Japonya ve Tayland'da erken seçimler

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Japonya'da erken seçim ilk kadın Başbakan seçilen Sanae Takaichi'nin zaferiyle birlikte iktidardaki koalisyon için güvenoyu sağladı. Tayland'da ise yıllar süren siyasi çalkantının ardından milyonlarca kişi sandık başına gitti.

Japon halkı, Başbakan Sanae Takaichi'nin çağrısıyla yapılan erken seçimde oy kullanmak için 8 Şubat'ta kar fırtınasına rağmen sokaklara döküldü.

Japonya'nın iktidardaki Liberal Demokrat Partisi (LDP) seçimlerden büyük oy farkıyla birinci parti olarak çıkarak mecliste çoğunluğu elde etti.

Ülkede 1947 yılından beri ilk kez tek bir parti alt mecliste üçte iki çoğunluğu elde etmiş oldu.

Takaichi, geçen ekim ayında partisi liderlik yarışını kazandıktan kısa bir süre sonra, halktan yetki almak amacıyla seçim çağrısı yapmıştı.

Bazıları bu hamleyi riskli bir girişim olarak nitelendirdi; zira Liberal Demokrat Parti (LDP) parlamentonun her iki meclisinde de çoğunluğunu kaybetmiş ve Komeito partisiyle on yıllardır süren koalisyonu çökmüştü.

Güçlü bir muhalefetin olmaması nedeniyle, Japonya savaş sonrası tarihinin büyük bir bölümünde LDP liderliğindeki bir koalisyon tarafından yönetildi.

Takaichi göreve gelmeden önce son yolsuzluk skandalları koalisyonun imajını zedelemişti.

Son iki liderinin karıştığı bağış skandalı ve seçim kayıpları nedeniyle LDP zor bir dönem yaşadı.

Japon seçmenler, özellikle yaşam maliyetlerin artmasıyla birlikte, LDP'deki son siyasi skandallardan dolayı hayal kırıklığına uğradı.

Ancak Takaichi'nin coşkusu, popülist harcama vaatleri ve milliyetçi söylemi bazı seçmenleri harekete geçirmiş gibi görünüyor.

Seçimlerden önce hükümetinin destek oranları çoğunlukla %70'in üzerinde seyrediyordu.

Seçimle birlikte Takaichi hem güvenoyunu hem de meclisteki 465 sandalyenin 316'sını almış oldu.

Japon İnovasyon Partisi ile yaptığı mevcut koalisyonla birlikte meclisteki sandalye sayısı 352'ye yükseldi.

Yine de işletmeler de dahil olmak üzere kendisini eleştirenler, daha fazla harcama yapma vaadinin durgun Japon ekonomisini canlandırabileceğinden şüphe duyuyor.

Ülkenin halihazırda gelişmiş ülkeler arasında en yüksek iç borç oranında sahip olanlardan biri.

Ayrıca, göçmenlik konusundaki muhafazakar duruşunun, zaten işgücü sıkıntısı çeken ve yaşlanan ülkeye yardımcı olmayacağına dair endişeler artıyor.

Takaichi'nin popülaritesinin oylara yansıyacağından herkes emin değildi.

Seçim öncesinde BBC'ye konuşan Sophia Üniversitesi'nden siyaset bilimi profesörü Koichi Nakano, "Bu bir başkanlık seçimi değil, parlamento seçimi ve LDP'nin adaylarının çoğu geçmiş skandallarla lekelenmiş erkeklerden oluşuyor" demişti.

Nakano, Takaichi'nin "Çin'i karşısına alarak dış ve güvenlik politikasında kendini derin bir çıkmaza soktuğunu" da sözlerine eklemişti.

Takaichi, geçen yılın sonlarında, Çin'in Tayvan'a saldırması durumunda Japonya'nın kendi öz savunma gücüyle karşılık verebileceği yönündeki önerisiyle Tokyo'nun en büyük ticaret ortağı olan Pekin'i kızdırmıştı.

Tokyo'nun en yakın müttefiki olan Washington ile ilişkileri de, ABD'nin başlangıçta uygulamayı tehdit ettiği %25'lik gümrük vergilerini %15'e indirmesine rağmen, öngörülemez bir Trump başkanlığı altında belirsizlikle de karşı karşıya.

Son üç yılda üç başbakan değiştiren Tayland'da erken seçimler

Taylandlılar meclisin feshedilmesinin ardından düzenlenen erken genel seçim için 9 Şubat'ta sandık başına gitti.

Tayland parlamentosunun alt meclisi olan Temsilciler Meclisi 500 sandalyeli.

2023'ten farklı olarak, muhafazakarların hakim olduğu üst meclisin başbakanı seçmede hiçbir söz hakkı yok.

Bu yarış, mevcut Başbakan Anutin Charnvirakul liderliğindeki muhafazakar, askeri destekli Bhumjaithai Partisi ile muhalefetteki reformist Halk Partisi arasında bir mücadele olarak görülüyor.

Anutin, seçmenlerin partisine güvenmeye devam edeceğini umduğunu söylerken, Bhumjaithai Partisi lideri Natthaphong "sadece azınlığa değil, herkese fayda sağlayacak" politikalar vadetti.

Diğer yandan eski başbakan Thaksin Shinawatra'nın aile hanedanı tarafından desteklenen Pheu Tay partisi var.

Son iki yılda iki başbakanını görevden alan, bir zamanlar baskın olan parti, son Shinawatra üyesi ile geri dönüş umuyor.

Kamuoyu yoklamaları, partilerin hiçbirinin genel çoğunluğu sağlayamayacağını gösteriyor, bu da koalisyon hükümetinin muhtemel olduğu anlamına geliyor.

Bugünkü oylamada ayrıca askeri yönetim tarafından hazırlanan anayasanın yeniden yazılmasına ilişkin bir referandum da yer alıyor.

Eleştirenler anayasanın senatoya çok fazla yetki verdiğini söylüyor.