Irak Savaşı'nın mimarlarından Dick Cheney 84 yaşında öldü

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Eski ABD Başkan Yardımcısı Dick Cheney 84 yaşında hayatını kaybetti.

Ailesinin yaptığı açıklamada Cheney'nin "zatürre ve kalp-damar hastalığına bağlı komplikasyonlar nedeniyle" öldüğü kaydedildi.

Açıklamada Dick Cheney'nin 3 Kasım akşamı öldüğü de ifade ediliyor.

Cheney, George W. Bush yönetiminde başkan yardımcılığı yapmış, Irak'ın 2003 yılındaki işgalinde merkezi bir rol oynamıştı.

Ayrıca 1989-1993 yılları arasında da savunma bakanı olarak görev yaptı.

Cheney, 2024 ABD seçimlerinde Demokratların adayı Kamala Harris'i destekledi. Bu Cumhuriyetçi parti içinde tartışma yarattı.

84 yaşında vefat eden Dick Cheney, Amerikan siyasetinde parlak olduğu kadar ama tartışmalı bir kariyere sahipti.

1970'lerde Gerald Ford başkanlında Beyaz Saray Genel Sekreteri olarak görev yapttı.

Ardından Temsilciler Meclisi'nde on yıl geçirdi.

Başkan George HW Bush, onu Birinci Körfez Savaşı ve ABD'nin Panama'yı işgali sırasında savunma bakanı yaptı.

2001 yılında Cheney, oğul Bush döneminde tarihin en güçlü başkan yardımcılarından biri oldu.

11 Eylül terör saldırıları sonrası George W. Bush'un başlattığı "Teröre Karşı Savaş" döneminin mimarlarından ve Irak işgalinin savunucularından biriydi.

Saddam Hüseyin'in kitle imha silahları olduğu konusunda ısrarcı oldu. Hüseyin'in düşüşünü de 1991'de başlayan bir işin sonu olarak gördü.

Cheney, 2003'teki işgalde yakalanan şüphelilerin su işkencesine maruz bırakılmasının güçlü bir destekçisiydi.

Sekiz yıl başkan yardımcılığı yaptıktan sonra Ocak 2009'da görevinden ayrıldı.

Barack Obama yönetiminin ulusal güvenlik politikalarını eleştirdi ve Küba'da bulunan Guantanamo Hapishanesi'nin kapatılması planına karşı çıktı.

Son yıllarındaysa Donald Trump liderliğindeki Cumhuriyetçi Parti'yi sert bir şekilde eleştirdi.

Cheney, Trump hakkında, "Ülkemizin 248 yıllık tarihinde, cumhuriyetimiz için bundan daha büyük bir tehdit oluşturan başka bir kişi hiç olmadı" dedi.

İkinci Irak savaşı

El Kaide'nin 11 Eylül 2001'de New York'taki Dünya Ticaret Merkezi'ne ve Washington'daki Pentagon'a düzenlediği saldırılardan sonra, dönemin ABD Başkanı George W. Bush, Irak'ı işgal etme planları yapmaya başladı.

20 Mart 2003 sabahı, "Irak'a Özgürlük Operasyonu" adı altında, 295 bin ABD ve müttefik askeri Kuveyt sınırını geçerek Irak'a girdi ve işgal başladı.

Kürt Peşmerge güçlerinin 70 bin üyesi, ülkenin kuzeyinde Irak güçleriyle savaştı.

Irak ordusu Mayıs ayının başında yenildi ve rejim devrildi. Saddam Hüseyin daha sonra yakalandı, yargılandı ve idam edildi.

Ancak Irak'ta kitle imha silahı bulunamadı.

2004 yılında ülkede mezhep çatışmaları alevlendi. Daha sonraki yıllarda Irak'ın Sünni ve Şii grupları arasında iç savaş yaşandı.

ABD askerleri Irak'tan ancak 2011'de çekildi.

2003-2011 yılları arasında Irak'ta 461 bin kişinin savaşa bağlı nedenlerle öldüğü ve savaşın 3 trilyon dolara mal olduğu tahmin ediliyor.