Hamas üç rehineyi, İsrail 90 Filistinli mahkumu serbest bıraktı

Gazze'de ateşkes ve rehine takasını içeren anlaşmanın ilk aşamasında toplam 93 kişi serbest bırakıldı.

Hamas'ın serbest bıraktığı üç rehine İsrail'e ulaştı.

İsrail de 69 kadınla, 21 genci cezaevinden serbest bıraktı. Serbest bırakılan erkeklerin en küçüğünün 15 yaşında olduğu kaydediliyor.

Bir sonraki takas cumartesi günü yapılacak. Hamas, dört kadın rehineyi daha serbest bırakacak.

Sonrasında da 5 haftalık sürede 26 rehine daha serbest bırakılacak.

Ateşkesin ilk gününde serbest bırakılan üç İsrailli rehine, daha önce olduğu gibi Kızıl Haç tarafından Hamas'tan teslim alındı.

Serbest kalan üç rehine, 31 yaşındaki veteriner hemşire Doron Steinbrecher, 28 yaşındaki Emily Damari ve 24 yaşındaki Romi Gonen oldu.

471 gündür rehin durumda bulunan üç kadın, fiziksel ve ruhsal durumlarının izlenmesi amacıyla Tel Aviv'in hemen dışındaki Sheba Hastanesi'nde bulunuyor.

Üç kadının da sağlık durumunun iyi olduğu ifade ediliyor.

Filistinli 90 mahkum ve tutuklu da Ofer Askeri Cezaevi'nden serbest bırakıldı.

Reuters haber ajansı, serbest bırakılan Filistinlilerin çoğunun 2023 Ekim ayındaki Hamas saldırısı sonrası gözaltına alınanlardan oluştuğunu aktarıyor.

Batı Şeria'daki Ramallah'a otobüslerle götürülen Filistinliler burada binlerce kişi tarafından karşılandı.

Serbest bırakılanlar arasında Filistin Halk Kurtuluş Cephesi üyesi 62 yaşındaki Khalida Jarrar, gazeteci Bushra al-Tawil de yer aldı.

Ateşkesin ilk aşamasında 33 İsrailli rehine karşılığında, 1900 Filistinli mahkum veya tutuklu serbest kalacak.

İsrail'in serbest bıraktığı bazı üst düzey mahkumların evlerine dönmelerine izin verilmeyecek. Bu kişilerin gönderilmesinin gündemde olduğu ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor.

İsrail askerlerinin de ilk aşamada bazı bölgelerden çekilmeye başlaması bekleniyor.

31 yaşındaki veteriner hekim Doron Steinbrecher, Gazze sınırındaki Kfar Aza kibbutzundaki (İsrail'in tarıma dayalı kolektifleri) dairesinden kaçırıldı.

İsrail ve İngiltere vatandaşı olan 28 yaşındaki Emily Dadari 7 Ekim 2023'te Kfar Aza kibbutzundaki evinden rehin alındı.

24 yaşındaki Romi Gonen, 7 Ekim 2023 saldırısı sırasında Nova Müzik Festivali'nden kaçmaya çalışırken militan grup tarafından esir alındı.

'Evimizin önüne çadır kuracağız'

Ateşkesle birlikte Gazze'nin güneyindeki binlerce sivil, kuzeydeki evlerine doğru gidiyor.

Gazze'deki evine dönüş yolunda Reuters haber ajansına konuşan Saleem Nabhan, "Evlerimiz yerle bir oldu. Bu yüzden evin önüne bir çadır kurup mahallemizde kalacağız, böylece mahallemize, evimize geri döndüğümüzü hissedebiliriz." diyor.

Yardım kamyonları da ateşkesin başlamasıyla Gazze'ye giriyor.

'Geçici ateşkes' vurgusu

Ateşkes anlaşması 19 Ocak Pazar sabahı üç saatlik bir gecikmeyle başlayabildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamas'ın serbest bırakılacak rehinelerin isimlerini kendilerine verene kadar ateşkesin ertelendiğini duyurmuştu.

