Kuzey Irak'ta 12 askerin hayatını kaybetmesiyle ilgili MSB'den açıklama: 'İhmal, kasıt, yönetim eksikliği yok'

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 6 Temmuz'da Irak'ın kuzeyindeki dağlık alanda bir mağarada arama-tarama faaliyeti sırasında metan ve karbonmonoksit gazına maruz kalan 12 askerin hayatını kaybetmesiyle ilgili idari soruşturmasını tamamladı.

Soruşturmanın sonucunu duyuran MSB, "Olayın istisnai bir şekilde gerçekleştiğini, olayda doğrudan bir ihmal ya da kasıt unsurunun bulunmadığını, herhangi bir disiplin zafiyeti veya kontrol/yönetim eksikliğinin söz konusu olmadığını" söyledi.

Açıklamada, Pençe harekâtlarının sürdüğü 2019 - 6 Temmuz 2025 tarihi arasında 3 bin 764 mağarada arama yapıldığı ve böyle bir olayla karşılaşılmadığı belirtildi.

Askerlerin metan gazına maruz kaldığı mağaraya girilmeden önce 1-5 Temmuz tarihlerindeki keşif faaliyetlerinde herhangi bir olumsuz emareye rastlanmadığı, "olayın meydana geldiği 6 Temmuz tarihinde de keşif köpeğinin mağaraya gönderildiği ve olumsuz bir durum oluşmaması üzerine gaz ölçümüne ihtiyaç duyulmadığı" belirtildi.

Açıklama şöyle devam etti:

"... olay sırasında görevli olmayan bazı personelimizin, silah arkadaşlığı duygusuyla kendi canını hiçe sayarak emir beklemeden mağaraya girdiği ve arkadaşlarını kurtarma kararlılığı sayesinde daha ağır sonuçların yaşanmasının önüne geçtiği tespit edilmiştir.

"Sonuç olarak yaşanan bu olay; istisnai, öngörülemez ve olağan dışı bir durum olarak gelişmiş, istenmeyen ve hepimizi derinden etkileyen bir şekilde sonuçlanmıştır."

Ne olmuştu?

6 Temmuz'da Irak'ın kuzeyindeki dağlık alanda bir mağarada arama-tarama faaliyeti sırasında metan ve karbonmonoksit gazına maruz kalan 12 asker hayatını kaybetti.

Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, askerlerin 28 Mayıs 2022'de Pençe-Kilit Harekâtı kapsamında yaşamını yitiren bir askerin naaşının aranması faaliyeti için mağarada bulunduğu belirtildi.

6 Temmuz tarihli açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"28 Mayıs 2022 tarihinde icra edilen mağara arama-temizleme faaliyeti sırasında, teröristlerin açtığı ateş sonucu P. Ütğm. Nuri Melih Bozkurt şehit olmuş, yoğun ateş nedeniyle naaşına ulaşılamamıştır. Bölge kontrol altına alınmış, teröristler etkisiz hâle getirilmiş ancak tüm aramalara rağmen şehidimizin naaşına henüz ulaşılamamıştır."

Bakanlıktan yapılan ilk açıklamada 19 askerin metan gazına maruz kaldığı ve tümünün hastaneye kaldırıldığı, beş askerin tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığı açıklanmıştı.

7 Temmuz'da bakanlık sosyal medya hesabından yapılan iki ayrı açıklamada da önce üç askerin, ardından dört askerin daha yaşamını yitirdiği kaydedildi.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Yüksekova'da askerler için düzenlenen uğurlama töreninde yaptığı basın açıklamasında, askerlerin "metan ve karbonmonoksit gazından etkilendiklerini" söyledi.

Türkiye, Irak'ın kuzeyinde 18 Nisan 2022'de PKK'ya karşı Pençe-Kilit Operasyonu'nu başlattığını duyurmuştu.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, askerlerin ölümünde "büyük bir ihmal ve sorumsuzluk" olduğunu savundu.

Bolu'da konuşan Özel, "Yüreğimiz yanıyor, bunu kabullenemiyoruz" ifadelerini kullandı.

Metan ve karbonmonoksit zehirlenmesi nedir?

Metan, karbondioksitten (CO2) sonra atmosfere en çok salınan yanıcı ve patlayıcı bir sera gazı.

Normal koşullarda zehirli olmayan metan gazı, yüksek konsantrasyonda boğucu gaz olabiliyor.

Karbonmonoksit de renksiz, tatsız, kokusuz, yanıcı zehirli bir gazdır. Vücuda solunum yolu ile girer ve doğrudan kana geçerek oksijen alımını engeller, zehirlenme ve ölüme neden olur.

Karbonmonoksit zehirlenmeleri genellikle kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmaması nedeniyle meydana gelir.

Karbonmonoksitle meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmaz ise ölümle sonuçlanabilmektedir.

Metan gazının ise sağlığa zararlı etkileri olması için, metanla temas etmek gerekir. Bu soluyarak veya cilt teması yoluyla olabiliyor.

Metana maruz kaldıktan sonra karşılaşılabilecek olumsuz etkiler, maruz kalınan miktara, maruz kalma şekli, maruz kalma süresi, kimyasalın formu ve başka kimyasallara maruz kalınıp kalınmaması gibi çeşitli faktörlere bağlıdır.

Yüksek düzeyde metan, havadan solunan oksijen miktarını azaltabilir.

Bu durum ruh hali değişiklikleri, konuşma bozukluğu, görme sorunları, hafıza kaybı, mide bulantısı, kusma, yüz kızarması ve baş ağrısına neden olabilir. Ciddi durumlarda solunum ve kalp atışında değişiklikler, denge sorunları, uyuşma ve bilinç kaybı görülebilir.

Maruz kalma düzeyi yüksekse veya uzun süre devam ederse ölümcül olabilir.