Libya'da sel: Kızılay, ölü sayısının 11 bine yükseldiğini açıkladı

Libya Kızılayı, ülkenin doğusunu etkileyen fırtınada iki barajın çöktüğü Derne kentinde ölenlerin sayısının 11 bine yükseldiğini söyledi.

Arama kurtarma çalışmaları sürerken bu sayının artması bekleniyor.

Kızılay'ın Derna'daki medya merkezi başkanı Salem el-Naas, birçok cesedin kuvvetli rüzgarlar nedeniyle açık denize sürüklendiğini ve yakındaki kasabaların kıyılarında bulunduğunu söylüyor.

BM’ye bağlı Uluslararası Göç Örgütü yaklaşık 30 bin kişinin evsiz kaldığını tahmin ediyor.

Hükümet yetkilileri, kentte iki barajın yıkılması ve sele yol açması konusunda soruşturma başlatılması çağrısı yapıyor.

Derne Belediye Başkanı Abdulmenam Al-Ghaithi, 14 Eylül'de yaptığı açıklamada 20 bine yakın insanın ölmüş olabileceğini söylemişti.

Al-Ghaithi, Suudi TV Haber kanalı Al Arabiya'ya yaptığı açıklamada, iki barajın insanlar uyurken yıkılması nedeniyle 18 bin ila 20 bin kişinin öldüğü tahmininde bulundu.

Yetkili, bu rakamı bölgede yaşayan insan sayısına dayandırdı.

Derne'ye giderek yardımları koordine eden AFAD Başkan Yardımcısı Hamza Taşdelen, kentteki durumun "hiçbir sel felaketine benzemediğini" söyledi.

HaberTürk'e konuşan Taşdelen, selin 5 - 6 kat seviyesine çıktığını ilk kez gördüğünü söyledi.

Türkiye, Bulgaristan ve Yunanistan’da onlarca kişinin ölümüne yol açan Daniel Fırtınası, Pazar günü de Libya’nın doğusunda binlerce kişinin hayatını kaybettiği ağır bir yıkıma neden oldu.

Yıkımın neden bu kadar şiddetli olduğu araştırılırken uzmanlar, barajların fırtınada çökmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

BBC'ye konuşan Libya'da 40 yılı aşkın süredir çalışan şehir planlamacısı olan Kanakis Mandalios, "Barajların çökmemesi gerekiyordu. Aşırı yağışlardan kaynaklanan suyu boşaltmak için bir mekanizma olması gerekirdi" ifadelerini kullanıyor.

Mandalios, 1997'den bu yana Libya'da hiçbir yeni şehir planı hazırlanmadığını söylüyor, bunun felaketin boyutuna katkıda bulunduğunu belirtiyor.

Birleşmiş Milletler (BM) ise ülkedeki uyarı sistemlerinin yetersiz olduğuna dikkat çekerek, "Libya'da uyarı yapılsaydı ve tahliyeler gerçekleşseydi kayıpların çoğunu önleyebilirdik" diyor.

Uluslararası yardım çabalarının hız kazandığı ülkede Mısır, Türkiye, Tunus, Katar, İtalya, İspanya kurtarma ekipleri bölgeye ulaştı.

Türk Kızılayı temsilcisi, Derne'yi deprem yaşamış bir kente benzetti.

BBC'ye konuşan İbrahim Özer, "Seller, orman yangınları ve depremler de dahil olmak üzere pek çok felaket gördüm ama bu seferki oldukça farklı" dedi.

'Tam anlamıyla bir tsunamiydi'

Bölgede arama çalışmalarının sürdüğünü belirten Sivil Havacılık Bakanı ve Doğu Libya Yönetimi Acil Durum Komitesi Üyesi Hichem Chkiouat ölü sayısının iki katına çıkabileceğini belirtti.

Derne'nin bazı bölümlerinin yok olduğunu belirten Chkiouat "Bu tam anlamıyla bir tsunamiydi" dedi.

Okul ve işyerlerinin yanı sıra dört büyük petrol limanı da fırtına nedeniyle kapatıldı.

Sellerle ilgili bir açıklama yayımlayan BM, felaketin boyutlarını "devasa" olarak nitelendirdi.

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre, ülkenin birçok şehrinde etkili olan sağanak yağışlardan 1,8 milyona yakın insanın etkilendiği tahmin ediliyor.

WHO sözcüsü Margaret Harris, "Bölgede böyle bir fırtınanın daha önce görülmediğini, dolayısıyla büyük bir şok olduğunu" söyledi.

BM'den hastalık tehlikesi uyarısı

BM, Libya'da kirli sudan kaynaklanan hastalık tehlikesi konusunda uyarıda bulundu.

BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi sözcüsü Jens Laerke, BBC'ye verdiği demeçte su kuyularının kirlendiğini söyledi.

"İnsanların suya ihtiyacı var ve eğer kirli su içmeye başlarlarsa, bunu durdurmayı başaramazsak ikincil bir hastalık dalgası ve hatta ölüm görebiliriz."

Derne'de ölenler toplu mezarlara gömüldü

Pazar günü fırtınanın etkisiyle barajların patlamasının ardından tsunami benzeri bir akıntı altında kalan Derne'de bulunan cesetler torbalara ve battaniyelere sarılarak toplu halde gömüldü.

Su mühendisliği uzmanları BBC'ye, ilk olarak Derne'den yaklaşık 12 km uzaklıktaki bir barajın çöktüğünü ve suyunun vadiye doğru aktığını bunun ardından şehre daha yakın olan ikinci bir barajın da yıkıldığını anlattı.

İki rakip hükümet

Uluslararası yardımların bir bölümü ülkeye ulaştı. Ancak Libya'nın iki rakip hükümet arasında bölünmüş olması kurtarma çabalarını sekteye uğratıyor.

Libya, uzun süre ülkeyi yöneten Albay Muammer Kaddafi'nin 2011'de devrilip öldürülmesinden bu yana siyasi kaos içinde.

2014’ten bu yana iki rakip kuvvet tarafından farklı bölgeleri idare edilen ülkede Bingazi yönetimi ülkenin doğusunu kontrol altında tutuyor. Ancak uluslararası kabul edilen Trablus yönetimi de selden etkilenenlere yardım için harekete geçti.

BBC'ye konuşan Esad, "Libya'da kurtarma ekibi yok, eğitimli kurtarıcı yok. Son 12 yılda her şey savaşla ilgiliydi" ifadelerini kullandı.

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe, ülke kurumlarını acil olarak görevlendirdiğini kaydetti.

Doğu Libya Yönetimi Acil Durum Komitesi Üyesi Hichem Chkiouat, doğu yönetiminin, 14 ton tıbbi malzeme, ceset torbası ve 80'den fazla doktor ve sağlık görevlisini içeren bir uçak gönderen Trablus hükümetinden yardım kabul edeceğini söylemişti.

İlk olarak Ege’de oluşan Daniel Fırtınası, Türkiye’de Marmara Bölgesi’nin batısı ve Trakya’da etkili olmuştu.

5 Eylül’de Ege ve Trakya’da etkisi olan fırtınada Türkiye’de 8, Yunanistan’da 15, Bulgaristan’da da 4 kişi öldü.