İngiltere'de İşçi Partisi genel seçimi büyük farkla kazandı, yeni başbakan Keir Starmer

İngiltere’de dün yapılan genel seçimi açık farkla İşçi Partisi kazandı. Partinin lideri Keir Starmer ülkenin yeni başbakanı oldu.

Buckingham Sarayı'na giderek Kral 3. Charles'tan resmi olarak hükümeti kurma görevini alan Starmer, Başbakanlık Konutu önünde yaptığı konuşmada, "Ülkemiz değişim için oy verdi" dedi.

Starmer, "İşçi Partisi'ne oy vermiş olun ya da olmayın, size doğrudan sesleniyorum. Hükümetim size hizmet edecek. Siyaset iyilik için bir güç olabilir. Bunu göstereceğiz. Önce ülke, sonra parti" diye konuştu.

Starmer'ın açıkladığı kabinede Angela Rayner Başbakan Yardımcısı, Rachel Reeves ise İngiltere'nin ilk kadın maliye bakanı oldu.

İngiltere'nin yeni İçişleri Bakanı Yvette Cooper, Dışişleri Bakanı David Lammy, Savunma Bakanı John Healey oldu.

Öte yandan ülkede 2010'dan bu yana iktidarda olan Muhafazakar Parti seçimde hezimete uğradı.

Muhafazakar Parti lideri Rishi Sunak istifa etti.

Sunak, Başbakanlık Konutu önündeki son konuşmasında Sunak, "Özür dilerim. Bu iş için elimden geleni yaptım ama siz hükümetin değişmesi gerektiğine dair net bir sinyal gönderdiniz" dedi.

Eski başbakan Liz Truss ve son kabinedeki birçok bakan ilk sonuçlara göre milletvekili seçilemedi. Bu bakanlar arasında Savunma Bakanı Grant Shapps da var.

Partinin Meclis Grup Başkanı Penny Mordaunt ve önde gelen isimlerinden Jacob-Rees Mogg da Avam Kamarası'na giremedi.

Seçime katılım oranı yüzde 60 oldu. Bu İngiltere'de 1885'ten bu yana bir genel seçimde görülen en düşük katılım oranı (2001'de bu oran yüzde 59'du).

Partilerin oy oranları

İlk sonuçlara göre ülke çapında en fazla oyan 5 partinin oy oranları şöyle:

5 yıl önceki seçime kıyasla sağcı Reform UK Partisi oylarını yüzde 12'den fazla artırdı. Yeşil Parti için de bu oran yüzde 4'ten fazla.

Oylarını yaklaşık yüzde 2 artıran İşçi Partisi ise 14 yıl sonra iktidara geldi ve İngiltere Parlamentosu'nda 650 üyeli Avam Kamarası'nda büyük farkla çoğunluğu sağladı.

İşçi Partisi 1997'de Tony Blair 18 yıl aradan sonra iktidara gelirken 419 milletvekili çıkarmış; Blair ile kazandığı üç (1997, 2001, 2005), Jeremy Corbyn'le kaybettiği bir genel seçimde (2017) son seçimdekinden daha fazla oy almıştı.

Partinin seçim başarısında, Muhafazakar Parti'deki çöküşün yanı sıra, İskoçya'da oylarını yüzde 17 artırması da etkili oldu.

Muhafazakar Parti tarihinde en az milletvekili çıkardığı seçimi geride bırakırken, Liberal Demokrat Parti de 1923'ten bu yana görülmemiş sayıda milletvekili çıkardı.

Partilerin milletvekili sayıları

1 seçim bölgesinde oy sayımı sürerken şu ana kadarki sonuçlara göre;

Diğer milletvekilleri daha küçük partilere gitti, Reform UK Partisi'nin lideri Nigel Farage ilk kez milletvekili seçildi.

6 bağımsız aday da seçimi kazanırken, İşçi Partisi’nin eski lideri Jeremy Corbyn Londra’da Islington North seçim bölgesinde bu kez bağımsız aday olarak katıldığı seçim kazanarak yeniden Avam Kamarası'na girdi.

İlk sonuçlara göre Avam Kamarası'ndaki kadın milletvekili sayısı 242'ye yükselecek ve bu sayı İngiltere'nin tarihinde bir rekor.

İngiltere'de daha önce 12 Aralık 2019'da yapılan genel seçimi o dönem liderliğini Boris Johnson'ın yaptığı Muhafazakar Parti kazanmış, parti oyların yüzde 43,6'sını alarak 365 milletvekili çıkarmıştı.

İngiltere'de seçimler nasıl yapılıyor?

İngiltere'de dar bölge seçim sistemi uygulanıyor.

650 seçim bölgesinde en fazla oyu alan aday milletvekili seçiliyor.

Bir partinin Avam Kamarası'nda çoğunluğu elde etmesi için en az 326 milletvekili çıkarması gerekiyor.

En çok milletvekili çıkaran partinin lideri başbakan seçiliyor ve Kral tarafından hükümeti kurmakla görevlendiriliyor. İkinci sıradaki partinin lideri ise ana muhalefet lideri oluyor.