Hamas daha sonra 3 kadın rehinenin isimlerinin İsrail'e verildiğini duyurdu, gecikmeyi İsrail saldırılarına ve Gazze'deki karmaşık duruma bağladı.

Ateşkesin başlaması gereken saat sonrası yapılan hava saldırılarında en az 10 kişinin öldürüldüğü bildiriliyor.

İsrailli yetkililer durumu "geçici ateşkes" olarak tanımlıyor.

İsrail kabinesi 17 Ocak Cuma günü geç saatlerde anlaşmayı onayladı.

Karşı oy veren aşırı sağcı iç güvenlik bakanı Itamar Ben Gvir, protesto amacıyla hükümetten ayrıldı.

Anlaşmaya başından bu yana karşı bir diğer isim Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de ilk aşama sonunda Gazze savaşı yeniden başlamazsa istifa edeceğini söyledi.

Bu bakanlar hükümeti "şeytanla" anlaşma yapmakla suçluyor ve savaşın Hamas'ı yok etme amacına ulaşılamadığını savunuyor.

Biden: Bölge kökten dönüşüme uğradı

ABD Başkanı Joe Biden görev süresinin son gününde yaptığı açıklamada "Çok fazla acı, yıkım ve can kaybından sonra bugün Gazze'de silah sesleri sustu" dedi.

Biden ateşkesin ve rehine takasının ABD'nin aylardır yönettiği politikanın sonucu olduğunu söyledi.

"Bölge (Orta Doğu) kökten dönüşüme uğradı" diyen Biden sözlerini şöyle sürdürdü:

"Hamas'ın uzun zamandır liderliğini yapan (Yahya) Sinvar öldü. Hamas'ın Orta Doğu'daki sponsorları ABD'nin desteğiyle İsrail tarafından oldukça zayıflatıldı. Hamas'ın en büyük destekçilerinden Hizbullah cephede büyük kayba uğradı ve liderlik kadrosu tamamen yok edildi."

Anlaşma nasıl yürürlüğe girecek?

Anlaşmanın altı haftalık ilk aşamasında Hamas'ın elinde aralarında kadın, çocuk ve yaşlıların da bulunduğu 33 İsrailli rehine, İsrail hapishanelerindeki Filistinli mahkumlarla takas edilecek.

İsrail birlikleri de Gazze'nin yoğun nüfuslu bölgelerinden ayrılarak doğuya doğru çekilecek.

Yerlerinden edilen Filistinliler evlerine dönmeye başlayabilecek ve her gün yüzlerce yardım kamyonunun bölgeye girişine izin verilecek.

Kalan rehinelerin serbest bırakılması, İsrail askerlerinin tamamen çekilmesi ve "sürdürülebilir sükunete" geri dönülmesini öngören ikinci aşama için müzakereler 16. günde başlayacak.

Üçüncü ve son aşama ise kalan rehinelerin cesetlerinin iadesini ve Gazze'nin yeniden inşasını içerecek. Yeniden inşa süreci yıllar sürebilir.

Hamas'ın 7 Ekim 2023'te İsrail'e yönelik düzenlediği saldırıda 1200 kişi öldü, 251 kişi de rehin alındı. Bunun üzerine İsrail'in Gazze'ye düzenlediği saldırılarda ise 46 bin 913 kişi öldü.

İsrail saldırıları nedeniyle büyük bir yıkıma uğrayan Gazze'nin 2,3 milyonluk nüfusunun çoğunluğu da yerinden edilmiş durumda. Gazze'de ciddi gıda, yakıt, ilaç ve barınak sıkıntısı yaşanıyor.

İsrail, 34'ünün öldüğü tahmin edilen 94 rehinenin hala Hamas tarafından tutulduğunu açıkladı. 7 Ekim öncesinde kaçırılan dört İsraillinin de ikisi öldü.