Kurtulmuş komisyona eleştirilere yanıt verdi: 'SDG'nin silah bırakmasını komisyon nasıl sağlayacak?'

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Rapor yazım aşamasına gelen Milli Dayanışma Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun görev süresi yapılan 20'inci toplantıda iki ay uzatıldı.

Kurulan komisyonun görev süresi 31 Aralık'ta sona eriyordu.

Komisyonun başkanlığını da üstlenen TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, komisyon çalışmalarının Ekim ayında bitirilmesini hedeflediklerini, ancak sürecin uzadığına dikkat çekti.

"Bütün meseleyi çözecek olan komisyon değil. SDG'nin silah bırakmasını komisyon nasıl sağlayacak?" diye konuştu.

Komisyonun açılışında konuşan Kurtulmuş, siyasi partilerin raporlarını sunduğunu belirttikten sonra raporların ortaklaştırılması için çalışma yürüteceklerini söyledi.

Raporların iletilmesi ardından ilk kez basına açık toplanan komisyonda akademisyenler Prof. Dr. Havva Kök Aslan ve Dr. Murat Sevecan, toplantı tutanak analizlerine ilişkin sunum yaptılar.

Sunumda, "sürecin nihai hedefi konusunda belirsizliklerin devam ettiği" vurgulanırken, "Güvenlik-özgürlük dengesi konusunda aktörler arası yaklaşımlar belirgin biçimde ayrışıyor" görüşüne yer verdi.

Uzmanların sunumunda dikkat çeken bazı tespitler şöyle sıralandı:

"Terörün sona ermesi", "Türkiye modeli", "kardeşlik", "normalleşme", "demokratikleşme", "siyasal entegrasyon" gibi farklı hedefler ifade edilse de bunların nasıl bir bütün oluşturacağı ve somut adımlarının neler olacağı konusunda net bir mutabakat yoktur.

"Af, topluma entegrasyon konusuna yaklaşımda önemli ayrışmalar bulunmaktadır. Kök nedenlerin tanımı konusunda farklı çerçeveler kullanılmaktadır."

Sürecin nihai hedefine ilişkin "net, anlaşılır ve ölçülebilir" bir tanım yapılması gerekliliğine dikkat çekilen uzman sunumunda, "Demokratikleşme adımlarının içeriği konusunda ortak bir zeminin tesis edilmesi, hukuki altyapının acilen tamamlanması, katılımcılık ve şeffaflık mekanizmalarının güçlendirilmesi" önerilerine yer verildi.

Kurtulmuş, daha sonra milletvekillerine söz verdi.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, raporun geciktirilmeden yazılması gerektiğini söyledi.

Sürece ilişkin görüşlerini de açıklayan Yıldız, "Türkiye'nin iktidar devlet yapısı, toprak bütünlüğü, Türkçe'nin resmi statüsü, Türk milleti kimliği, Cumhuriyet ilkesi hiçbir siyasi pazarlığa konu edilmeyecek temellerdir" dedi.

"Demokratikleşme adımları ancak bu çizgiler korunarak, mevcut anayasal çerçevede içinde yapılabilecektir" diye konuştu.

Yıldız, atılacak adımların; terör örgütlerine yeni hareket alanları açmayacak şekilde planlanması gerektiğini ifade etti.

DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, sürecin henüz başında olunduğunu, kat edilmesi gereken uzun bir mesafe olduğunu vurguladı.

Komisyonun kuruluşunda, siyasal bir mutabakat arayışı, süreci Meclis zeminine taşımak sürecin yasal altyapısını oluşturma hedefleri konulduğunu vurgulayan Koçyiğit, "Bugün itibarıyla da tam olarak bunun arifesindeyiz" dedi.

DEM Parti Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş ise isim vermeden sürece ilişkin açıklamaları nedeniyle CHP Sakarya Milletvekili Ümit Dikbayır'a tepki gösterdi.

Beştaş ayrıca komisyonun ayrıca eski DEP Milletvekili Leyla Zana'yı hedef alan küfürlü sloganlarla ilgili de komisyonun açıklama yaparak tepki göstermesini istedi.

'Bizim sorunumuzda Kürt sorunu da var'

CHP adına konuşan Grup Başkanvekili Murat Emir, partisinin raporuna yönelik eleştirileri şaşkınlıkla karşıladığını söyledi.

Emir hazırladıkları raporda "Kürt sorununun da Kürtler'in de olduğunu" savundu.

Raporu hazırlarken Türkiye'nin temel sorunlarına değindiklerini ve herkesin sahiplenebileceği öneriler sunduklarını belirten Emir, "CHP kalıcı barış için yapılması gereken yasal adımların öncüsü olacaktır" dedi.

AKP Milletvekili Ayşe Böhürler ise sürecin nihai gayesinin raporda belirtilmesi gerektiğini, soyut kavramların sürece zarar vereceğini savundu.

AKP'li Kürşad Zorlu ise süreçle ilgili kullanılan dil ve kavramların doğru kullanılması gerektiğini belirterek, "savaş, barış" kavramlarının kullanılmasına karşı çıktı ve "Savaş devletler arasında olur" dedi.

Komisyonun süresi iki ay uzatıldı

Akademisyenlerin sunumu ve milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından söz alan Kurtulmuş, olumlu ve umutlu bir noktada durduğunu belirtti.

Partilerin raporlarındaki görüşlerini ortaklaştırması için kendi aralarında müzakere yapmasının sürece katkı sağlayacağını belirten Kurtulmuş, kendisinin de elini taşın altına koyacağını ifade etti.

Toplantı sonunda yapılan oylamada komisyonun görev süresinin 31 Aralık'tan itibaren 2 ay uzatılması oy birliği ile kabul edildi.

Kurtulmuş, toplantı sonrasında komisyonu izleyen gazetecilerle sohbet etti.

Komisyon raporunda mümkün olan en üst mutabakatın sağlanması için çalışacaklarını belirten Kurtulmuş, rapor hazırlanması ve yazım sürecinin uzaması nedeniyle komisyonun görev süresinin uzatıldığını söyledi.

Sadece komisyonun çabasının, süreci hızlandırmaya yetmediğine işaret eden Kurtulmuş, "Bütün meseleyi çözecek olan komisyon değil. SDG'nin silah bırakmasını komisyon nasıl sağlayacak?" diye konuştu.

Benzer süreçlerle karşılaştırıldığında gelinen en ileri seviyede bulunulduğunu belirten Kurtulmuş,"Komisyonda bazı şeyler tekrarla söylenmiş olsa da hepsinin faydası var" dedi.

Kurtulmuş, komisyonun sürece özgü geçici bir yasayla ilgili çerçeve öneri sunacağını ancak henüz çerçevenin netleşmediğini ifade etti.