TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen 10. Yargı Paketi neler içeriyor?

10. Yargı Paketi olarak bilinen Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edildi.

Komisyon toplantısı yaklaşık 15,5 saat sürdü.

Teklifle, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç hasta mahkumlara tahliye ve konutta infaz yolu açılıyor.

Ayrıca denetimli serbestlikten yararlanmak isteyen hükümlülerin, koşullu salıverilme tarihine kadar olan sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmesi zorunlu hale getirildi.

10 kanunda değişiklik öngören teklifin Haziran'ın ilk haftası, TBMM Başkanlık seçiminden sonra Genel Kurul'a iletilmesi bekleniyor.

Muhalefet şerhinin de 2 Haziran Pazartesi gününe kadar Komisyon Başkanlığı'na iletilmesi gerekiyor.

AKP Grup Başkanı Abdullah Güler'in kamuoyuna duyurduğu düzenleme, iktidarın "terörsüz Türkiye" adını verdiği süreç nedeniyle de yakından izleniyordu.

DEM Parti, eski HDP eş başkanı Selahattin Demirtaş'ın da aralarında bulunduğu bazı siyasi tutuklular ve hasta mahkumlar için düzenleme istiyordu.

TBMM'ye sunulan teklifte kadına ilişkin suçlar, suça itilen çocuklar, konutta infaz, denetimli serbestlik konusunda düzenlemeler yer alıyordu.

Komisyonun kabul ettiği yargı paketiyle, basit suç kapsamındaki suçlarda, ikinci kez benzer suç işleyenlere de koşullu salıverilme imkanı sağlanıyor. AKP'li Güler, 19 bin 800 mahkumun bu kapsama girdiğini söylemişti. Ancak bu durumda süreli hapis cezaları bakımından koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak uygulanacak.

Düzenlemede konutta infaz usulünün kapsamı genişletildi. Halihazırda var olan konutta ve geceleyin infaz sınırları artırıldı.

Konutta infaz için de kadınlar, çocuklar ve ileri yaştakiler için ayrı düzenlemeler getiriliyor. Buna göre, kadın, çocuk ve 65 yaş üstü hükümlüler, mahkumiyetlerinin üç yılını konutta geçirebilecek. Bu süre daha önce bir yıldı.

70 yaş üzerindekiler dört yıl, 75 yaş üzerindekiler beş yıl, 80 yaş üzerindekiler cezasının altı yılını konutta geçirebilecek.

Ayrıca hasta ve engelli mahpuslar için, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilenlere konutta infaz yolu açıldı.

Teklif denetimli serbestlik hakkına ilişkin düzenleme getiriyor.

Buna göre özellikle "infial uyandıran toplumsal suçlarda" iki yılın altındaki hapis cezaları için koşullu salıverilme tarihine kadar olan sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmesi zorunlu hale getirildi ve bu süre en az beş gün olarak belirlendi.

Bu düzenlemeyle cezanın caydırıcılığı ve infazın etkinliği artırılmak isteniyor.

Teklifle çocuk hükümlülerin cezalarına "çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması ve iyi hâl değerlendirmesi sonucuna göre çocuk eğitim evine geçişleri" öngörülüyor.

Meskun mahale ateş etmenin cezası beş yıla çıkarılıyor. Kuru sıkı tabanca ile ateş etme de bu suçun kapsamına alınıyor. Düğün, nişan ve asker uğurlama kutlaması gibi meskun alanlarda silah kullanımın cezası artırılıyor.

Trafik güvenliğini tehlikeye sokanlara yönelik cezalar da artırılıyor. Trafikte yol kesme ayrı bir suç oldu ve ceza artırımı öngörüldü. Alkol veya uyuşturucu madde etkisiyle araç kullananlara uygulanacak hapis cezasının alt sınırı üç aydan altı aya yükseltildi.

Kasten yaralama suçunun cezaları artırıldı.

DEM Parti'den muhalefet şerhi

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, 10. Yargı Paketine ilişkin "Kanun teklifi, ceza adaleti sistemini daha etkin hale getiren, suç ve suçluyla etkin mücadele sağlayan, suç işlenmesini önleyen ve caydırıcılığı artıran önemli düzenlemeleri içermektedir" demişti.

Abdullah Güler, teklifin "terör örgütü hükümlülerini" neden kapsamadığı sorusunu, "Kanunlarımızdaki maddelerimiz bu konuda yeterli görülüyor. Bu konu başlığını düzenlememiş olduk" sözleriyle yanıtlamıştı.

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Grup Başkanvekili Sezai Temelli ise teklifle ilgili Halk TV'ye yaptığı değerlendirmede "Dağ fare bile doğurmadı" ifadesini kullandı.

DEM Parti 10'uncu Yargı Paketi komisyondan geçtikten sonra 2 Haziran'da düzenlemelere dair muhalefet şerhini kamuoyuna açıkladı.

Açıklamada, ''Yargı reformu adı altında çıkarılan yasal düzenlemelerin önemli bir bölümünün, adalet sistemini daha öngörülebilir ve kapsayıcı hale getirmektense, mevcut sorunları daha da derinleştiren nitelikte olduğu görülmektedir'' denildi.

Kanun teklifinde "toplumsal barış için güçlü ve ikna edici bir adım rolü oynayacak olan siyasi mahpusların tahliyesi, en temel beklenti olmasına rağmen karşılıksız bırakılmıştır" denildi.

Açıklamada paketin toplumsal beklentiyi karşılamaktan uzak olduğu belirtildi ve Covid döneminde çıkarılan geçici infaz düzenlemelerinden cezası henüz kesinleşmemiş olan siyasi tutukluların yararlanamaması nedeniyle doğan eşitsizliğin yeni paketle giderilmemesi de eleştirildi.

"Yaşlı mahpuslara konutta infazda siyasi mahpuslara ayrımcılık" yapıldığı belirtildi.

Adalet Bakanlığı'nın Ceza İnfaz Kurumu istatistiklerine göre, 7 Nisan 2025 itibarıyla Türkiye'de cezaevlerinde 403 bini aşkın tutuklu ve hükümlü bulunuyor.

Türkiye genelindeki 395 ceza infaz kurumunun toplam kapasitesi ise 300 bine yakın.