ABD: 'Orta Doğu'da hedefimiz tansiyonu düşürmek'

Tahran'da Hamas'ın öldürülen lideri İsmail Haniye ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ı gösteren bir afiş

Kaynak, AFP

Fotoğraf altı yazısı, Hamas lideri İsmail Haniye (solda), İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın yemin törenine katılmak için gittiği Tahran'da suikast sonucu ölmüştü
Okuma süresi: 3 dk

Ortadoğu'da gerilimin düşürülmesi için yoğun diplomatik girişimler devam ediyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, 12 Ağustos'ta İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a “askeri saldırı tehditlerine son vermesi” çağrısı yaptı.

Ancak İran resmi medyasına göre Pezeşkiyan, Starmer ile yaptığı telefon görüşmesinde misillemenin “işlenen suçları durdurma yöntemi” ve İran’ın “yasal hakkı” olduğu karşılığını verdi.

İsrail ise ordusunu en yüksek alarm durumuna geçirdi.

Orta Doğu'daki gerginlik Hamas lideri İsmail Haniye'nin 31 Temmuz'da İran'da bir suikast sonucu ölmesinin ardından tırmanmıştı.

ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Kirby Pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada, "İran ya da vekillerinin bu hafta Orta Doğu'da büyük saldırılar düzenlemesi ihtimaline karşı hazırlandıklarını" belirtti.

Kirby, "[Saldırıların] potansiyel zamanlamasına dair İsrailli mevkidaşlarımızla aynı endişe ve tahminleri paylaşıyoruz. Ciddi olabilecek bir dizi saldırıya hazırlıklı olmak zorundayız" dedi.

Kirby, kendisini savunmak zorunda kalırsa, İsrail'e destek olmaya devam edeceklerini de ekledi.

Starmer

Kaynak, İngiltere Başbakanlık Ofisi

Fotoğraf altı yazısı, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile telefonda görüştü

ABD Başkanı Joe Biden, Salı günü İsrail ile Hamas arasında Gazze'de ateşkes anlaşmasına varılmasının İran'ı İsrail'e saldırı düzenlemekten caydırmaya yardımcı olabileceğini söyledi.

Bir muhabirin sorusu üzerine Biden, "Benim beklentim bu ama göreceğiz" dedi.

ABD'nin Birleşmiş Milletler (BM) Büyükelçisi Linda Thomas-Greenfield da Salı günü New York'taki BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı açıklamada ülkesinin Orta Doğu'da "tansiyonu düşürmeyi" hedeflediğini söyledi.

Thomas-Greenfield, "ABD'nin ana hedefi bölgede tansiyonu düşürmek, gelecekteki herhangi bir saldırıyı önlemek, [böyle bir saldırıya karşı] savunma yapmak ve bölgesel çatışmayı önlemek" dedi.

Pazartesi akşamı, İngiltere, Fransa ve Almanya liderleri de ortak bir açıklama yayımlayarak İran ve müttefiklerine “bölgesel gerilimi daha da artıracak saldırılardan kaçınması” çağrısı yapmıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı ise Londra, Paris ve Berlin’den gelen itidal çağrılarını reddetti.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kanani “Bu tür talepler siyasi mantıktan yoksun. Uluslararası hukukun prensip ve kurallarına tamamen aykırı ve aşırı” dedi.

İsrail ordusu ise İran’ın açıklamalarının ciddiye alındığını belirtti.

Ordu Sözcüsü Daniel Hagari “Savunmada ve saldırıda en yüksek hazırlık düzeyindeyiz. Hükümetin direktiflerine göre hareket edeceğiz” dedi.

ABD, bölgeye ikinci bir uçak gemisi ile bir balistik füze denizaltısı gönderdi.

Amerikan Savunma Bakanlığı Pentagon bu kararın “ABD’nin İsrail’i savunmak için tüm olası adımları atma taahhüdünün göstergesi olduğunu” belirtti.

Mısır ve Katar arabuluculuk yapıyor

ABD bir yandan İsrail'e askeri desteğini sürdürürken, diğer yandan Mısır ve Katar ile birlikte Gazze'de ateşkes görüşmelerinde arabuluculuk yapıyor.

Yeni tur ateşkes görüşmelerinin Perşembe günü Doha ya da Kahire'de yapılması planlanıyor.

Ancak New York Times ve Sky News'in haberlerine göre Hamas yetkilisi Ahmet Abdul Hadi, Hamas'ın görüşmelere katılmayacağını söyledi.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Gazze'deki savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelere katılmak üzere Orta Doğu'ya yapacağı seyahat planlarını erteledi.

Filistin'in BM Büyükelçisi Riyad Mansur ise Güvenlik Konseyi'ni İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonunu durdurmak için yeterince çaba göstermemekle suçladı ve şu ifadeleri kullandı:

"Uyanın artık. Bahane bulmayı bırakın. İsrail hükümetini binlerce sivili öldürmekten, açlık dayatmaktan, mahkumlara işkence etmekten, topraklarımızı sömürgeleştirmekten ve ilhak etmekten vazgeçmesi için ikna edebileceğinizi hayal etmekten vazgeçin; tüm bunları yaparken onlara seslenin, onlara çağrıda bulunun, onlardan durmalarını talep edin."