, onore oldum" ifadesini kullandı.

Erdoğan'ın adaylıkla ilgili ilk açıklamasına Bahçeli'den 23 Mayıs Cuma günü yazılı bir değerlendirme geldi.

Bu metinde Bahçeli, Erdoğan'ın liderliğinin devam etmesi gerektiğini belirtti ve "Derdi vatan ve millet olan bir Cumhurbaşkanının yolundan caymaya hakkı yoktur" dedi.

MHP lideri, muhalefeti de kriz ve kaos yaratmaya çalışmakla da suçladı.

Bahçeli, "Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın sadağından çekilip fırlattığı ok menziline ulaşmalıdır. Bunun için zatı devletlerinin varlığı olmazsa olmaz değer ve önemdedir" diyerek Cumhurbaşkanı Erdoğan'a açık destek mesajı verdi.

26 Mayıs Pazartesi günü AKP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik de Erdoğan'ın yeniden aday olma ihtimali hakkında konuştu.

Partinin Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada Çelik, "Sayın Cumhurbaşkanımızın sahip olduğu siyasi birikim ve liderlik kapasitesi devlet ve millet hayatımız için vazgeçilmez bir hazinedir. Dolayısıyla devam etmesini arzu ederiz" dedi.

Erdoğan ne demişti?

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Mayıs'taki Macaristan ziyaretinin dönüşünde uçakta gazetecilere konuştu ve yeni anayasa ile adaylığı konusunda açıklamalar yaptı.

Erdoğan, "Yeni anayasayı kendimiz için değil, ülkemiz için istiyoruz. Benim tekrar seçilme veya tekrar aday olma gibi bir derdim yok" dedi.

Anayasa konusunda bir çalışma yürütüldüğünü söyleyen Erdoğan "Artık darbecilerin değil, sivillerin ortaya koyduğu bir anayasaya ihtiyacımız var" dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın adaylığı, MHP lideri Devlet Bahçeli'nin 5 Kasım'daki grup toplantısında yaptığı açıklamadan bu yana ara ara gündeme geliyor.

Tepkiler ne oldu?

AKP Sözcüsü Ömer Çelik Ocak ayında bu konunun gündemlerinde olduğunu belirtmiş ve "Önemli olan milletin istemesidir" demişti.

CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır, Erdoğan'ın adaylık çıkışına yanıt verdi.

Başarır, "Senin kendin yaptığın anayasaya göre bir daha aday olma imkanını yok. Sen aday olamazsın zaten" şeklinde konuştu.

CHP'li Başarır şöyle devam etti:

"Gelin bu Kasım'da bir seçim olsun, bu ülkeyi kurtaralım. O zaman erken bir seçim olabilir ve bu halk rahatlayabilir dedik. Buna da izin vermiyorsun. O zaman demek ki sen aday olmayacaksın"

Erdoğan, 31 Mart yerel seçimlerinden yaklaşık 20 gün önce, "Bu benim final seçimim; yasanın verdiği yetkiyle bu seçim benim son seçimim" açıklaması yapmıştı.

Erdoğan ilk olarak 2014 yılında parlamenter sistem anayasasına göre halk oyuyla cumhurbaşkanı seçildi.

Bazı hukukçular ve muhalefet partilerinin itirazlarına karşın, eski anayasa hükümlerinin, başkanlık sisteminde geçerli olamayacağı gerekçesiyle Erdoğan 2023 seçimlerinde yeniden aday oldu ve toplamda üç, cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine göre ikinci kez cumhurbaşkanı seçildi.

Erdoğan, bir erken seçim kararı alınmazsa, bu görevini 2028 seçimlerine kadar sürdürecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Mayıs'ta gazetecilerin erken seçime dair bir sorusunu ise "Türkiye'yi böyle bir badirenin içerisine sokmayız, sokamayız, buna gerek de yok. Türkiye şu anda tarihinin en istikrarlı, güçlü zamanlarını yaşıyor" diye yanıtladı.

Anayasa ne diyor?

2018'de yürürlüğe giren cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine ilişkin anayasa hükümleri, bir kişinin en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebileceğini hükme bağlıyor.

Erdoğan'ın yeniden adaylığı için birinci yol, anayasanın 101. maddesindeki "iki dönem kuralı"nın kaldırılması.

Ancak AKP ve MHP'nin şu andaki sandalye sayısı anayasa değişikliği için yeterli değil.

Anayasa değişikliğinin referandum koşullu kabulü için 360, doğrudan kabulü için de en az 400 milletvekilinin kabul oyu kullanması gerekiyor.

Cumhur İttifakı'nda yer alan AKP, MHP, DSP ve HÜDA-PAR'ın milletvekili sayısı, AKP'li TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un oy hakkı olmadığı dikkate alındığında 321'de kalıyor.

Mevcut tabloda, muhalefet partilerinin Erdoğan'a yeniden adaylık yolunu açacak bir değişikliğe destek vermesi beklenmiyor.